mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/1596 K. 2026/1352

Karar tarihi: 5 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
08/12/2025
KARAR TARİHİ
05/11/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
07/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı araca davalı sürücü ...'ın maliki olduğu ... plakalı aracı ile 18.09.2025 tarihinde ... ilinde arkdan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ... %100 kusurlu olduğu, mezkur kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğu kazadan hemen sonra düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve Ekspertiz Raporu ile sabit olduğu, müvekkiline ait araç, mezkur kaza neticesinde hasarlanmış olup her ne kadar oluşan hasar onarılmış ise de; müvekkiline ait aracın ikinci el rayiç değerinde eksilme meydana geldiği, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarlar ve yine ikinci el araç piyasası teamülleri gözönünde tutulduğunda araçta oluşan değer kaybının yüksek olacağı açık olduğu,meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin aracı 10 gün serviste kaldığı, aracın onarımı için serviste kaldığı sürece müvekkili aracını kullanamadığı, araç mahrumiyet zararının da tazmini gerektiği,HMK 107.maddesi gereği şimdilik 100-TL araç değer kaybı tazminatının 18.09.2025 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ( Davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,HMK 107.maddesi gereği şimdilik 100-TL araç mahrumiyet zararının 18.09.2025 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı araç sürücüsü ...'dan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; değer kaybına ilişkin olarak yapılacak tespit yasalarla belirlenmiş olup bu hususa ilişkin olarak Resmi Gazetede 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren torba yasa ile Karayolları Trafik Kanunda değişiklikler de yapıldığı, Bu anlamda ilgili yasanın 18. Maddesiyle KTKnın maddi ve manevi tazminatı düzenleyen 90. maddesine "Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak," ifadesi eklenerek ve "Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir." İbaresi eklendiği,böylelikle değer kaybına ilişkin yapılacak tespitin ana hatları çizilmiş olup bu hususa ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verildiği, ilgili kurumca belirlenen esaslar (Genel Şartlara İlişkin Değişiklik) ise 04.12.2021 tarihli Resmi Gazetede tebliğ olarak yayınlandığı, böylelikle 04.12.2021 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan ve 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayanılarak hazırlanan işbu Genel Şartlar, poliçe başlangıç tarihi 04.12.2021den sonra düzenlenen tüm araçlarda meydana gelen maddi hasar ve buna bağlı değer kaybı talepleri için uygulama alanı bulduğu, Karayolları Trafik Kanunundan anlaşılması gereken ise değer kaybı tazminatına ilişkin hesaplamanın Genel Şartlar ekinde yer alan formüle göre yapılacağı ve Borçlar Kanunundaki hükümlerin uygulanmayacağı açıkça belirtildiği, dosyada poliçe başlangıç tarihi 09.04.2024 olup Resmi Gazetede 04.12.2021 tarihinde yayınlanan ve yürürlüğe giren ZMMS Genel Şartların ekinde yer alan değer kaybı hesaplama yöntemi esas alınarak müvekkili sigorta şirketi tarafından hesaplama yapıldığı, Genel şartlar ekinde belirtildiği üzere araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin hesaplama yapılırken öncelikle araç kodları tespit edildiği, Daha sonra TSBden ve ... Sigorta Eskperleri İcra Komitesi Piyasa Değer Listesinde araç grubuna göre belirlenmiş olan bedellerin ortalaması alınarak tespit yapıldığı, Piyasa değeri belirlenen aracın genel şartlar ekinde yer alan Tablo R.1 ve R.2ye göre Rayiç Değer Katsayısı belirlendiği,rayiç değer katsayısı belirlenen aracın yine genel şartlar ekinde yer alan Tablo K.1, K.2 ve K.3e göre aracın kilometre bilgisi ve dikkate alınarak Kullanılmışlık Düzeyi Katsayısı belirlendiği, Madde 4te yer alan tabloya göre de araç Hasar Katsayısı belirlenmekte ve son olarak Madde 5te Genel Değerlendirme Katsayısı hesaplandığı, tüm bu yapılan tespitler sonucunda araçta oluşan değer kaybı tespiti Piyasa değeri ve yukarıda izah edilen aşamalar sonucu elde edilen değerlerin çarpımları ile bulunduğu, ilgili formülüzasyonu uygulanmasında ise öncelikle; bilirkişice yapılması gereken çelişkiye mahal vermeyecek şekilde tespit yapılması gerektiği, aynı şekilde ikinci el araç satışı yapılan sitelerde de araç sahibiyle iletişim kurulmaksızın yapılan rayiç bedel tespiti ise satıcıdan satıcıya değişen iskonto miktarları da değerlendirmeksizin toplanan veriler rayiç bedel tespitinde somut gerçeğe uygun sonuç vermediği, rayiç bedel tespiti 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlar ekindeki değişiklikle rayiç bedel belirlenmesine ilişkin kriterler belirlendiği, bu anlamda ilgili mevzuatın 2. Maddesinde "Değer kaybı hesaplanacak aracın piyasa değeri, aracın kaza tarihi itibarıyla ... Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği Kasko Araç Değer Listesindeki ve ... Sigorta Eksperleri İcra Komitesi Piyasa Değer Listesindeki, araç grubuna göre belirlenmiş bedellerin ortalaması alınarak tespit edilir Araç bedelinin anılan listelerin yalnızca birinde yer alması halinde doğrudan bu bedel esas alınır. Her iki listede de yer almayan araçların piyasa değeri, araç değeri araştırması yapılmak suretiyle sigorta eksperi tarafından belirlenir." Hükmüyle açıkça ifade edildiği, Bu anlamda bilirkişinin tereddütte yer bırakmayacak şekilde ilgili kurumların Kasko Değer Listesi ve Piyasa Değer Listesindeki söz konusu aracın bedelini bulup ortalamasını alması, ilgili aracın değerinin sadece bir listede yer alması halinde onu esas alması, her iki listede de kazaya konu aracın değerinin olmaması halinde piyasa araştırması yapılması gerektiği, piyasa değerinin belirlenmesinin ardından değer kaybına etki eden sair katsayıların da belirlenmesi gerektiği, dolayısıyla yine genel şartlar ekindeki basamaklar takip edildiğinde aracın rayiç değeri tespit edildikten sonra tablolarda aracın türüne göre ve belirlenen rayiç bedele tekabül eden rayiç değer katsayısı (R) dikkate alındığı, bu husus değer kaybı anlamında aracın yaşı, markası ve modelini de tespit eden bir husus olduğu, Zira araçların yaşları, modellerinin ve markalarının değer kaybı anlamında belirleyici olan noktası fiyatları olduğu, ardından kilometreye ilişkin tabloda konu araca ilişkin katsayı (K) da belirlendikten sonra aracın maruz kaldığı onarım ve değişimlerin işaret ettiği katsayıların toplamının piyasa değerine oranının yüzdelik değeri sabit katsayı olan 0.10 ile çarpılarak hasara uğrayan parçalar katsayısı (H) elde edildiği, Genel değerlendirme kodlarıyla aracın ticari veya kiralık olması durumu, hasar geçmişi ve kilometre aralıklarında alt sınıra yakınlığına göre belirlenen değerlendirme etkileri "1" ile toplanarak genel değerlendirme katsayısı (G) elde edildiği, böylelikle gerek kilometre aralıklarında küçük farkların keskin sınırlarda kaybolmasının önüne geçilmiş olup ticari ve kiralık araçların piyasadaki değer kaybı durumlarını belirlenerek matematiğin sosyal gerçekliği göz ardı edebilen yönü engellenmiş, adeta matematiği hayatla birleştirip iktisadi olarak hayatın olağan akışına en uygun ve objektif son derece efektif bir formül elde edildiği, Karayolları Trafik Kanununa eklenen maddeler gereği 04.12.2021 tarihli Genel Şartlar Ek:1indeki katsayı formülünün uygulanması kanun kaynaklı uygulaması gerektiği, Ayrıca ... içtihatlarında da ifade edilen aracın kilometresi, yaşı, hasar durumu ve rayiç değeri dikkate alınması gerektiği yönündeki yerleşik içtihatlar da 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikteki değer kaybı formülüyle son derece uygulanmış olup piyasa araştırması yönteminin sübjektifliği, denetlenebilir olmayışı ve tamamen bilirkişinin hayat algısı sonucu şekilleniş oluşu gibi eksilerin, dezavantajların ve hakkaniyete aykırı sonuç vermesinin önüne geçilmiş olacağını, Genel Şartlar amaç hükmü doğrultusunda değer kaybı hesaplamasının işbu genel şartlar ekinde düzenlenen değer kaybı formülüne göre tespiti ve onarım ile değer kaybı arasında bulunan illiyet bağının tespiti de gerektiği, bütün bu sebeplerden ötürü değer kaybına yönelik değer kaybı yönünden 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikleri dikkate alınarak rapor düzenlenmesini talep etme gereği hâsıl olduğu, teminat hallerin ayrıca araştırılması gerektiği, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kusur oranını kabul etmediğini, kazanın davacının hareketi ile kaçınılmaz hale geldiğini, davacının araçtan fiilen mahrum kalmasının söz konusu olmadığını, kaza gerçekleştikten sonra bir hafta boyunca aracı fiilen kullanmaya devam etmiş, aracı derhal servise bırakmadığını, bu hususta araştırma yapılması amacıyla ilgili sigorta şirketine ve servise müzekkere yazılmasını, araçtan mahrum kalma zararı ispatlanamadığını, davacı ikame araç kullandıysa mahrumiyet zararının talep edilmesi söz konusu olamayacağını, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, tarafların beyan-itiraz dilekçeleri,bilirkişi raporu,davalı Sigorta şirketine, davacının kasko sigorta şirketine, ... Merkezi'ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve meydana gelen trafik kazasına dayalı değer kaybı tazminatının, araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın trafik uzmanı-makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.Trafik uzmanı bilirkişi Makine mühendisi bilirkişi 03/09/2026 tarihli raporunda özetle;davalı araç sürücüsü ...'