mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2020/67 K. 2026/809

Karar tarihi: 3 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

VEKİLİ
Av. ...-
DAVA
Tapu İptali Ve Tescil (Yükleniciden İşyeri Alımına Dayalı)

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Yükleniciden İşyeri Alımına Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

BEYANLAR:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; müvekkilinin davalı ... Yapı Kooperatifinin üyesi olduğunu, kooperatifin ortaklarına konut teslim etmek amacıyla kurulduğunu, kooperatifin 07/03/2009 tarihli genel kurulunda Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde bulunan 140 konuttan 100 adedinin satın alınmasına karar verildiğini, 06/04/2010 tarihli genel kurulda yönetim kuruluna satın alma yetkisi verildiğini, müvekkili ile davalı kooperatif arasında 16/08/2010 tarihinde imzalanan daire satış sözleşmesi uyarınca aynı taşınmazın B blok zemin katında bulunan 1 numaralı bağımsız bölümün 45.000,00 TL bedelle müvekkiline satıldığını, sözleşme gereğince bedelin tamamının ödenmesinden sonra tapu devrinin yapılmasının ve taşınmazın eksiklikleri giderilerek yaklaşık bir yıl içerisinde teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin kooperatif yönetim kurulu başkanı olan diğer davalı ...'ye 30.000,00 TL peşinat ödediğini ve kalan bedeli farklı tarihlerde 500,00 TL tutarındaki taksitlerle tamamladığını, buna rağmen taşınmazın teslim ve tapu devir işlemlerinin gerçekleştirilmediğini, davalı kooperatifin 17/10/2011 tarihli genel kurulunda inşaat taahhütlerini yerine getiremeyeceği gerekçesiyle gelir ve giderleriyle birlikte diğer davalı ... Ticaret Ltd. Şti.'ne devredildiğinin ve B bloktaki 20 bağımsız bölümün de bu şirkete aktarıldığının bildirildiğini, müvekkiline satılan bağımsız bölümün de devredilen taşınmazlar arasında bulunduğunu, devir sonrasında müvekkilinin kooperatif üyeliğinin devam ettiğini ve bakiye ödemelerini devralan şirkete yaptığını, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden çıkarılmadığını ve taşınmazın üçüncü kişilere satışına ilişkin herhangi bir yetki vermediğini, davalıların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemeleri nedeniyle temerrüde düştüklerini, 03/12/2019 tarihinde zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak davalıların görüşmelere katılmaması nedeniyle anlaşma sağlanamadığını, ayrıca Konya . Noterliği aracılığıyla ihtarname gönderilmesine rağmen sonuç alınamadığını, taşınmazın üçüncü kişilere devredilmesi ve kooperatifin tasfiye edilmesi ihtimali nedeniyle ihtiyati tedbir kararı verilmesinin zorunlu olduğunu belirterek öncelikle kooperatifin tasfiyesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilerek Konya Ticaret Sicil Müdürlüğüne bildirilmesini, Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde bulunan taşınmazın, özellikle B blok zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümün satış, devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını, dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının müvekkili adına tescilini, bunun mümkün olmaması hâlinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla taşınmazın dava tarihindeki rayiç bedeline karşılık şimdilik 45.000,00 TL'nin 14/10/2011 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ayrıca taşınmazın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle 14/10/2011 tarihinden teslim tarihine kadar işlemiş ve işleyecek kira alacaklarına karşılık şimdilik 2.000,00 TL'nin her bir aylık kira alacağının doğduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri, arabuluculuk ve ihtarname masrafları ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... TİC. LTD. ŞTİ. Adına yetkili ... Cevap Dilekçesinde Özetle Şu Hususları Belirtmiştir; davacı tarafından açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, arabuluculuk sürecine ilişkin davet mektubunun şirketlerine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemesi nedeniyle arabuluculuk toplantısına katılmalarının mümkün olmadığını, bu hususun mahkemece dikkate alınması gerektiğini, davacı ile şirketleri arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacının şirketlerinin tarafı olmadığı sözleşmelere dayanarak kendilerini sorumlu tutmaya çalışmasının hukuki dayanağının olmadığını, davacının şirketlerine yaptığı ödemelerin herhangi bir taşınmaz satış sözleşmesinden veya kooperatif üyeliğinden kaynaklanmadığını, söz konusu ödemelerin ciro yoluyla şirketlerine intikal eden kambiyo senedinden doğan borcun ifasına ilişkin olduğunu, bu nedenle gerek tapu iptali ve tescil gerekse bedel iadesi talepleri yönünden şirketlerinin hukuki sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek arabuluculuk sürecindeki tebligat usulsüzlüğünün de dikkate alınması suretiyle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Ve ... Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; davacı tarafından açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava şartı arabuluculuk sürecinde müvekkili ...'ye arabuluculuk davet mektubunun tebliğ edilmediğini, diğer müvekkili ... Konut Yapı Kooperatifi yetkilisine de davet mektubunun usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğini, müvekkillerinin arabuluculuk toplantısına bu nedenle katılamadıklarını ve usulsüz tebligattan dava açılması üzerine haberdar olduklarını, davalı ...'nin davacıyla olan ilişkisinin yalnızca kooperatif yönetim kurulu başkanı sıfatından kaynaklandığını, davacıyla şahsi adına herhangi bir hukuki veya ticari ilişkiye girmediğini, kooperatifi temsilen gerçekleştirdiği işlemlerden dolayı şahsen sorumlu tutulamayacağını ve kendisine husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, diğer davalı ... Konut Yapı Kooperatifi yönünden ise davacının kooperatif üyesi olduğunun ve üyelik kapsamında yaptığı ödemelerin kooperatif kayıtlarıyla sabit bulunduğunu, davacının iddia ettiği şekilde 47.000,00 TL tutarında ödeme yapmadığını, davacının kooperatif üyeliğinin hâlen devam ettiğini, kooperatif üyesinin üyeliği devam ederken kooperatif aleyhine tapu iptali ve tescil davası açmasının hukuken mümkün olmadığını, kooperatif üyeliğinin sona erme koşullarının Kooperatifler Kanunu'nda düzenlendiğini, davacının kooperatife ödediği bedellerin iadesini talep edebilmesi için öncelikle üyelikten istifa etmesi, ardından ilgili bilanço döneminin tamamlanmasını beklemesi gerektiğini ve ancak bu aşamadan sonra yasal koşullar çerçevesinde ödeme talebinde bulunabileceğini, davacının kooperatif üyeliğinden istifa etmediğinin dava dilekçesinden de anlaşıldığını, bu nedenle bedel iadesi talebinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek arabuluculuk sürecindeki tebligat usulsüzlüğü ile ... yönünden husumet itirazının dikkate alınması suretiyle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı Vekili Bedel Artırımına İlişkin Islah Dilekçesinde Özetle Şu Hususları Belirtmiştir; dava dilekçesinde öncelikle dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilinin, bunun mümkün olmaması hâlinde ise taşınmazın dava tarihindeki gerçek rayiç bedelinin davalılardan tahsilinin talep edildiğini, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunun, 16/08/2010 tarihli sözleşmeyle 45.000,00 TL bedelle satın almayı kararlaştırdığı Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel B blok zemin kat 1 numaralı bağımsız bölüm için toplam 44.500,00 TL ödeme yaptığının ve sözleşme bedeline göre yalnızca 500,00 TL eksik ödeme bulunduğunun tespit edildiğini, söz konusu eksik ödemenin faiziyle tamamlatılması ve kooperatif genel kurulunca gerekli yetkilendirmenin yapılmış olduğunun belirlenmesi hâlinde müvekkilinin peşin ödemeli ortak olarak değerlendirilerek taşınmazın adına tescilinin mümkün olduğunu, bu nedenle asli talepleri olan tapu iptali ve tescil isteminin aynen devam ettiğini, ancak tescilin mümkün görülmemesi ihtimaline karşı terditli olarak ileri sürülen bedel talebinin HMK'nın 176 ve devamı maddeleri uyarınca ıslah edilmesi gerektiğini, teknik bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 11/02/2020 dava tarihi itibarıyla rayiç değerinin 170.000,00 TL, müvekkilinin taşınmazdan yararlanamaması nedeniyle uğradığı kullanım zararına ilişkin kira tazminatının ise 57.294,17 TL olarak hesaplandığını, taşınmazın rayiç bedeline ilişkin eksik harcın 18/03/2024 tarihinde, kira tazminatına ilişkin harcın ise işbu dilekçeyle tamamlandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve asli tapu iptali ve tescil talepleri korunmak kaydıyla, tescilin mümkün görülmemesi hâlinde 170.000,00 TL taşınmaz bedelinin 14/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte, ayrıca 57.294,17 TL kira tazminatının her bir kira alacağının muaccel olduğu tarihten veya mahkemece uygun görülecek tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:

