- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/157 K. 2026/650
Karar tarihi: 3 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVALI
- (HASIMSIZ)
- DAVA
- Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
Mahkememizde görülmekte olan zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ticari ilişkisi olduğu ....Ticaret Limited Şirketi'nden alacağına karşılık olarak yasal ciro silsilesi ile alınmış olduğunu ve davacının yetkilisi cirolanan bahse konu çeki iş yerinde muhafaza ettiğini, davacının söz konusu çeki tahsil amacıyla muhafaza ederken, söz konusu çeki kaybettiğini, söz konusu çeki bulamayan davacının, keşide tarihi olan ... tarihinin yaklaşması nedeniyle iş bu davacı açma zaruretinin hasıl olduğunu, Keşidecisi ...Ticaret Limited Şirketi'ne ait, ... Keşide Tarihli, ...Şirketi ...Caddesi Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, ...000,00-TL bedelli, ciro silsilesi ile davacıya geçen söz konusu çeke ilişkin olarak çek suretini dilekçe ekinde ibraz ettiklerini, söz konusu çekin ... tarihinde davacıya teslim edildiğini, söz konusu çekin teslim tutanağı ve çek tahsilat makbuzunun dilekçe ekinde ibraz edildiğini, söz konusu çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığını, bu sebeple söz konusu çekin çalınmış olma ihtimali de göz önüne alındığında, söz konusu çek hakkında yargılama süresince tedbir mahiyetinde ödeme yasağı kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, tüm bu nedenlerle; Keşidecisi Ada Adr İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait, 24/02/2026 Keşide Tarihli, ...Şirketi ...Caddesi Şubesi'ne ait ...Çek Seri Numaralı, ...000,00-TL bedelli, lehtar ... olan çekip iptaline karar verilmesini, yargılama süresince söz konusu çek hakkında tedbiren ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce ...Anonim Şirketi'ne dava konusu ..A.Ş. ...Caddesi şubesinden verilme, keşidecisi ...Ticaret Limited Şirketi olan, ... Seri numaralı ... keşide tarihli ...000,00TL bedelli çekin hesap sahibi, çeklerin keşideciye verilip verilmediği, keşideci bilgileri, çeklerin ibraz edilip edilmediği, edildiyse kimler tarafından ibraz edildiğine ilişkin varsa ibraz edenin/edenlerin açık kimlik bilgileri, ne zaman ve nereye ibraz edildikleri, ödenip ödenmedikleri, ödenmişse kime/kimlere ödendiği, çekler ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi, yargılama sırasında ibraz edilmesi halinde mahkememize gönderilmesi için yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
...'a yazılan yazıya verilen cevapta çekin ..'a ibraz edilmiş olduğunun bildirildiği, ..'a yazılan yazıya verilen cevapta ise çekin .. tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 09/06/2026 Celse Tarihli duruşma zaptı ara kararı gereği; "...Caddesi Şubesi ... seri numaralı keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti. Olan ... keşide tarihli, .. Keşide yerli, ....000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran ...'ya (T.C: ...) karşı çek istirdatı davası açılması ve açıldığına ilişkin bilgilerin mahkememize sunulması için davacı vekiline iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde çeki elinde bulunduran kişiye karşı çek istirdat davası açılmaması halinde davaya konu çek yönünden çek iptali davasının reddine, dava açılması halinde ise dava konusu çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verileceğinin ihtarına," şeklinde karar verilmiş olup; mahkememizce davacı tarafa muhtıra tebliğ edildiği, davacı tarafından muhtıranın gerekleri yerine getirilerek beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili ... Tarihli beyan dilekçesi ile; çeki elinde bulunduran ...'ya karşı 20... Esas sayılı dosyasıyla çek istirdatı davacı açtıklarını belirterek, dilekçe ekinde tevzi formunu sunmuşlardır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TTK'nın 818/s.maddenin atfı ile uygulanması gereken TTK'nun 757/1 maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiş olup çek zayii davası açılmasında, hamilin haklarının esas alınmış, iptal davası hamilin senetten kaynaklanan haklarını korumasına ve haklarını temine yönelik bir davadır. Öncelikle dava hasımsız olduğundan, 3. kişiler açısından kesin hüküm doğurmadığından, mahkemece iptal kararı verilse dahi yasal çerçevede çeki elinde bulunduran kişi henüz ödeme yapmamış keşideci, lehtar veya kendisinden önceki cirantalara müracaat edebilir. Alınan iptal kararı da meşru hamilin senetten kaynaklanan haklarını sona erdirmez. Senedi kaybeden hamilin mahkemeden alacağı iptal kararı, senedi elinde bulunduran kişi meşru hamil ise sorumluluktan kurtarmaz. Ayrıca iptal kararı verilmemiş olması da, davacıyı ileride gerçekleşmesi muhtemel haksız takipte menfi tespit davası açmasına engel olmaz. Yasa koyucunun iptal davasına gerek duymasının nedeni; iptal kararı sonrası hakkın hamil tarafından senetsiz tahsilini veya yeni bir senet düzenlenmesini sağlamak (TTK'nun 652. maddesi) iyi niyetle, iptal kararı getiren hamile ödeme yapan borçluyu, senedi ele geçiren üçüncü kişilere karşı senetten kaynaklanan borç nedeniyle sorumluluktan kurtarmaktır.
Yargıtay 11. HD 17/06/2019 tarih 2018/2811 E. 2019/4422 K. Sayılı ilamında"Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır." denilmiştir.
Davacı vekili 27/07/2026 havale tarihli beyan dilekçesinde; çek istirdatı ile ilgili olarak istirdat davası açıldığını belirtmiştir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; yargılama sırasında zayi olduğu bildirilen dava konusu çekin ortaya çıktığı mahkememizce verilen süre içerisinde davacı vekili tarafından ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 20... Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığı, bu nedenle çek iptali davasının konusuz kaldığı anlaşılmakla, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR:
1-Davaya konusu ...A.Ş. ...Caddesi Şubesi'ne ait .. seri numaralı, .. ödeme günlü ...000,00-TL bedelli çek için Mahkememizin 20.. Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığından davanın ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
5-Gerekçeli kararın HMK 321/2. maddesi gereği tarafa tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafa tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. ...