ın meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacının ...'ün kusursuz olduğu, kaza tarihinde dava konusu ... plakalı aracın değer kaybı 37.854 TL, araç Marum Kalma tazminatı ise 28.975,61 TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 11/09/2026 tarihli bedel artırım dilekçesi ile HMK 107.maddesi gereği açılan 37.854,00-TL araç değer kaybı tazminatının 18.09.2025 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ( Davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, HMK 107.maddesi gereği açılan 28.975,61-TL mahrumiyet tazminatının 18.09.2025 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı araç sürücüsü ...'dan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; 18/09/2025 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacının maliki olduğu ... plakalı araçta oluşan araç mahrumiyet bedelinin, değer kaybı bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.Meydana gelen kazada tarafların kusur oranlarının tespiti, davacının aracında değer kaybı bedeli oluşup oluşmadığı, davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği hususunda dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda özetle;meydana gelen kazada davalı Serengül'ün %100 oranında kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu araçta oluşan değer kaybı bedelinin 37.854,00 TL hesaplandığı hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı belirtildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak,(her iki aracın da hususi araç olduğu nazara alınarak) davacının değer kaybı tazminat talebinin kabulüne,buna göre 37.854,00 TL nin davalı ...’dan kaza tarihi olan 18/09/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta şirketinin temerrüde düşürülme tarihi olan 25/11/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Araç mahrumiyet talebi yönünden ise, bilirkişi tarafından araç mahrumiyet bedeli 28.975,61 TL tespit edilmekle birlikte( davalı sigorta şirketinin araç mahrumiyet bedelinden sorumlu tutulamayacağı dikkate alınarak) davacının kasko sigorta şirketi olan ... Sigorta'ya yazılan müzekkere neticesinde, davacıya beş günlük ikame araç tahsis edildiği tespit edildiği, makine mühendisi bilirkişi tarafından işbu beş günlük süre değerlendirilmeden araç mahrumiyet bedeli hesaplanmış ise de mahkememizce usul ekonomisi dikkate alınarak re'sen hesaplama yapılmış, bilirkişi tarafından sekiz günlük ikame araç bedeli 28.975,61 TL hesaplanmış, mahkememizce oran orantı yöntemiyle, davacının talep edebileceği üç günlük ikame araç bedeli 11.544,75 TL bulunmuş, bilirkişi tarafından belirlenen 1.810,39 TL lik onarım süreci tasarrufu da mahsup edilerek davacının talep edebileceği araç mahrumiyet tazminatı 9.734,36 TL belirlenmekle işbu talebin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; İzmir BAM 20. HD. 2024/209 Esas ve 2024/106 Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur."şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davacının araç mahrumiyet tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, buna göre 9.734,36 TL nin davalı ...’dan kaza tarihi olan 18/09/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacının araç değer kaybı maddi tazminat talebinin KABULÜNE, buna göre 37.854,00 TL nin davalı ...’dan kaza tarihi olan 18/09/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta şirketinin temerrüde düşürülme tarihi olan 25/11/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.250,76 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL'nin ve 1.137,87 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.497,49 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irad kaydına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 832,53 TL ile sınırlı tutulmasına)

4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 4.700,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

5-Davacı tarafından yargılama dolayısıyla yapılan 15.118,70 TL nin davanın kabul-red oranına göre belirlenen (% 71,20 kabul) 10.764,51 TL yargılama gideri, 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı, 1.137,87 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 13.133,18 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 37.854,00 TL ile sınırlı tutulmasına)

7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı ...'ın yüzüne karşı,diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/11/2026

Katip.Hakim.