Mahkememizce 18/12/2020 tarihinde mahallinde keşif yapıldığı ve buna istinaden keşif zaptı düzenlendiği görüldü.

Bilirkişi (... ) 26/03/2021 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; mahkemenin 18/12/2020 tarihli keşif ara kararı doğrultusunda dava konusu Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde bulunan B blok zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümün mahallinde incelendiğini, taşınmazın tapu kayıtlarına göre 13.285,74 m² yüzölçümündeki arsa vasıflı ana taşınmaz üzerinde kat irtifakı kurulmuş mesken niteliğinde olduğunu ve tam hisseyle dava dışı ... adına kayıtlı bulunduğunu, tapu kaydında Konya . İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından kaynaklanan haciz şerhi ile ... Bankası lehine 276.000,00 TL tutarında birinci derece ipotek bulunduğunu, taşınmazın imar planında konut alanında kaldığını ve belediye ile altyapı hizmetlerinden yararlandığını, bodrum, zemin, dört normal kat ve çatı katından oluşan asansörlü binanın zemin katında yer alan meskenin kuzeydoğu ve kuzeybatı cepheli olduğunu, 2 oda, 1 salon, antre, mutfak, banyo, tuvalet ve 2 balkondan oluştuğunu, balkonlar dâhil net kullanım alanının 90 m², brüt alanının yaklaşık 107 m² olduğunu, zemin ve duvar kaplamaları, mutfak dolapları, kapı ve pencere doğramaları ile doğalgazlı bireysel ısıtma sisteminin mevcut bulunduğunu ve keşif tarihinde taşınmazın fiilen kullanıldığını, değerleme sırasında taşınmazın konumu, ulaşım imkânları, çevresel özellikleri, yapı kalitesi, kullanım alanı ve bölgedeki emsal satış bedellerinin dikkate alındığını, emsal karşılaştırma yöntemi kapsamında yakın çevrede bulunan dört ayrı taşınmazın 205.000,00 TL ile 380.000,00 TL arasında değişen satış bedellerinin incelendiğini, emsallerin pazarlık payları ve konum farklılıkları dikkate alınarak dava konusu taşınmazın birim metrekare değerinin 2.000,00 TL olarak belirlendiğini, bu doğrultuda 107 m² brüt alan üzerinden keşif tarihi itibarıyla taşınmazın değerinin 214.000,00 TL olarak hesaplandığını, söz konusu değerin TÜİK Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi verileri kullanılarak dava tarihine uyarlandığını ve sonuç olarak dava konusu bağımsız bölümün 11/02/2020 dava tarihi itibarıyla rayiç değerinin 170.000,00 TL olabileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Bilirkişi (... ) 09/04/2023 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; mahkemenin 24/11/2021 tarihli duruşmasında verilen ara karar doğrultusunda davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesiyle görevlendirildiğini, davalı vekilinin başlangıçta ticari defterlerin mali müşavir ... bulunduğunu bildirmesi üzerine ilgili mali müşavirle görüşüldüğünü, ancak ticari defterlerin kendisinde bulunmadığının beyan edilmesi nedeniyle ön rapor düzenlendiğini, davalı vekilinin daha sonra defterlerin mali müşavir ... ofisinde incelenebileceğini bildirmesi üzerine belirtilen adrese gidildiğini, ancak bu mali müşavirin de defterlerin kendisinde bulunmadığını ifade ettiğini, dolayısıyla davalı tarafın ticari defterlerine ulaşılamadığından defterler üzerinde inceleme yapılamadığını, bunun üzerine dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirme gerçekleştirildiğini, yapılan incelemede davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu hususunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığının anlaşıldığını, dosyadaki ödeme belgeleri esas alınarak davacı tarafından gerçekleştirildiği tespit edilebilen ödemelerin toplamının 41.500,00 TL olarak hesaplandığını, ödemelerin yapılış şekillerine ilişkin ayrıntıların rapor içeriğinde açıklandığını belirterek ticari defterlerin incelenememesi nedeniyle tespitlerin dosyada bulunan belgelerle sınırlı olduğunu ve HMK'nın 266. maddesi uyarınca hukuki nitelendirme ile nihai takdirin mahkemeye ait bulunduğunu ifade etmiştir.

