- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2023/2211 K. 2026/2340
Karar tarihi: 3 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 266
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 362
Karar metni
T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- ESAS NO
- 2023/2211
- KARAR NO
- 2026/2340 İNCELENEN DOSYANIN
- MAHKEMESİ
- İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
- NUMARASI
- 2022/145 Esas - 2023/272 Karar
- KARAR TARİHİ
- 13/04/2023
- DAVA
- İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan)
- KARAR TARİHİ
- 03/11/2026
- KARAR YAZIM TARİHİ
- 03/11/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosya incelendi;
GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ
TARAFLARIN İDDİA, SAVUNMA İLE YARGILAMA SÜRECİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/06/2021 tarihinde davalı ...'un maliki olduğu ... plakalı otobüs diğer davalının sevk ve idaresinde iken davacıya ait ... plakalı araç ile çarpışması üzerine meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasarlandığını, değer kaybı oluştuğunu , sigorta tarafından karşılanmayan değer kaybının tahsili için başlatılan İzmir 8 . İcra Müdürlüğü'nün 2021/14782 Esas sayılı takip dosyasına davalıların itirazı ile takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın davacıya ait araç sürücüsünün kusuru ile meydana geldiğini, değer kaybı zararından sigorta şirketinin sorumlu olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tacir olmadığını, asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davacıya ait araç sürücüsünün kusuru ile meydana geldiğini, değer kaybı zararından sigorta şirketinin sorumlu olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'nun %75 oranında asli, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise %25 oranında tali kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacı şirkete ait araçta hasar meydana geldiği, meydana gelen hasar sebebiyle araçta oluşan değer kaybı bedelinin, aracın kazadan önceki hasarsız halinin ikinci el değerinin 450.000,00-TL ve kazadan sonraki hasarlı halinin ikinci el değerinin 425.000,00-TL olduğu gözetildiğinde 25.000,00-TL olduğu, araçta oluşan değer kaybı bedeli ile tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları dikkate alındığında davacı tarafça talep edilebilecek değer kaybı tazminatı bedelinin 18.750,00-TL olduğu, davalıların 11/06/2021 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü, icra takip talebinin 13/12/2021 tarihinde icra dairesine sunulduğu, temerrüt tarihi 11/06/2021 tarihi ile takip tarihi 13/12/2021 tarihi arasında 186 gün olduğu, bu kapsamda mahkemece resen yapılan hesaplama neticesinde davacı tarafça talep edilebilecek işlemiş faiz bedelinin (18.750,00-TL*9*186/36500) 859,93-TL olduğu, bu kapsamda davalıların ödeme emrine yönelttikleri itirazlarının kısmen haklı olduğu, tazminat bedelinin mahkememizce yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları çerçevesinde belirlendiği dikkate alındığında alacağın likit mahiyette bulunmadığı ve icra inkar tazminatı talebi açısından alacağın likit olmaması sebebiyle yasal şartların oluşmadığı gerekçesi ile ; Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-Davalılar ... ile ...nün İzmir 8. İcra Dairesinin 2021/14782 Esas sayılı dosyasındaki icra takibine ilişkin İTİRAZLARININ 18.750,00-TL asıl alacak ve 859,93-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 19.609,93-TL yönünden İPTALİNE, İzmir 8. İcra Dairesinin 2021/14782 Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin 18.750,00-TL asıl alacak ve 859,93-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 19.609,93-TL alacak bedeli üzerinden, asıl alacağa 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca yıllık %9 oranında ve değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına, 69.000,00-TL asıl alacak ve 3.034,73-TL işlemiş faiz bedeli olmak üzere toplamda 72.034,73-TL alacak bedeline yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alacak miktarının mahkememizce yapılan yargılama neticesinde belirlenmesi sebebiyle likit olmadığı anlaşılmakla, yasal şartları bulunmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 19/07/2022 tarihli raporda kazadan sonra onarılmış hali ile aracın değeri belirlenirken tarihin hatalı olduğunu, rapor tarihini esas alındığını, eksper raporu ile fahiş farkın bundan kaynaklandığını, bu nedenle değer kaybının düşük belirlendiğini, kazanın davalı sürücünün tam kusuru ile meydana geldiğini, aksi kabulde dahi davalı ...'un müvekkil aleyhine açtığı İzmir 17 İcra Müdürlüğünün 2022/3063 sayılı takip dosyasında ve İzmir 6 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/225 E sayılı dosyasında davalının %75 kusur oranın ikrar ederek talepte bulunduğu, bu oranın altında bir sorumluluğunun kabul edilemeyeceği beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazanın davacıya ait araç sürücüsünün tam kusuru ile meydana geldiğini, ağır kusurun kaza ile illiyet bağının kestiğini, ATK ve Heyet raporunda %60 kusur oranı belirlenmiş iken %75 kusur oranı kabulünün de hatalı olduğun, tüm raporlarda değer kaybının hatalı ve fahiş hesaplandığını, sistemli bir çalışma ile yapılacak tamirde değer kaybı söz konusu olmayacağını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporda hesaplamanın fahiş olduğunu, ATK ve Heyet raporunda %60 belirlenmesine rağmen %75 kusur oranının kabul edilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı ...'un istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin yapılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
İDM'nce yukarıda gösterilen gerekçelerle itirazın iptali isteminin isteminin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
6098 Sayılı TBK. 49 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
İzmir 8. İcra Dairesinin 2021/14782 E sayılı takip dosyasında davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 13/12/2021 tarihinde değer kaybı bedeli olarak 87.750 TL asıl alacak ve 3.894,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 91.644,66 TL üzerinden 7 örnek ilamsız icra takibi başlatııldığı, davalıların süresinde itirazları ile takibin durması üzerine 1 yıllık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, 11/06/2021 tarihli kaza tespit tutanağında davalı sürücünün KTK 57/1-c, davacıya ait araç sürücünün KTK 52/a kural ihlalinde bulunduğu tespitinin yapıldığı, İDM'ce adli trafik bilirkişiden alınan 19/07/2022 tarihli raporda ; kazanın her iki yöne fasılalı kırmızı ışık yanan iki yönlü yolların kesiştiği ve dört yönlü kontrolsüz kavşakta her iki sürücünün de kavşağa yaklaşırken yeterince yavaşlamaması , kavşak girişinde durup kavşak kollarını dikkatlice kontrol etmemesi, seyir hızıyla kavşağa giriş yapması, dikkatsiz özensizce hareket etmesi ve ... plakalı aracın kavşakta geçiş kuralına riayet etmemesi nedeniyle kazanın meydana geldiği kabulü ile davalı sürücünün KTK 57/1-c, 84/h kural ihlalinde bulunduğu, davacıya ait araç sürücüsünün KTK 47/d ve 52/a kural ihlalinde bulunduğu, fark kriterine göre yapılan hesaplamada 25.000 TL değer kaybı hesaplandığı, mahkemece uygun görülmesi halinde davalının %75 kusur oranına göre hesaplama ile 18.750 TL sorumluluğu olacağının bildirildiği görülmüştür.
