- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/976 K. 2026/649
Karar tarihi: 3 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 190
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 222
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 6
Karar metni
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, bu kapsamda cari hesap/fatura alacağı doğduğunu, alacağın tahsili amacıyla Sakarya ... İcra Dairesinin 20../... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, davalının mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkâr tazminatına ve dava sonuna kadar tedbiren ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, esasa ilişkin olarak taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, müvekkilinin davacıdan sipariş verdiğini ancak ürünlerin (malların) teslim edilmediğini, e-fatura kesilmesine rağmen mallar gelmediği için iade faturası kestiklerini, hatta müvekkilinin davacıya bir kısım ürün bedeli ödediğini ve asıl kendilerinin alacaklı olduğunu, mal teslim edilmediğinden borçlarının bulunmadığını savunarak davanın reddini ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Sakarya ... İcra Müdürlüğünün 20../... Esas sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.
Hatay Defterdarlığı Dörtyol Vergi Dairesi Müdürlüğünden ve Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesinden davaya konusu faturalara ilişkin karşılaştırmalı alış satış analizleri dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi mahkememize ibraz etmiş olduğu 06/10/2026 tarihli raporuyla; davacının kendi ticari defterlerine göre 824.376,80-TL alacaklı olduğu, dava dosyasında yer alan Ba-Bs formlarına göre davacı kayıtlarında 13 adet belge karşılığı 2.297.226,19-TL mal satışı beyan edildiği, davalının ise 13 adet belge karşılığı 2.297.226,19-TL mal alış Ba formunda yer aldığı, buna göre davacı tarafından beyan edilen satış tutarları aynı şekilde davalı tarafından alış olarak beyan edilmiş olup herhangi bir farklılık bulunmadığı, davalı ve davacının tacir olması nedeni ile işin ticari bir iş olduğu, davacı tarafından düzenlenen faturalar irsaliyeli faturalar olduğu, faturaların davacı ve davalı tarafından kayıtlara alındığı, faturalara ilişkin süresinde ya da süresinden sonra herhangi bir itirazda da bulunulmadığından hareketle mal tesliminin gerçekleştiğinin kabul edilmesi yerinde olacağı, davacı kayıtlarına göre davalıya otomotiv parçaları satışı yapıldığı, cari hesap kayıtlarına göre satışların vadeli olarak yapıldığı karşılığında senetler alındığı senetlerin ödenmemesi nedeni ile geri alındığı borca karşılık başka senetlerin kabul edildiği görüldüğü, davacının kendi ticari defterlerine göre davalıya en son 02.07.2025 tarihinde fatura düzenlediği, bu tarihte davacının 1.694.391,89-TL davalıdan alacaklı durumda olduğu, bundan sonraki kayıtların ise senet alınması senetlerin ödenmemesi nedeni ile geri alınması ve yenilerinin alınmasından ibaret olduğu hususları tespit edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, faturaya dayalı alacağın tahsili istemli itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık noktalarının; Sakarya ... İcra Dairesi'nin 20../... Esas sayılı takip dosyası kapsamında fatura ilişkisinden dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının fatura ilişkisine karşılık ödeme yapıp yapmadığı, davalının itirazının haklı olup olmadığı, faturaları iade edip etmediği, fatura içeriği olan satış işlemine dair malların teslim edilip edilmediği, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerekip gerekmediği konularında olduğu anlaşılmıştır.
Sakarya ... İcra Müdürlüğü'nün 20../... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacının takip alacaklısı, davalının takip borçlusu olduğu, 824.376,80-TL asıl alacak, 85.390,76-TL işlemiş faiz alacağı üzerinden takibin yürütüldüğü, takip sebebinin "asıl alacak 824.376,80-TL" şeklinde olduğu, başlatılan takipteki ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, süresinde borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşıldı. Dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartının sağlandığı görüldü.
TMK'nın 6. maddesinde ''Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.'' denmektedir. İspat yükü başlıklı HMK'nın 190. maddesi " (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. " şeklinde düzenlenmiştir.
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı HMK'nın 222. maddesi ; “(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır”. şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; davacı taraf, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, dava konusu alacağın düzenlenen faturalardan kaynaklandığını belirtmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamış ve davacının iddialarını inkar etmiştir.