Bilirkişi (... ) 28/10/2024 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; davanın, kooperatif ortağı olan davacıya teslimi taahhüt edilen taşınmazın önce başka bir şirkete, ardından üçüncü bir kişiye devredilmesi nedeniyle tapu kaydının iptali ve davacı adına tescili istemine ilişkin olduğunu, kooperatifin yönetim kurulu karar defterinin dosyada bulunmaması nedeniyle davacının ortaklığa kabul sürecinin kesin olarak belirlenemediğini, ancak genel kurul kararları, hazirun cetvelleri, ödeme belgeleri ve taraf beyanlarından davacının ... Yapı Kooperatifinin ortağı olduğunun anlaşıldığını, 16/08/2010 tarihli sözleşmeyle Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde bulunan B blok zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümün 45.000,00 TL bedelle davacıya satılmasının kararlaştırıldığını, satış bedelinin 26.000,00 TL'sinin peşin, 4.000,00 TL'sinin 26/08/2010 tarihinde ve kalan 15.000,00 TL'sinin aylık 500,00 TL taksitlerle ödenmesinin, borcun tamamlanmasının ardından tapu devrinin gerçekleştirilmesinin taahhüt edildiğini, sözleşmenin davacı ile kooperatif yönetim kurulu başkanı ... arasında imzalandığını, ancak ticaret sicili kayıtlarına göre ...'nin kooperatifi münferiden temsil ve ilzama yetkili olmadığını, kooperatifin 14/10/2011 tarihli olağan genel kurulunda B blokta bulunan 1 ila 20 numaralı bağımsız bölümlerin arsa paylarının her birinin 3.000,00 TL bedelle davalı ... Ticaret Ltd. Şti.'ne devredilmesine karar verildiğini, söz konusu devir işleminin mevcut kooperatif ortaklarının kazanılmış haklarını açıkça ihlal ettiğini, devre ilişkin kooperatif ile şirket arasında ortakların hak ve borçlarını düzenleyen herhangi bir sözleşmeye rastlanmadığını, taşınmazları devralan şirketin ortaklara karşı konut teslimi veya başka bir yükümlülük üstlendiğine ilişkin belge bulunmadığını, buna rağmen devir sonrasında ortaklık ödemelerinin davalı şirkete yapılmaya devam edildiğini, davacının taahhüt ettiği ödemeleri gerçekleştirmiş olmasına karşın kooperatif bünyesinde kendisine tahsis edilebilecek konut kalmadığını, genel kurul kararının butlanla sakat olup olmadığının hukuki takdirinin mahkemeye ait olduğunu, taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin teknik bilirkişi raporuyla belirlenmiş olmasına rağmen davacının tazminat talebinin Yargıtay'ın beşli formülüne göre hesaplanabilmesi için eş değer bir konuta ilişkin toplam ödemelerin belirlenerek dava tarihine uyarlanması gerektiğini, bunun için kooperatifin ve gerektiğinde taşınmazları devralan şirketin muhasebe kayıtlarının incelenmesinin zorunlu olduğunu, ayrıca kira alacağı talebinin değerlendirilmesi bakımından taşınmazın kira bedelinin gayrimenkul değerleme uzmanı tarafından tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenle kooperatifin 2010 yılından itibaren