- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/27 K. 2026/950
Karar tarihi: 4 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 26
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 297
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 1/3
- 2709 sayılı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI, m. 138/1
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72
Karar metni
T.C.
KONYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
- KARARIN MAHİYETİ
- KISMEN KABUL KISMEN RED
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı şirket davalı şirketten almış olduğu malların karşılığında 650,000,00-TL tutarında emre muharrere senet vermiş olduğunu, davacı şirketin vermiş olduğu senede karşılık dava dilekçesinde sunulan belgelerin kapsamına 08.06.2021 tarihinde her birisi 50.000.00.T.L. Olmak üzere 6 adet çek ile toplam 300.000.00.T.L Ayrıca 04.03.2021 tarihinde 15.000.00.T.L.havale yapmak suretiyle toplam 315.000.00.TL. ödeme yapmış olduğunu, davalı şirketin yapılan ödemeleri düştükten sonra 335.000.T.L. üzerinden takip yapması gerekirken, gönderilen paraların tamamı düşülmeden müvekkili hakkında Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosya kapsamında 567.523.78.T.L. üzerinden takip başlatmış olduğunu, takipten sonra müvekkili için dava dilekçesine sunmuş olduğu ödeme belgeleri ile toplam 459.000.00-TL ödeme yapmış olduğunu, müvekkilinin takipten önce yapmış olduğu 315.000.00-TL ödeme ile takipleri sonra yapmış olduğu ödeme miktarı olan 459,000.00-TL toplamı 774.000.00-TL olup bu ödemeye göre müvekkilinin Konya . İcra Müdürlüğü"nün ... esas sayılı takip dosyasından dolayı borcu bulunmamakta olduğunu, buna rağmen davalı tarafın kapak hesabı kapsamın da müvekkilimden 291.000.00-TL daha talep etmesi ve bu miktar üzerinden müvekkili hakkında icra takibine devam etmesi nedeniyle, Konya .İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığımızın tespiti için iş bu davanın açılması gerektiğini, müvekkilinin Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dayanağı alacaktan dolayı, dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Haksız ve kötüniyetli olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, Davacı yana %40 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapordan özetle; " Davacı şirketin 2021 yılında ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal süresi içerisinde yapılmış olduğu, Tarafımdan incelenen davacı şirketin 2021 yılı defterlerinin muhasebe esaslarını doğru şekilde TTK ve VUK Hükümlerine göre düzenlenmiş olduğu, şirketlerin kendi içerisinde birbirlerini doğrular nitelikte olduğu, sahibi lehine delil olabileceği tarafından tespit edilmiştir.2- Davacı ... ’ın 2021 yılı içerisinde vergi mükellefiyet kaydı olmayıp davalı tarafla da şahsi olarak ticari bir faaliyeti bulunmadığından tarafımdan bu yönde bir tespit yapılmamıştır. 3- Davacı şirket ... Limited Şirketi’nin 2021 yılı ticari defter kayıtlarına göre yukarıda detaylı dökümleri yapılan malzeme alışları (2 adet fatura karşılığı) 709.453,41-TL dir. Davacı şirket 2021 yılı kayıtlarına göre yapılan ödemeler toplamı da 709.453,41-TL (yukarda dökümü mevcut) dir. Yapılan Ödemeler malzeme alışlarından mahsup edilmiş olup 2021 yılı sonu itibari ile taraflar arasında borç alacak kaydı olmadığı(ticari defter kaydına göre) tarafından tespit edilmiştir." şeklinde görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın Bilirkişi ... ve ... tarafından düzenlenen bilirkişi heyeti raporundan özetle; " Davalı ... Tic. Ltd Şti 2021, 2022 ve 2023 yılları ticari defterini **kendi lehine delil olarak kullanabileceği** kanaatinde olduğumu, Davacı şirket 2021 yılında 6 adet 50.000,00 TL’lik çek ve diğer ödemeleri toplamı 430.729,63 TL olup, 2021 yılı dönemsonu Borç Bakiyesi 467.523,78 TL olduğu, 2022 yılı muavin defter dökümünde, Davacı “ İcra Ödeme” şeklinde toplam 278.000,00 TL ödeme yaptığı ve 2022 yılı dönemsonu itibariyle davacının hesabının 189.523,78 TL Borç Bakiye verdiği tespit edildiği, 2023 yılı muavin defer dökümünde, davacının 50.053,75 TL “ İcra Ödeme” ve 135.000,00 TL Çek ödemesinin olduğu, 31.12.2023 tarihi itibariyle davacının borcunun 4.470,03 TL olduğu, Davalının davacı adına 3 adet fatura düzenlediği ve bu faturaların toplam bedelinin 898.253,41 TL olduğu, tespit edilmiştir." şeklinde görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmişlerdir.
Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir.
Dava; Menfi Tespit davasıdır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili davalı aleyhine Menfi Tespit davası açmıştır.
2004 sayılı İİK'nın 72. Maddesinde; "(Değişik: 18/2/1965-538/43 md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. (1) (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. (1)Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir. Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir. Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecburdur.
Davacı (borçlu) Lehine tazminata Hükmetmenin koşulları
a)Alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması: Borçlunun açtığı menfi tespit davasından önce veya dava sırasında, alacaklı tarafından borçluya karşı bir icra takibi yapılmışsa, menfi tespit davasının borçlu lehine sonuçlanması halinde, ayrıca borçlu lehine tazminata hükmedilemez.
b) İcra takibinin hem “haksız” ve hem de “kötü niyetle” yapılmış olması: Bu tazminata ancak, alacaklının yaptığı takibin hem “haksız” ve hem de “kötü niyetle” yapılmış olması halinde hükmedilir. Başka bir deyişle, takibin sadece ”haksız” olması yeterli olmayıp, ayrıca “kötü niyetle” de yapılmış ve bu hususların davacı-borçlu tarafından ispat edilmiş olması gerekir.
c) Davacı – borçlunun, lehine tazminata hükmedilmesini talep etmiş olması: Yukarıdaki iki koşul gerçekleştiğinde mahkeme kendiliğinden tazminata hükmetmez. Tazminata ancak, davacı – borçlunun bunu “talep etmiş” olması halinde hükmedilir. İcra takibinden sonra açılan olumsuz tespit davalarında, borçlunun, tazminat isteminin dava dilekçesinde bildirilmesi gerekir. Ancak, talep dava dilekçesinde bildirilmemişse “istemin genişletilmesi” itirazı ile karşılaşmadan, bu istemini daha sonra dava içinde de ileri sürebilir.
Menfi Tespit Davasında Borçlunun (davalı - alacaklının lehine) Tazminata Mahkum Edilmesinin Şartları
a-İcra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir.
b-Alacaklının bir talebi olmasa bile Mahkeme, durdurulan icra takibi konusu alacağın %20’si oranında tazminata mahkum etmekle yükümlüdür.
c-Alacaklı lehine hükmedilen tazminatı borçlunun ihtiyati tedbir kararı alırken yatırdığı teminattan alabilir.
(... , Yargıtay Üyesi, İtirazın İptali, Menfi Tespit ve İstirdat, Tasarrufun İptali, İflas ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetvelline İtiraz, 4. Baskı). Bilgileri de dikkate alındığında,
Tereke Temsilcisi ... gerekli tebligat işlemleri yapılmıştır.
HMK MADDE 26- (1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. (2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.
Taraflar arasında vade farkına ilişkin yazılı sözleşme olmadığı gibi teamülen bir uygulamada olmadığından vade farkına ilişkin fatura Mahkememizce dikkate alınmamıştır.
Davacı yan, icra inkar tazminatı talep etmişse de menfi tespit davasında icra inkar tazminatı olamayacağından (HMK 26) taleple bağlı kalınarak reddine karar verilmiştir.
TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."
Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,
Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, fatura vade farkı için bir sözleşme ve teamül olmadığı anlaşılmakla Yargıtay . HD'nin ... Esas, ... K. Sayılı 14/06/2007 tarihli, aynı dairenin ... Esas, ... Karar sayılı 21/04/2006 tarihli, aynı dairenin ... Esas, ... Karar sayılı 22/01/2007 tarihli yine aynı dairenin ... Esas, ... Karar sayılı, 27/06/2003 tarihli ... ... sayılı İçtihadi birleştirme kararları (taraflar arasında sözleşme ve teamül olmadığına ilişkin) bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacıların , davalı aleyhine açtığı menfi tespit davasının kısmen kabul kısmen reddi ile Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 247.225,01 TL BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE, FAZLAYA İLİŞKİN İSTEMİN REDDİNE, İcra İnkar Tazminatı Talebinin REDDİNE dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE
1-Davacıların , davalı aleyhine açtığı menfi tespit davasının kısmen kabul kısmen reddi ile Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 247.225,01 TL BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE, FAZLAYA İLİŞKİN İSTEMİN REDDİNE,
2-İcra İnkar Tazminatı Talebinin REDDİNE,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 16.887,94-TL harçtan dava başında yatırılan toplam 5.239,41-TL peşin harcın ve 5.019,06 TL tamamlama harcı toplamı olan 10.258,47 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.629,47-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 62.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 43.774,99-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 5.471,46TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan bilirkişi raporu, tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.136,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 5.212,95-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
9-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince 2.718,40-TL'lik kısmının davalıdan, geri kalan kısmının davacıdan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,
10-Davacı tarafından dava başında yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/11/2026
