- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E. 2024/2402 K. 2026/1914
Karar tarihi: 6 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU, m. 6/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
- 492 sayılı HARÇLAR KANUNU, m. 27
Karar metni
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
- ESAS NO
- 2024/2402
- KARAR NO
- 2026/1914
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 06/06/2024
- NUMARASI
- 2021/402 E. - 2024/265 K.
- DAVANIN KONUSU
- Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 06/06/2024 Tarih ve 2021/402 Esas - 2024/265 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davalı tarafından “...” ibareli markasının tescili için başvurulduğunu, başvurunun, 2020/03416 sayı ile işleme alındığını, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından 5/1-(ç) kapsamında 9. sınıftaki tüm mallar bakımından reddedildiğini, başvurunun 37 ve 42. sınıf hizmetler bakımından devam etmesi üzerine müvekkilleri şirket tarafından itiraz edildiğini, itirazın kısmen kabul edildiğini, reddedilen kısım açısından Kurum nezdinde itiraz edildiğini, bu itirazın Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddedildiğini, müvekkilleri şirketin Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden ve öncü bankalarından olduğunu, müvekkillerine ait “...” markasının davalı Kurum nezdinde 2001 yılından bu yana tescilli ve aktif olarak kullanıldığını, “...” ibareli markalarının tanınmış markalardan olduğunu, müvekkillerine ait “...” markaları ile birebir aynı olan “...” markasının tesciline izin verilmesinin müvekkillerinin emek ve zaman harcayarak itibar edindirdiği “...” markasının ayırt edici vasfının zedelenmesine neden olacağını, davalı tarafa ait “...” ibareli marka başvurusunun haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, YİDK 2021-M-7428 sayılı kararının iptali ile 2020/03416 sayılı “...” ibareli marka başvurusunun işlemden kaldırılmasına veya tescil işlemleri tamamlanmış ise hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davalı şirketin, 10.01.2020 tarihinde Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) aracılığı ile 2020-GE-13320 sayı üzerinden yapmış olduğu başvuruda, “...” markası için, 09., 37., 42. sınıfta yer alan mallar / hizmetler için başvuruda bulunduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından başvurudan 09. sınıftaki malların çıkartıldığı, başvurunun kısmen reddi gerekçesi olarak , 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1-(ç) maddesinin gösterildiği, kalan sınıflar ile ilgili yayım üzerine, davacı tarafından başvuruya itiraz edildiği, davalı şirket tarafından karşı görüş sunulduğu, karşı görüş ile kullanım ispatı talep edildiği, sunulan belgeler kapsamında SMK 6/1 maddesince karıştırma ihtimalinin haklı bulunduğu ve başvurudan 42. sınıfta yer alan hizmetlerin çıkartıldığı, karar üzerine kalan hizmetler açısından davacı tarafından Kurum kararına karşı itiraz edildiği ve itirazın nihai olarak reddedildiğini, davaya konu 2020/03416 sayılı markanın, tescil işlemleri devam eden / tescil edilen 37. sınıfta yer alan "Geçiş kontrol cihazları ve bu tür cihazlar için bilet, seyahat bileti ve geçişleri gibi erişim haklarının kurulumu; otoparklar için erişim sistemleri alanında ve bankacılık ve finans alanında olmayan yukarıda belirtilen tüm hizmetler" hizmetlerinin tamamının, davacı itirazına mesnet bir kısım markalarında yer alan mallar ile benzer nitelikte olduğu, “access” ibaresinin İngilizce “erişme, erişim, giriş, geçit, ulaşım” vb. anlamlara geldiği, markanın esas unsurunun "..." ibaresi olduğu, davaya konu 2020/03416 sayılı markanın, tescil işlemleri devam eden / tescil edilen 37. sınıfta yer alan hizmetlerinin tamamının, davacı yanın itirazına mesnet markalarında yer alan mallar ile benzer nitelikte olduğu, davaya konu 2020/03416 sayılı davalı şirket markası ile davacı şirketin itiraza dayanak, kullanım ispatı talebi kapsamında bulunmayan markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi kapsamında ilişkilendirme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunduğu, davacının SMK'nın 6/5. maddesi kapsamındaki korumadan yararlanamayacağı, davaya konu 2020/138305 sayılı davalı markası tescil edilmiş olmakla hükümsüzlük şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, YİDK'nın 28/09/2021 tarih 2021-M-7428 sayılı kararının iptaline, davalıya ait 2020/03416 sayılı markanın tescilli olduğu 37. sınıftaki mallar bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacının kullanımını ispat edemediği markaların değerlendirilemeyeceğini, kalan markalar bakımından emtia benzerliğinin oluşmadığını, Kurum kararının yerinde olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkillerinin "axesss" markasının tanınmış olduğunu, ticaret unvanının çekirdek unsuru olarak uzun süredir kullanıldığını ve dünyada ise davacının markalarından daha eski olduğunu, müvekkillerinin, 1998 yılında Avusturya'da kurulduğunu ve yerleşik bir firma olup temel olarak biletleme ve giriş kontrolü alanında faaliyet gösterdiğini, yenilikçi yazılım çözümleri ile modern giriş ve erişim sistemleri, geçiş kontrol sistemleri ve bunlara ilişkin yazılım, donanım ve teknoloji hizmetleri üretmekte olduğunu, ticaret unvanının dava konusu başvura da aynen yer aldığını, pek çok ülkede tanındığını ve WİPO nezdinde markasının halihazırda 37. sınıfta "erişim kontrol cihazlarının ve biletler, seyahat biletleri ve geçiş kartları gibi erişim haklarının kurulumu (otoparklar için erişim sistemleri ve bankacılık ve finans alanı hariç)” üzerinde tescilli olduğunu, davacının 37. sınıfta tescilli tek markasının ise 2008/14745 sayılı "... ..." markası olduğunu, bu markanın ise tescilinden itibaren 5 seneyi doldurmuş olması nedeniyle SMK madde 19/2 uyarınca kullanım ispatına tabi olduğunu, ancak bu markanın kullanımının ispat edilemediğini, bu nedenle dikkate alınmaması gerektiğini, hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmadığını, buna rağmen bilirkişilerin son derece hatalı bir değerlendirme neticesinde müvekkillerinin markası kapsamında 37. sınıftaki hizmetlerin davacının markaları kapsamındaki diğer mallar ve hizmetler ile benzer olduğu sonucuna vardığını, bilirkişilerin mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirmesinde söz konusu mal ve hizmetlerin hangi yönlerden benzer olabileceğine dair hiçbir değerlendirmede bulunmadığını, bu nedenle bilirkişilerin mal ve hizmetlerin benzerliğine ilişkin kanaatinin son derece soyut değerlendirmelere dayandığını,, müvekkillerinin davaya konu markasının tescilli olduğu 37. sınıfta açıkça bankacılık hizmetleri ve finansal hizmetlerinin hariç tutulduğunu, markaların SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca karıştırılma ihtimaline neden olacak derecede benzer olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: 1-Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu “...” ibareli marka başvurusu ile dava konusu başvurunun davacının itirazına mesnet “...” asıl unsurlu marka arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunduğu, davaya konu 2020/03416 sayılı markanın, tescil işlemleri devam eden / tescil edilen 37. sınıfta yer alan hizmetlerinin tamamının, davacının itirazına mesnet markalarında yer alan mallar ile benzer nitelikte olduğu, davaya konu markanın, davalı şirket markası ile davacı şirketin itiraza dayanak, kullanım ispatı talebi kapsamında bulunmayan markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi kapsamında ilişkilendirme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunduğu, davacının SMK'nın 6/5. maddesi kapsamındaki korumadan yararlanamayacağı anlaşılmakla, davalılar vekillerinin diğer istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
2-Ancak mahkemece, "Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına" karar verilmesi doğru olmamıştır. Zira "Harçlar, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemelerdir" (07.12.1964 gün ve 3/5 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, RG.12.12.1964, sayı:11880, Kuru, Baki, s:5305).
Bir davada alınacak harçlar ve oranları (yargı harçları), 492 sayılı Harçlar Kanununda ve bu Kanuna bağlı 1 sayılı Tarifede gösterilmiştir. Her davanın başlangıcında taraflardan, başvurma harcı ve karar ve ilam harcı olmak üzere iki tür harç alınır.
492 sayılı Harçlar Kanununun "Maktu harçlarda ödeme zamanı" başlıklı 27. maddesi uyarınca "(1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir. Mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler, harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir. Harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, mütaakip muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunur".
492 sayılı Harçlar Kanununun Mükerrer Madde 138/2 hükmü uyarınca "Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (Maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır".