tuttuğu yönetim kurulu karar defterlerinin, taşınmazların davalı şirkete devrine ilişkin sözleşmenin, kooperatifin dava tarihine kadar olan yevmiye defterlerinin ve devir sonrasında ortak ödemelerinin şirket muhasebesinde takip edilmesi hâlinde ilgili şirket yevmiye defteri kayıtlarının dosyaya kazandırılmasının gerekli olduğunu, mevcut belgelerle kesin tazminat hesabı yapılamadığını, eksikliklerin giderilmesi hâlinde görevlendirme kapsamında hesaplama yapılabileceğini ve incelemenin kapsamı dikkate alınarak 5.000,00 TL ek bilirkişi ücreti takdir edilmesinin uygun olacağını belirterek nihai takdirin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Bilirkişi (... ) 23/12/2024 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; dosya kapsamındaki mevcut belgeler üzerinden yapılan incelemede davacının ... Konut Yapı Kooperatifinin ortağı olduğunun anlaşıldığını, davacı ile kooperatif yönetim kurulu başkanı ... arasında imzalanan 16/08/2010 tarihli sözleşmeyle Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel B blok zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümün 45.000,00 TL bedelle davacıya satılmasının, bedelin 26.000,00 TL'sinin peşin, 4.000,00 TL'sinin 26/08/2010 tarihinde ve kalan 15.000,00 TL'sinin aylık 500,00 TL taksitlerle ödenmesinin, borcun tamamlanmasının ardından tapu devrinin gerçekleştirilmesinin kararlaştırıldığını, önceki bilirkişi raporlarına göre davacının kooperatife ve davalı ... Ticaret Ltd. Şti.'ne toplam 44.500,00 TL ödeme yaptığını ve sözleşme bedelinden 500,00 TL eksik ödeme bulunduğunu, sözleşme tarihinden önce kooperatif genel kurulunca peşin ödemeli ortak kabul edilmesi ve bu ortaklardan alınacak asgari bedelin belirlenmesi konusunda yönetim kuruluna yetki verilip verilmediğinin mevcut belgelerden anlaşılamadığını, böyle bir yetkilendirmenin bulunduğunun tespiti hâlinde davacının peşin ödemeli ortak sayılması, 500,00 TL eksik ödemenin 11/02/2020 dava tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle tamamlatılması ve üçüncü kişi ... adına kayıtlı bağımsız bölümün tapusunun iptal edilerek davacı adına tesciline karar verilmesinin uygun olacağını, tescilin mümkün olmaması hâlinde taşınmazın dava tarihindeki rayiç bedelinin davacıya ödenmesi gerektiğini, genel kurul tarafından böyle bir yetki verilmediğinin belirlenmesi hâlinde ise davacının normal ödemeli ortak olarak değerlendirilmesi gerektiğini, bu durumda davacıyla aynı statüdeki diğer ortaklara konut tahsis edilmiş olması ve davacının kooperatife karşı bütün yükümlülüklerini yerine getirmesi koşuluyla kendisine de konut tahsisinin mümkün olabileceğini, teknik bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 11/02/2020 tarihi itibarıyla rayiç değerinin 170.000,00 TL olarak hesaplandığını, normal ödemeli ortak statüsünde konut tahsisinin mümkün olmaması