- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/372 K. 2026/2202
Karar tarihi: 3 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 341/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/4
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 99
- 6763 sayılı TÜRK TİCARET KANUNUNUN MER'İYET VE TATBİK ŞEKLİ HAKKINDA KANUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLERİ, m. 41
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
KARAR TARİHİ : 28/10/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 15/10/2025
NUMARASI : ... Esas - ... Karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalıya satmış olduğu ürünler karşılığında; 24.08.2021 tarihli ... nolu 2.480,36.-USD bedelli fatura, 21.09.2021 tarihli ... nolu 1.772,80.-USD bedelli fatura, 05.10.2021 tarihli ... nolu 53,10.-USD bedelli fatura, 05.10.2021 tarihli ... nolu 141,60.-USD bedelli fatura, 05.10.2021 tarihli ... nolu 82,60.-USD bedelli fatura olmak üzere toplam 4.750,46.-USD'lik 5 adet fatura keserek davalıya teslim ettiğini, işbu faturaların her birinin açıklamalar kısmı incelendiğinde; 05.10.2021 tarihli olanların ödeme tarihinin peşin olarak, 24.08.2021 tarihli faturanın ödeme tarihinin 23.10.2021, 21.09.2021 tarihli faturanın ödeme tarihinin 21.10.2021 olarak açıkça yazılmasına rağmen; davalının ödeme tarihleri geçtikten sonra 25.03.2022 tarihinde 20.000,00.-TL ödeme yaptığını, davalının ödeme yaptığı 25.03.2022 tarihinde USD kurunun 14,95003 TL olduğunu, fatura karşılığının TL olarak ödendiği gözetildiğinde; yapılan ödeme fiili ödeme günündeki USD/TL kuruna göre USD'ye çevrildiğinde 25.03.2022 tarihindeki 20.000,00.-TL ödemenin karşılığının 1.337,79.-USD olduğunu, davalı şirketçe 25.03.2022 tarihindeki 20.000,00.-TL dışında bir ödeme yapılmadığını, takip konusu yapılan 5 adet fatura toplamı olan 4.750,46.-USD'den, davalının 25.03.2022 tarihinde yaptığı (1.337,79.-USD'ye denk gelen) 20.000,00.-TL ödeme düşüldüğünde; davalının davacı şirkete 3.142,67.-USD borcu bulunduğunu, davalı aleyhine ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, borçlu her ne kadar itiraz dilekçesinde herhangi bir borcunun bulunmadığını iddia etmiş ise de söz konusu icra takibinde yer alan takibe dayanak teşkil eden evraklardan anlaşılacağı üzere borcun varlığının ortada olduğunu, davacı şirketin ticari defter, faturalar ve banka hesap kayıtları üzerinde yapılacak incelemeler neticesinde davanın haklılığının ortaya çıkacağını, davalının kendisine gönderilen faturaların hiç birine itiraz etmediğini beyanla davalının ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibine yönelik itirazının iptali ile takibin devamına, davalı-borçlunun asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında akdedilmiş ve dövizle satışa bağlı ya da kur farkı talep edilmesini gerektirebilecek herhangi bir sözleşme bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin her zaman TL ile gerçekleştiğini, söz konusu faturalara ait sipariş fişi ya da teklif formu hele ki döviz cinsinden bunların düzenlenmişinin bulunmadığını, davacının dilekçesinde faturaları dayanak göstererek cari hesaptan kaynaklı kur farkı alacağının bulunduğunu ve buna bağlı olarak döviz cinsinden alacağını talep ettiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber kur farkı alacağının döviz olarak talep edilemeyeceğini, davacının dava dilekçesinde davalı şirketin söz konusu faturalara karşılık 20.000,00.-TL ödeme yaptığını belirttiğini ve buna ilişkin dekont sunduğunu, ancak davalının davacı ile arasında bulunan cari hesap ve dava konusu edilen faturalara karşılık ödenen tutarın sadece 20.000,00.-TL olmadığını, ayrıca dilekçe ekinde sunulan dekonttan görüleceği üzere 10/01/2022 tarihinde 14.160,00.