mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/3452 K. 2026/2892

Karar tarihi: 30 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
30/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
02/07/2026
NUMARASI
... Esas ... Karar
DAVA
Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ
30/10/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
30/10/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket iş makinelerinin alım-satımı, kiralanması, bakım-onarımı ve servis hizmetleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda ........ marka, ... tipinde, 2009 model, akülü forklift (Seri No: ........) satın alındığını, satış işlemine ilişkin olarak 30.09.2025 tarihli ........ numaralı fatura düzenlendiğini, davacı şirket, bedeli nakden ödediğini, zilyetlik devrinin tamamlandığını, söz konusu eklemli manlift, Karayolları Trafik Kanunu (2918 s. KTK, md.3) anlamında iş makinesi niteliğinde olduğundan, noter satışı yapılması veya trafik tescili söz konusu olmadığını, tescil işlemleri, “İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine tabi olup, ikinci el araçlar yönünden “noter satış senedi” veya “mahkemece alınacak sahiplik belgesi” arandığını, Yönetmeliğin 9/4. maddesi uyarınca; "İkinci el araçlar için noter satış senedi veya yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi gerekir.” şeklinde belirtildiğini, bu nedenle, işbu forkliftin mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi, Ankara Ticaret Odası nezdinde sahiplik belgesi düzenlenebilmesi için zorunluluk arz ettiğini, davacı şirketin, satın aldığı forklift üzerinde zilyetlik kurduğunu, bedelini ödediği ve davalının herhangi bir mülkiyet iddiasının bulunmadığı hususları açık olup; müvekkili tarafından satın alınan ........ marka, ... tipinde, 2009 model, akülü (Seri No: ........) forkliftin müvekkili ........’ye ait olduğunun tespitine karar verilesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın iş makinesinin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine ilişkin olduğu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 22/c-2 maddesine göre iş makinesi tarzında olan araçlardan, özel veya tüzel kişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanların ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların ise üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca, tescillerinin yapılarak belge ve plakaların verileceğinin kabul edildiği, Karayolları Trafik Yönetmeliği 29/A- d-2 maddesinde de aynı doğrultuda düzenleme yapıldığı, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin satış ve devirler bölümünün 36. maddesinde Karayolları Trafik Kanunu 20/d maddesindeki düzenleme doğrultusunda tescil edilen araçların satış ve devir işlemlerinin noterlerce yapılması zorunludur hükmü getirildiği, bunun dışında yapılan her türlü satış ve devirlerin geçersiz olduğu, davaya konu iş makinesinin yasa ve yönetmelik hükümlere uygun şekilde noterde satış işlemi yapılmadığından, noter satışı işlemlerinin yapılmasının fiilen mümkün olmadığına dair dosyaya herhangi bir delil de sunulmadığı anlaşılmakla, davaya konu iş makinelerinin KTK'nın 22/1-c maddesi gereğince tescile tabi araçlardan olması, tescil edilebilmeleri için satış ve devirlerinin KTK'nın 20/1-d maddesi ve İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar'ın 11/a maddesi gereğince noterlerce yapılmasının zorunlu olması, bunun dışındaki her türlü satış ve devirlerin geçersiz olmasına rağmen noterde yapılmış bir satış sözleşmesi bulunmaması, dava dilekçesi ekinde sunulan ikinci el iş makinelerinin satışına ilişkin faturalara dayanılarak mülkiyet tespiti yapılamayacak olması nedenleri ile şekil şartlarına uyulmamasından dolayı davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1-Davanın REDDİNE" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece, davanın açılma sebebinin red gerekçesi yapıldığını, tescile ilişkin hükümleri mülkiyetin kazanılmasına ilişkin hükümlerle karıştırdığını, fatura, ödeme ve zilyetlik devriyle mülkiyet ilişkisi kurulduğunu, mahkemece dava dilekçesinde ileri sürülen esaslı hukuki iddiaların hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, emsal nitelikteki mahkeme kararlarının da müvekkili şirketin hukuki görüşünü desteklediğini, mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, mahkemenin yorumunun, mahkemeye erişim hakkını ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 22/1-c.1 maddesinde İş makinesi türünden araçların tescillerinin özel veya tüzel kişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanların ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescillerinin, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca yapılacağı düzenlenmiş olup tarım kesiminde kullanılanların dışındaki iş makineleri

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin yukarıda belirtilen kanun hükmüne dayanarak çıkardığı, 17/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren "İş Makinelerinin Tescili İlgili Esaslar"a göre tescil edilmektedir. İş Makinelerinin Tescili İlgili Esaslar'ın 9. Maddesinde;

"(1) İş makinesinin tescil edilmesi için;

a)Odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe.

b)İş makinesi sahiplik belgesi;

1)Sıfır araçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş ise faturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve gümrük vergisinin ödendiğine dair makbuz).