hâlinde ise Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda emsal konutun dava tarihindeki rayiç değeri ile normal ödemelerini yapan ve eksik ödeme yapan ortakların ödemelerinin endeksleme yoluyla güncellenmiş tutarları karşılaştırılarak orantısal tazminat hesabı yapılması gerektiğini, bu hesabın mahallinde görevlendirilecek mali müşavir bilirkişi tarafından gerçekleştirilebileceğini, kira alacağı yönünden davacıyla aynı durumda bulunan diğer ortaklara konut tahsis edilmesine rağmen davacıya tahsis yapılmadığının veya sözleşmede kesin teslim tarihinin kararlaştırıldığının belirlenmesi hâlinde teslim tarihinden bir ay sonrasından başlayarak 11/02/2020 dava tarihine kadar emsal kira bedelinin hesaplanması gerektiğini, ancak mevcut dosya kapsamında bu koşulların gerçekleştiğini gösteren yeterli bilgi ve belge bulunmadığını, davalı ...'nin kooperatifteki yöneticilik görevinin hangi tarihleri kapsadığının mevcut belgelerle belirlenemediğini, sözleşme tarihinde yönetim kurulu başkanı olmakla birlikte ticaret sicili kayıtlarına göre kooperatifi münferiden temsil ve ilzama yetkili olmadığını, birlikte temsil yetkisinin bulunduğu durumlarda tek imzayla yapılan işlemlerin yetkisiz temsil hükümleri kapsamında değerlendirilebileceğini, bununla birlikte ...'nin kasıtlı veya ihmali davranışları nedeniyle davacının zararına sebebiyet verip vermediğinin ve varsa şahsi tazminat sorumluluğunun belirlenmesinin hukuki değerlendirme gerektirdiğinden bilirkişinin görev alanı dışında kaldığını, rapordaki tespitlerin mevcut dosya belgeleriyle sınırlı olduğunu ve sonradan yeni belgeler sunularak ek rapor alınmasının istenmesi hâlinde ayrıca bilirkişi ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek nihai takdirin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Bilirkişi (... ) 17/05/2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; dava konusu Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde bulunan, 13.285,74 m² yüzölçümündeki arsa vasıflı ana taşınmaz üzerinde kat irtifakı kurulmuş, B blok zemin kat 1 numaralı bağımsız bölüm niteliğindeki meskenin tapuda tam hisseyle dava dışı ... adına kayıtlı olduğunu, taşınmazın bulunduğu konum, büyüklüğü, yapısal ve fiziksel özellikleri, inşaatında kullanılan malzemeler, bölgedeki piyasa rayiçleri, emsal gayrimenkul alım satım değerleri ve önemli merkezlere uzaklığı gibi hususların değerlendirmeye alındığını, yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucunda raporda 16/08/2011, 11/02/2020 ve 30/07/2020 tarihleri belirtilerek 8 yıl 5 ay 26 günlük dönem için hesaplanan toplam ecrimisil bedelinin 57.294,17 TL olabileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Tarafın iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil, kira kaybı istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