-TL daha nakit ödeme yapıldığını, ayrıca davalının davacı şirkete cari hesaba mahsuben çek verdiğini, ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde de bu çekin verildiğinin ortaya çıkacağını, davacının tüm bu ödemeleri dikkate almadan dava konusu icra takibini başlattığını, ayrıca 24.08.2021 fatura tarihli faturada belirtilen ... stok kodlu ... ... mal hizmet kaleminde bulunan malın davalıya teslim edilmediğin beyanla, kötü niyetli olmadığından davalı lehine dava miktarının % 20 sinden aşağı olmamak üzere taktir edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "taraflar arasında faturalar yabancı para birimi uyarınca kesilmiş ve bu karşı tarafça kabul edilmişse teamül ya da sözleşmeye ihtiyaç bulunmamaktadır. Mevcut davada davacının davalıya faturaları USD para birimi üzerinden kestiği, ilgili faturanın davalının ticari defterinde kayıtlı olduğu, davacının TBK 99 maddesindeki seçimlik hakkı uyarınca davacı ödemeyi USD üzerinden talep edebileceği, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davalı tarafından yapılan ödemeler fiili ödeme tarihindeki TCMB USD satış kuru üzerinden 1.348,30 USD olarak hesaplandığı,4.480,46 USD’den bu miktar düşüldüğünde davacının bakiye alacağının 3.131,66 USD olacağı, davacının temerrüde düşürülmediği için faiz talebinde bulunamayacağı gözetilerek davanın kısmen kabulü kısmen reddine; davalının ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibine itirazının 3.131,66 USD üzerinden İPTALİ ile asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı olarak DEVAMINA, Alacağın likit olduğu ve yasal şartları taşıdığı değerlendirilmekle dava konusu asıl alacağın % 20 si oranında hesaplanan 20.761,71 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, takip öncesi işlemiş faiz yönünden red kararı verildiğini, bu nedenle davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı şirketin, davalıya satmış olduğu ürünler karşılığında; 24.08.2021 tarihli ... nolu 2.480,36 USD bedelli fatura, 21.09.2021 tarihli ... nolu 1.722,80 USD bedelli fatura, 05.10.2021 tarihli ... nolu 53,10 USD bedelli fatura, 05.10.2021 tarihli ... nolu 141,60 USD bedelli fatura, 05.10.2021 tarihli ... nolu 82,60 USD bedelli fatura olmak üzere toplam 4.480,46 USD'lik 5 adet fatura keserek davalıya teslim ettiğini, işbu faturaların her birinin açıklamalar kısmı incelendiğinde; 05.10.2021 tarihli olanların ödeme tarihi peşin olarak, 24.08.2021 tarihli faturanın ödeme tarihi 23.10.2021, 21.09.2021 tarihli faturanın ödeme tarihi 21.10.2021 olarak açıkça yazılmasına rağmen; davalı, ödeme tarihleri geçtikten sonra 25.03.2022 tarihinde 20.000 TL ödeme yaptığını, davalının ödeme yaptığı 25.03.2022 tarihinde paranın gönderildiği hesabın bulunduğu bankanın (... Bankası) USD kuru 14,95003 TL olduğunu, fatura karşılığının TL olarak ödendiği gözetildiğinde; yapılan ödeme, fiili ödeme günündeki USD/TL kuruna göre USD'ye çevrildiğinde 25.03.2022 tarihindeki 20.000 TL ödemenin karşılığı 1.337,79 USD olduğunu, davalı şirketçe 25.03.2022 tarihindeki 20.000 TL dışında bir ödeme yapılmadığını, işbu durumun her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarında sabit olduğunu, takip konusu yapılan 5 adet fatura toplamı olan 4.480,46 USD'den, davalının 25.03.2022 tarihinde yaptığı (1.337,79 USD'ye denk gelen) 20.000 TL ödeme düşüldüğünde; davalının, davacı şirkete 3.142,67 USD borcu bulunduğundan, davalı taraf aleyhine 3.142,67 USD'lik kısım için davalı aleyhine ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının ticari defter incelemesinde; davacı şirketin, davalı şirketten 3.142,67 USD alacaklı olduğu tespit edildiğini, buna göre; icra takibine konu ettiğimiz asıl alacağın (3.142,67 USD) ispatlandığını, ancak ilk derece mahkemesince davalının 25.03.2022 tarihinde yaptığı 20.000 TL ödeme fiili ödeme tarihindeki TCMB USD satış kuru üzerinden 1.348,30 USD olarak hesaplanarak, 4.480,46 USD’den bu miktar düşüldüğünde davacının bakiye alacağının 3.131,66 USD olacağı gerekçesiyle 3.131,66 TL asıl alacak yönünden takibin devamında karar verildiğini, Mahkemece, faturalarda bulunan "TL olarak yapılan tüm ödemeler, havalenizin hesabımıza geldiği tarihteki hesabın bulunduğu bankanın kullandığı kur/parite ile USD birimine çevrilerek hesabınıza işlenecektir" açıklaması gözetilerek; 25.03.2022 tarihinde paranın gönderildiği hesabın bulunduğu bankanın (iş Bankası) USD kuru olan 14,95003 TL üzerinden davalının yaptığı 20.000 TL ödemenin karşılığı 1.337,79 USD olarak kabul edilmesi