2)İkinci el araçlar için noter satış senedi.Veraset ilamı.

3)Yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi.

Yukarıda belirtilen sahiplik belgelerinin aslı veya noter tasdikli sureti kabul edilebilir. Bu belgeler haricinde hiçbir belge sahiplik belgesi olarak kabul edilemez" denilmiştir

Dava konusu iş makinesinin 2918 sayılı Kanunun 20. maddesi uyarınca tescil edilmesi gerektiği, tescile yetkili kurumun aynı kanunun 22/1-c-2 bendi uyarınca Ticaret Odasıdır. Dava konusu makinenin ticaret odasında kaydı olmadığı için tescil işleminin yapılması için mahkemeden sahiplik belgesi istendiği anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere, 9. maddenin 1/b-1,1/b-2 ve 1/b-3 bentlerindeki belgelerden birini temin edemeyenler için 1/b-4 bendine göre mahkemeden alınacak sahiplik belgesinin de geçerli olacağı belirtilmiştir. Davacı,diğer belgeleri ve noter satış senedi temin edemediği içindir ki işbu davayı açmıştır. Davacının dava açmakta hukuki yararı vardır

Yerel mahkeme kararında; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerinden hareketle noter satışının zorunlu olduğu, aksi halde mülkiyet tespiti yapılamayacağı kabul edilmiştir.Oysa iş makinelerinin tesciline ilişkin hükümler, sicilin oluşturulmasını amaçlayan idari düzenlemelerdir.

Somut olayda davalı tarafından düzenlenmiş satış faturası dosyaya sunulmuş olup, noter satış senedinin bulunmadığı hususu taraflar arasında çekişmesizdir. İşbu dava da zaten bu sebeple açılmıştır. Mahkemenin, noter satış senedinin bulunmadığı kabul edilmesine rağmen ayrıca "noter satışının neden yapılamadığı" hususunda davacıdan yeni bir ispat yükü beklemesi, İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinde öngörülen "mahkemeden alınacak sahiplik belgesi" uygulamasını 9/1-b-4 hükmünü uygulanamaz duruma düşecektir.

Somut olayda iş makinesinin 2. El olduğu anlaşılmaktadır

(1) İş makinelerinin satış ve devirlerinde aşağıda gösterilen esas ve usuller uygulanır.

a) Satış ve devirlerin noterlerce yapılması zorunludur. Bunun dışında yapılan her türlü satış ve devirler geçersizdir hükmü bulunmaktadır.ancak bu hüküm satın alınan ikinci el iş makinesi daha önce bir Ticaret/Sanayi veya Ziraat Odasına kayıtlıysa (ruhsatı varsa), faturayla el değiştirmiş olsa bile mutlaka Noter Satış Senedi gereklidir.oysa somut olayda davacı taraf anlaşıldığı kadarıyla ilk sahibinden beri hiç tescil ettirilmediği (plakası/ruhsatı olmadığını) beyanla mahkemeden alınacak sahiplik belgesi ile tescil ettirmesinin istenesinde usule aykırılık yoktur

Bu durumda,FATURADA BAHSİ GEÇEN mahkemece makinenin ticaret odalarında kaydının olup olmadığı sorularak,davacının tüm delilleri toplanıp,tanıkları varsa dinlenip,, ayrıca davacının ve davalının defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava konusu makinenin davalı ve davacı kayıtlarına ne şekilde yansıdığı, davacının malvarlığına ne şekilde dahil olduğunun tespiti ile hasıl olacak sonucu göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmadığından davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden taraflarca yatırılan, başvurma harcı dışında kalan, istinaf karar harcının talep halinde yatıranlara iadesine,

4-İstinaf eden taraflarca istinaf aşamasında yapılan masrafların İlk Derece Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına,

5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK m.353 uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 30/10/2026

.....

Başkan

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.