Kooperatif ortağı olma hususunda "açık kapı ilkesi" geçerlidir. Kanunda ve anasözleşmede yer alan şartları taşıyan herkes başkaca bir sınırlama bulunmaması halinde kooperatif ortağı olma hakkına sahiptir. Kooperatif Yönetim Kurulunun ise başvuru tarihinde kanundaki ve ana sözleşmedeki üyelik şartlarının bulunup bulunmadığını inceleme ve şartları taşıyanların taleplerini kabul etme veya şartları taşımayanların taleplerini reddetme; ortaklığa kabul sonrasında ise şartları taşımadıklarını tespit ettiği ortakları ortaklıktan çıkarma yetki ve görevi vardır.

Davalı Kooperatif Yönünden Yapılan Değerlendirmede;

Davacının davalı kooperatife üye olduğu, buna ilişkin taraflar arasında 16/08/2010 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşme içeriğine göre davacının 45.000,00 TL ücret ödemesi karşılığında davalı kooperatif bünyesinde inşa edilen ve özellikleri belirtilen dairenin devrinin üstlenildiği, sürenin 1 yıl olacak şekilde kesin vade şeklinde belirlendiği, davalı kooperatifin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği, uzman bilirkişi tarafından yapılan tespite göre davacının 500,00 TL ödeme eksiğinin bulunduğu, ilgili bedelin mahkememizce ikmali sağlandığı, kooperatif sözleşmesi her şey den önce taraflar arasında iki tarafa tam borç yükleyen edim sözleşmesi niteliğinde olduğu, davacının borçlarının yerine getirdiği, 500,00 TL borç kaydının olduğunun tespit edildiği, edimlerin oranı dikkate alındığında sadece bu borç yönünden tescilden kaçınmasının hem kooperatifin diğer üyeleri ile olan eşitlik ilkesine hem de edimin yerine getirilmesi bağlamında dürüstlük ilkesine aykırı olacağı dikkate alındığında (davacının ıslah ile davasını bedele dönüştürdüğü) ilgili evin değerinin temerrüt tarihinde itibaren davalı kooperatiften tahsili ile davacıya verilmesine,

Davalı kooperatifin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğinin sabit olduğu dikkate alındığında davacının sözleşmenin yerine getirilmemesi sebebiyle kira kaybını talep edebileceği dikkate alındığında 57.294,17 TL'nin davalı kooperatiften tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Diğer Davalılar Yönünden Yapılan Değerlendirmede;

Sözleşmenin davacı ile davalı kooperatif arasında akdedildiği, diğer davalıların taraf olmadıkları, borçlar hukukunun temeli olan sözleşmenin nispiliği ilkesi de dikkate alındığında sözleşmenin ifa yükümlülüğünün taraflar üzerinde olduğu dikkate alındığında davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle bu davalılar yönünden davanın usulden ayrı ayrı REDDİNE karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;

1-Davalı ... yönünden davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU SEBEBİYLE USULDEN REDDİNE,

2-Davalı ... Tic. Ltd. Şti yönünden davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU SEBEBİYLE USULDEN REDDİNE,

3-Taşınmaz bedeli olan 170.000,00 TL'nin 14/10/2011'den itibaren işleyecek YASAL FAİZİ ile beraber DAVALI ... KONUT YAPI KOOPERATİF'DEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA ÖDENMESİNE,

4-Kira bedeli olan 57.294,17 TL'nin 14/10/2011'den itibaren işleyecek YASAL FAİZİ ile beraber DAVALI ... KONUT YAPI KOOPERATİF'DEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA ÖDENMESİNE,

5-Davacı tarafından yargılama sırasında, ... ... Şubesi nezdinde 3'er aylık vadeli

hesaba depo edilen 500,00 TL bedelin TALEP HALİNDE ve KARARIN KESİNLEŞMESİNDEN ARİ OLARAK davalı KOOPERATİFE ÖDENMESİNE,

6- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 15.526,46 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 2.903,17 TL nin mahsubu ile eksik kalan 12.623,29 TL harcın davalı ...'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı olan 2.903,17 TL ve 384,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 3.288,07 TL'nin davalı ...'nden tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

8-Davacı tarafından yatırılan: 54,40 TL başvuru harcının davalı ...'nden tahsili davacıya verilmesine,

9-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 12.611,30 TL'nin davalı ...'nden tahsili davacıya verilmesine,

10-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'nden tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,

11-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 62.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'nden tahsili ile davacıya verilmesine,

12-Davalı ... kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 62.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... verilmesine,

13-Karardan sonra yapılacak masrafların davalı ...'nden alınmasına,

14-Davalı/Davalıların yaptığı masrafların davalı/davalılar üzerinde bırakılmasına,

15-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair; davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2026

KatipHakim