İDM'ce alınan 11/10/2022 tarihli heyet raporunda özetle; davalının KTK 52/c-2, davacıya ait araç sürücüsünün KTK 52/a-b kural ihlalinde bulunduğu buna göre davalının %60, davacının %40 kusurlu olduğu kabulü ile birlikte Genel Şartlara göre formül üzerinden yapılan hesaplama ile 51.518 TL değer kaybı hesaplanmıştır.
İDM'nce ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 31/01/2023 tarihli raporda 19/07/2022 tarihli rapordaki değer kaybı hesabına ilişkin görüşe iştirak edilerek fark kriterine göre 25.000 TL değer kaybı hesaplanmış, her iki rapordaki aynı kural ihlallerinin tespiti ile davacının %40 davalının %60 kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir.
Bu durumda, her raporda da esasen kazanın meydana geliş şekli ve kural ihlallerine ilişkin maddi olgu yönünden çelişki bulunmayıp, kaza tespit tutanağı ile aynı yönde belirleme yapılmış ise de, farklılık kusur oranının miktarına ilişkindir.
Bilindiği üzere; kusur oranlarının belirlenmesi 6100 Sayılı HMK madde 266 hükmü uyarınca teknik değil hukuki bir konu olup, madde 282 hükmüne göre hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Somut olayda; davalının asli davacıya ait araç sürücüsünün tali düzeyde kusurlu olduğu anlaşılmakla beraber İDM'nce davalının asli kusuruna isabet eden kusur oranının %75 olarak kabul edilmiş olmasında kural ihlalinin niteliği ve olayın oluş şekline göre bir isabetsizlik bulunmadığı, somut olaya uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin kusura değinen tüm istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Kural olarak, araçta meydana gelen "değer kaybı" (istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre); aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, tartışılarak hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmalıdır. (Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli kararları)
Bir aracın onarılmış durumdaki değeri ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir.
Yukarıda belirtilen fark kriterine göre; kaza tarihi olan 11/06/2021 tarihi itibari ile dava konusu aracın tamir edilmeden önceki ikinci el rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el rayiç değeri tespit edilerek ikisinin arasındaki farkın değer kaybı olarak hesaplanması gerekir.
19/07/2022 tarihli raporda bu hesaplama yöntemine göre aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin 450.000 TL kazadan sonra onarılmış hali ile 2. El piyasa değerinin 425.000 TL olarak hesaplandığı, ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 14/02/2023 tarihli raporda da aynı sonuca varıldığı, 11/10/2022 tarihli heyet raporunda farklı bir rakam belirlenmiş ise de anılan hesaplamanın Genel Şartlara göre yapıldığı ve Yargıtay içtihatları ile kabul edilen yöntem ve tekniğe uygun olmadığından hükme esas alınmasının mümkün olmadığı belirlendiğinden İDM'ce 25.000 TL değer kaybından davalı kusur oranına tekabül eden miktar üzerinden sorumluluğunun kabul edilmiş olmasında hukuka aykırılık bulunmayıp, hükme esas alınan raporlarda onarılmış hali ile değerinin rapor tarihine göre hesaplandığına dair bir kayıt da görülmediğinden taraf vekillerinin tazminat miktarına yönelik istinaf nedenleri kabul edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve taraf vekillerinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf istemlerinin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından peşin yatırılan 738,00-TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 269,80-TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 732,00-TL'den mahsubuyla, bakiye 462,20-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı .... tarafından peşin yatırılan 738,00-TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 334,89-TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 1.339,55-TL'den mahsubuyla, bakiye 1.004,66 TL'nin bu davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davalı ... tarafından peşin yatırılan 492,00-TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 335,00-TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 1.339,55-TL'den mahsubuyla, bakiye 1.004,55-TL'nin bu davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avanslarının yatıranlara iadesine,
8-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-a) bendi uyarınca 03/11/2026 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
