- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/129 K. 2026/812
Karar tarihi: 3 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 107
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 61
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle Şu Hususları Belirtmiştir; 27/10/2025 tarihindeki trafik kazasında müvekkiline ait ... plakalı araca %100 kusurlu olarak çarpan ... plakalı aracın sürücüsü ve maliki ... ile bu aracın ZMM sigortacısı olan şirkete karşı, kaza sonrası 60 gün boyunca araçsız kalmaktan doğan mağduriyet ve oluşan değer kaybının tazmini amacıyla, dava şartı olan arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlandığını ve sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru sonrası yasal 15 günlük cevaplama süresinin dolduğunu belirterek; miktarının tam olarak tespiti ancak tahkikat aşamasında bilirkişi incelemesiyle mümkün olduğundan HMK 107 uyarınca belirsiz alacak davası ikame edildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 200,00 TL değer kaybı tazminatının, sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 10/12/2025'ten, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davacı Vekili Islah Dilekçesinde Özetle; Belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada başlangıçta şimdilik 200,00 TL olarak talep ettikleri değer kaybı tazminatını, yargılama sırasında dosyaya sunulan ve bakiye değer kaybını 11.781,00 TL olarak belirleyen bilirkişi raporu doğrultusunda, HMK 107. maddesi kapsamında 11.581,00 TL daha artırarak toplamda 11.781,00 TL'ye çıkardığını beyan ederek; bu miktarın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.ş. Cevap Dilekçesinde Özetle; Müvekkil şirketin muamele merkezinin Beyoğlu/İstanbul'da bulunması sebebiyle genel yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek yetki itirazında bulunduğunu, davacının delilleri tebliğ etmediğini ve delillerini somutlaştırması gerektiğini belirterek haksız davanın reddini talep ettiğini; esasa ilişkin olarak ise kazaya karışan aracın müvekkili şirket nezdinde ZMM poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibarıyla araç başına poliçe limitinin 300.000,00 TL olup sorumluluklarının kusur ve limit dahilinde olduğunu, davacının aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin olarak yapılan incelemeler neticesinde hesaplanan 28.219,00 TL tutarındaki değer kaybı bedelinin 18.12.2025 tarihinde davacı tarafa eksiksiz olarak ödendiğini, aracın geçmiş hasar kayıtlarının incelenmesi gerektiğini ve bir aracın birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağını, ayrıca ekspertiz raporu doğrultusunda aracın onarımı için de toplam 63.900,00 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, mevzuat ve genel şartlar uyarınca yedek parça ve işçilik hesaplamalarında iskontoların dikkate alınması gerektiğini, davacının kasko şirketinden ödeme alıp almadığının belirlenerek mükerrer ödemenin ve sebepsiz zenginleşmenin önüne geçilmesi için kasko şirketine müzekkere yazılmasını istediğini, davacı tarafça dava açılmadan önce müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiğini, alacağın belirlenebilir olduğu hallerde belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmadığını ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları uyarınca davanın hukuki menfaat yokluğundan reddi gerektiğini, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıkta davacının poliçenin tarafı olmadığını ve sigortalı aracın hususi nitelikte olması sebebiyle davacının avans faizi talebinin yerinde olmayıp reddi icap ettiğini beyan ederek, öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
Davalı ... cevap dilekçesinde Özetle; Davalı araç maliki/sürücüsü vekili sunduğu cevap dilekçesinde, davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin davacının zararını makul şartlarda gidermek istemesine rağmen davacının haksız ve mesnetsiz olarak bu davayı ve mahrumiyet tazminatı davasını ikame ettiğini, müvekkilinin ZMMS sigortacısı olan ... Sigorta'nın teminat limitinin dolmaması sebebiyle müvekkilinin pasif husumet yokluğunun bulunduğunu ve davada hukuki yarar olmadığını ileri sürdüğünü; aracın ruhsatta hususi kullanıma mahsus olması nedeniyle avans faizi değil yasal faize hükmedilmesi gerektiğini savunduğunu; esasa ilişkin olarak, kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücü ...’