ve davacının bakiye alacağının 3.142,67 USD olduğuna hükmedilmesi gerekirken, fiili ödeme tarihindeki TCMB USD satış kuru üzerinden 1.348,30 USD olarak kabul edilmesi nedeniyle davacının bakiye alacağının 3.131,66 USD olarak kısmen kabulüne karar verilmesi hukuka ve usule aykırı olduğunu, ancak takibe konu olan ve davalı tarafça itiraz edilmeyip kesinleşen faturalarda vade tarihi belirlenmiş olup, faturaların vade tarihinden itibaren takip tarihine kadar işleyen faiz 314,39 USD olarak hesap edilerek takip öncesi işlemiş faiz olarak takip talebinde yer verilmiş olup, takip öncesi işlemiş faiz yönünden verilen red kararı hatalı olduğunu, ayrıca takip öncesi işlemiş faiz, asıl alacağın fer'isi niteliğinde olup, davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti belirlenirken fer'i niteliğinde olan ve reddedilen faiz miktarının nisbi (red) vekalet ücretine hesabına dahil edilmesinin usule aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesince davanın asıl alacak ve işlemiş faizi de kapsayacak şekilde kabulüne karar verilmesi gerekirken, kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle; tehir-i icra talepli istinaf taleplerinin kabulü ile; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.10.2025 tarih, ... Esas - ... Karar sayılı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı istinaf dilekçesinde özetle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas - ... Karar numaralı davanın kısmen kabulü ve %20 icra inkar tazminatı kararının hukuka aykırı ve eksik inceleme neticesinde verildiğini, davacı ile davalı arasında akdedilen ve dövizle satışa bağlı ya da kur farkı talep edilmesini gerektirebilecek herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, davacı ile davalı arasında akdedilmiş ve dövizle satışa bağlı ya da kur farkı talep edilmesini gerektirebilecek herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişki her zaman TL ile gerçekleştiğini, söz konusu faturalara ait sipariş fişi ya da teklif formu hele ki döviz cinsinden bunların düzenlenmişinin bulunmadığını, dolayısı ile bilirkişinin bu teamül tespitine katılarak taraflar arasında döviz cinsinden bir teamülün olmadığının göz önüne alınarak davacı tarafın döviz cinsinden alacak talep edemeyeceği şeklinde karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, hatalı değerlendirme karar verilmiş olmakla beraber konu kısmen kabul kararının kaldırılmasını ve davacı tarafın davasının tümden reddine karar verilmesini, davacı ile davalı arasında akdedilmiş ve dövizle satışa bağlı ya da kur farkı talep edilmesini gerektirebilecek herhangi bir sözleşme bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişki her zaman TL ile gerçekleştiğini, davalının yapmış olduğu 20.000 TL ödemeyi tespit ettiğini ancak dava dosyasına daha önceden delil olarak sunmuş olunan 10/01/2022 tarihli 14.160,00 TL nakit ödemeyi ise daha önceki ve davaya konu edilmeyen bir faturaya istinaden ödeme yapıldığından bahsederek konu ödemeyi eski tarihli bir faturaya mahsup edilmiş gibi gösterdiğini, davalının konu ödemesi de taraflar arasında bulunan cari hesaba ilişkin ödenmiş olup konu ödeme davaya ve icraya konu edilen alacaktan düşülmesi gerektiğini, ayrıca davalı, davacı şirkete cari hesaba mahsuben çek verdiğini ve konu çekin de ticari defter ve kayıtlarda yer aldığını, davacı tarafça faiz isteme şartları yerine getirilmemesine rağmen (diğer değişle faiz talep etmemesi gerekirken faiz talep edildiğinden) faiz talep edilmiş olup iş bu yönü ile mahkemenin kısmen red gerekçesi yerinde ve doğru bir gerekçe olduğunu, bu sebeple öncelikle istinaf başvurusunun kabulüne, devamında ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas - ... Karar numaralı davanın kısmen kabulü ve %20 icra inkar tazminatı kararının ve davalı aleyhine hükmedilen tüm aleyhe kararlarının istinaf mahkemseince kaldırılmasına ve devamında davacı tarafın davasının tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi üzerine karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 99. maddesi, "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." şeklindedir.
Anılan yasa hükümlerine göre taraflarca aynen ödeme kararlaştırılmadıkça vadesinde ödenen yabancı para borcunda seçim hakkı borçluya ait olup, borçlu dilerse borcunu aynen ifa ederek, dilerse ödeme günündeki rayiç üzerinden Türk Lirasıyla ödeyerek borçtan kurtulabilir. Yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde ise seçim hakkı alacaklıya geçer. Bu durumda alacaklı alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Türk Lirasıyla ödenmesini isteyebilir.
Yabancı para üzerinden kurulan ticari ilişkide, fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki fark varsa bu fark kur farkı alacağıdır. Kur farkı istenebilmesi için ticari satımın yabancı para ile yapılmış olması, taraflar arasında kur farkı istenebileceğine ilişkin yazılı bir sözleşme veya teamül bulunması gerekir. Kur farkı alacağı fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki kur farkından kaynaklanan bir alacak olduğundan ancak Türk Lirası olarak istenebilir.
Yapılan açıklamalar kapsamında tarafların istinaf itirazlarının incelemesinde;
Davacı tarafın istinaf itirazı yönünden;
6763 sayılı Kanunun 41. maddesi ile değişik 341/2. maddesinde belirtilen 1.500,00 TL kesinlik sınırı 02/12/2016 tarihinden itibaren 3.000,00 TL'ye çıkarılmış, Ek 1. madde ile de parasal sınırların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında arttırılacağı düzenlenmiş olup, buna göre kesinlik sınırı 01/01/2017 tarihinden itibaren 3.110,00 TL, 01/01/2018 tarihinden itibaren 3.560,00 TL; 01/01/2019 tarihinden itibaren 4.400 TL ve 01/01/2020 tarihinden itibaren 5.390,00 TL, 01/01/2021 tarihinden itibaren 5.880,00 TL, 01/01/2022 tarihinden itibaren 8.000,00, 01/01/2023 tarihinden itibaren 17.830,00 TL, 01/01/2024 tarihinden itibaren 28.250,00 TL, 01/01/2025 tarihinden itibaren 40.000,00 TL, 01/01/2026 tarihinden itibaren ise 50.000,00 TL dir.
Yukarıda belirtilen ilkeler ışığında somut olayın incelenmesinde istinaf incelemesine konu edilen ve mahkeme kararında reddedilen dava değerinin ilk derece mahkemesi dava tarihi itibariyle kesinlik sınırı olarak belirlenen 28.250,00 TL 'den az olduğundan, istinaf incelemesine konu davada verilen karar miktarı itibariyle kesin niteliktedir.
Bu nedenle davacı tarafın istinaf isteminin, yerel mahkemece hüküm altına alınan miktarın yukarıda belirtilen kesinlik sınırı altında kalması nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı tarafın istinaf itirazı yönünden;
Taraflar arasındaki faturaların yabancı para birimi üzerinden kesildiği, ilgili faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, bu suretle mahkeme karar ve gerekçesinin yerinde olduğu anlaşılmakla davalı tarafın istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kesinlik nedeniyle, davalının istinaf başvurusunun ise ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2025 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2 maddeleri uyarınca miktar yönünden kararın kesin olması sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,
B)1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında verilen 15/10/2025 tarihli kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 7.364,36 TL karar ve ilam harcından davalı taraftan peşin olarak alınan 1841,10 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 5.523,26 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK'nın 359/4.maddesi gereğince iş bu kararın mahal mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile kesin olarak karar verildi.28/10/2026
...
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