Başvurma harcı, dava açılırken peşin olarak ödenmesi gereken maktu bir harçtır. Dava açarken başlangıçta ödenen bu harcın, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesi uyarınca, başvuru işleminin yapılmasına ilişkin bulunması, diğer bir deyişle ilgili bulunduğu işlemin, dava açarken başvuru işleminin yapılması ile tamamlanmış olması nedeniyle sonradan yeniden değerleme oranına göre arttırılamayacağı tabiidir.
Karar ve ilam harcı ise nispi ve maktu karar ve ilam harcı olmak üzere iki çeşittir. Konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi harçlarda ödeme zamanını düzenleyen Harçlar Kanununun 28/a maddesi uyarınca, karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Peşin olarak ödenecek bu dörtte bir karar ve ilam harcı, dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu tespit edilirse eksik karar ve ilam harcı tamamlattırılır (Harçlar Kanunu m.16/4, 30).
İlk derece mahkemesince mülkiyet hakkının ihlali görülen harç ise davanın başlangıcında davacıdan alınan maktu karar ve ilam harcıdır.
Nispi karar ve ilam harcına tabi davalar dışındaki hallerde veya davanın reddine karar verilmesi halinde, alınması gereken karar ve ilam harcı, maktudur. Maktu harca tabi davalarda karar ve ilam harcının tamamı, dava açarken peşin olarak ödenir.
Ancak başvuru harcından farklı olarak maktu karar ve ilam harcında, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesi uyarınca, "ilgili bulunduğu işlem", diğer bir deyişle dış dünyada değişiklik yaratan, taraflarca infaza konulabilecek şey, mahkemece verilen "karardır". Dolayısıyla maktu karar ve ilam harcının alınma zamanı da esasen mahkemece verilen karar tarihidir. Zira maktu harcın hangi taraftan alınacağı ya da başlangıçta nispi harca tabi bir davada, sonradan davanın reddine karar verilip verilmeyeceği de ancak karar tarihi itibariyle belli olmaktadır. O halde maktu karar ve ilam harcı, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesinde belirtilen "mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler" türünden bir harçtır.
Nitekim 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı 1 sayılı Tarifenin, maktu karar ve ilam harcını düzenleyen A/III-2. maddesinde, her bir karar türüne göre alınması gereken harç miktarı ayrı ayrı belirtilirken, her bir karar türü için maddede yer alan "kararlar" ibarelerinden, yukarıda açıklandığı üzere bir davada verilecek kararın ne olacağının, ancak karar tarihi itibariyle ortaya çıkabileceği, yine tarafların ellerinde ancak mahkemece bir karar verilmesi halinde yararlanabilecekleri, infazı mümkün bir belge bulunabileceği maddi gerçeğinden hareketle, maktu karar ve ilam harçlarının da karar tarihi itibariyle hesap edilip alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, dava açarken başlangıçta ödenen maktu karar ve ilam harcının, sonradan yürürlüğe giren tarife ile artırılması halinde, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesi ve Mükerrer Madde 138/2 hükümleri uyarınca eksik tutarın ilgilisine tamamlattırılması gerekirken, yazılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru değildir.
Kaldı ki kamu düzenine ilişkin olan karar ve ilam harcının, karar tarihine göre belirlenmesi gerektiği, aynı mahkeme tarafından aynı yönde verilen bir kararın, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/11/2024 tarih ve 2024/3186 Esas, 2024/8189 Karar sayılı kararı ile "yargılama harçlarının kamu alacağı niteliğinde ve re'sen dikkate alınacak hususlardan olduğu" gerekçesiyle doğru görülmeyip, düzeltilerek onanması suretiyle de tespit edilmiş olup, Dairemizin uygulaması da bu yöndedir.
HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 06/06/2024 gün ve 2021/402 Esas - 2024/265 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın KABULÜ ile; YİDK'nın 28/09/2021 tarih 2021-M-7428 sayılı kararının İPTALİNE,
4-Davalıya ait 2020/03416 sayılı markanın tescilli olduğu 37. sınıftaki mallar bakımından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE,
5-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından peşin harç olarak alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 25.500,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından ilk derece yargılaması sırasında yapılan 9.450,00-TL bilirkişi ücreti, 150,50-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 226,50-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 9.827,00-TL yargılama giderine 59,30-TL peşin harç, 59,30-TL başvuru harcı tutarı eklenerek oluşan toplam 9.945,60-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdelerinde bırakılmasına,
9-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
10-Davalılardan peşin olarak ayrı ayrı alınan 427,60 maktu istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalılara ayrı ayrı iadesine,
11-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 06/11/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 10/11/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.