ın kavşağa yaklaşırken hızını azaltmaması, hızını yol durumuna uydurmaması ve fren yapmaması sebebiyle KTK m. 52'yi açıkça ihlal ederek kusurlu davrandığını, müvekkilinin %100 kusurlu olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini ve kusur oranının ancak teknik bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceğini belirttiğini; ayrıca davacının aracın 60 gün boyunca kullanılamadığı yönündeki iddiasının soyut, abartılı ve dayanaksız olduğunu, değer kaybının da ancak kusur oranlarına göre uzman bilirkişi raporu neticesinde tespit edilebileceğini beyan ederek, davanın bilirkişi raporu sonucunda tespit edilecek kusur oranı ve değer kaybı doğrultusunda değerlendirilmesini, fazlaya ilişkin haksız taleplerin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmektedir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi (... ve ... ) 30/04/202621.02.2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; ... plakalı otomobil sürücüsü ... , kavşak sistemine geldiğinde kendisi için bağlayıcı olan "DUR" işaret levhasına uymayarak, kavşakta geçiş önceliği bulunan ve duramayacak kadar yaklaşmış olan araçlara ilk geçiş hakkını vermeden kontrolsüz bir şekilde geçiş yapmak istediği sırada, ... Sokak'tan kavşağa giren kamyonetin sol ön kısmına kendi aracının sağ ön köşesiyle çarparak kazaya sebebiyet verdiğinin tespit edildiği; sürücü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47, 57 ve asli kusur hallerini düzenleyen 84/h maddesindeki "kavşaklarda geçiş önceliğine uymama" kurallarını ihlal etmesi sebebiyle meydana gelen kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, buna karşılık ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ise kazanın oluşumuna etki eden herhangi bir kural ihlali bulunmadığından kusurunun olmadığı belirtilerek; kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihinde ... poliçe numarası ile ... Sigorta A.Ş. tarafından araç başına 300.000,00 TL teminat limitiyle sigortalandığı, davacının aracının markası, modeli, kilometresi, yaşı ve geçmiş hasar kayıtları dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde toplam reel değer kaybının 40.000,00 TL olarak hesaplandığı, davalı sigorta şirketi tarafından daha önce yapılan 28.219,00 TL’lik kısmi ödemenin mahsubu neticesinde davacının bakiye alacak değer kaybı tazminat miktarının 11.781,00 TL olduğu mütalaa edilmektedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) ilişkin olduğu görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 49:
"Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür"
TBK madde 50:
"Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır"
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) madde 86/1:
"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur",
KTK madde 85:
“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar”
KTK madde 88:
“Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Yine TBK madde 61 “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” hükmüyle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.
Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir
Ayrıca davalı sigorta şirketi yönünden Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; 27/10/2025 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalılardan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiği, davacının davalı sigorta şirketine ZMSS şartlarına göre başvurduğu fakat kısmi ödeme (28.219,00 TL) yapıldığı, davacının bakiye değer kaybı tazminatını talep ettiği görülmüştür. Mahkememiz tarafından aldırılan bilirkişi raporunda; davacının meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığının (%100 davalı sürücünün kusurlu olduğunun) tespit edildiği, davacının sahip olduğu araç yönünden hasar bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirmede toplam reel değer kaybının 40.000,00 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubu ile bakiye değer kaybı bedelinin 11.781,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İlgili kusur ve hasar raporlarının dosya kapsamına, oluşa, hukuka ve kanuna uygun olup, denetime elverişli ve hüküm kurmaya esas alınabilir nitelikte olduğu değerlendirilmiştir.
Meydana gelen haksız fiil ve oluşan zarar sebebiyle, davalı ... haksız fiil faili/işleten sıfatıyla zararın tamamından, diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise ZMSS Genel Şartları ve poliçe limitleri kapsamında (teminat kapsamına giren değer kaybı bedeli yönünden) müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları belirlenmiş olup, davacının sübut bulan davasının KABULÜ ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk Ücreti Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ İLE;
1-Değer kaybı olarak belirlenen 11.781,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden 13/12/2025 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), diğer davalı ... kaza tarihi olan 27/10/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 804,76 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 937,00 TL nin mahsubu ile fazla yatırılan 132,24 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan karar ve ilam harcı olan 804,76 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan: 732,00 TL başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 9.505,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 6.400,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 11.781,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda dava değerinin istinaf sınırı altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi. 03/11/2026