Davacı tarafın süresi içerisinde ticari defterlerin bulunduğu yer adresini bildirdiği, ancak davalı taraf, adına tebliğ edilen muhtırada belirtilen sürede ticari defterlerini ibraz etmediği ve bunların bulunduğu yer adresini bildirmediği tespit edilmiştir.
Mahkememizin 16/06/2026 tarihli celsesinde davacının ticari defterlerinin incelenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Müşavir bilirkişinin mahkememize ibraz etmiş olduğu 06/10/2026 tarihli raporuyla; davacının kendi ticari defterlerine göre 824.376,80-TL alacaklı olduğu, dava dosyasında yer alan Ba-Bs formlarına göre davacı kayıtlarında 13 adet belge karşılığı 2.297.226,19-TL mal satışı beyan edildiği, davalının ise 13 adet belge karşılığı 2.297.226,19-TL mal alış Ba formunda yer aldığı, buna göre davacı tarafından beyan edilen satış tutarları aynı şekilde davalı tarafından alış olarak beyan edilmiş olup herhangi bir farklılık bulunmadığı, davalı ve davacının tacir olması nedeni ile işin ticari bir iş olduğu, davacı tarafından düzenlenen faturalar irsaliyeli faturalar olduğu, faturaların davacı ve davalı tarafından kayıtlara alındığı, faturalara ilişkin süresinde ya da süresinden sonra herhangi bir itirazda da bulunulmadığından hareketle mal tesliminin gerçekleştiğinin kabul edilmesi yerinde olacağı, davacı kayıtlarına göre davalıya otomotiv parçaları satışı yapıldığı, cari hesap kayıtlarına göre satışların vadeli olarak yapıldığı karşılığında senetler alındığı senetlerin ödenmemesi nedeni ile geri alındığı borca karşılık başka senetlerin kabul edildiği görüldüğü, davacının kendi ticari defterlerine göre davalıya en son 02.07.2025 tarihinde fatura düzenlediği, bu tarihte davacının 1.694.391,89-TL davalıdan alacaklı durumda olduğu, bundan sonraki kayıtların ise senet alınması senetlerin ödenmemesi nedeni ile geri alınması ve yenilerinin alınmasından ibaret olduğu hususları tespit edilmiştir.
Alınan rapor taraflara tebliğ edilmiştir.
Dosya kapsamına uygun ve hükmüm kurmaya elverişli görülen 06/10/2026 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak; davalı taraf süresi içerisinde ticarini ibraz etmemesi nedeniyle 6100 s. HMK’nın 222/3. maddesi gereği davacının delil olma vasfına haiz ticari defter kayıtlarına itibar etmek gerekmiştir. Davacının ticari defter kayıtlarına, faturaların tarafların karşılaştırmalı analiz formunda yer almasına ve sunulan delillere göre taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu anlaşılmıştır. Davaya konu faturalara 6102 s. yasanın 21. maddesine göre 8 gün içerisinde itiraz edilmediği veya iade faturasının düzenlenmediği tespit edildiğinden taraflar arasında takibe konu faturalara esas hizmetin gerçekleştiği kabul edilmiştir.
Davacının delil olma vasfına sahip ticari deterlerin incelenmesi ile takibe dayanak yapılan faturalara göre davalıdan toplam 1.694.391,89-TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafça bu faturalara karşı makbuz ya da ödeme belgesi sunulmadığı gibi, faturaların içeriğine yönelik somut bir itiraz da ileri sürülmemiştir. Ödeme emrindeki asıl alacak yönünden yapılan itirazın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Kabul edilen alacak likit olduğundan kabul edilen alacak miktarının üzerinden yüzde 20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR:
1-Davanın KABULÜNE; davalı borçlunun Sakarya ... İcra Müdürlüğü'nün 20../... Esas sayılı takip dosyasındaki borca yönelik itirazının İPTALİNE ve takibin aynen DEVAMINA,
2-824.376,80-TL asıl alacağın %20'si olan 164.875,36-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar Kanunu'na göre; dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 56.313,18-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 9.529,46-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 46.783,72-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'e göre hesaplanan 129.657,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL başvuru harcı, 9.529,46-TL peşin/nisbi harcı, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti, 181,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 20.325,76-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK'nın 333. maddesi uyarınca resen yatıran iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep aranmaksızın taraf vekillerine tebliğine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00-TL ücretin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. ...
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır
