mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/687 K. 2026/806

Karar tarihi: 3 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

"

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
KOOPERATİFİN MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİ

Mahkememizde görülmekte olan kooperatifin münfesih olduğunun tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 24.09.2022 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısının yapılmadığını, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağını ancak, bu durumun kooperatifin tasfiyesi ve ticaret sicilden terkini anlamına gelmediğini, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve tasfiyesi için bu davanın açılması mecburiyetinin doğduğunu beyan ederek, davalı kooperatifin 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine ve davalı Kooperatife tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı kooperatifin üç yıl olağan genel kurulu toplantısını yapmaması nedeniyle kendiliğinden dağılıp dağılmadığı, kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar verilmesinin gerekip gerekmediği, tasfiye masraflarının kim tarafından karşılanmasının gerektiği hususlarından ibarettir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde kooperatifin dağılma sebepleri sayılmıştır. Anılan maddenin 1. fıkrasının 6. bendi ile üç yıl genel kurul toplantısının yapılmaması dağılma sebebi olarak öngörülmüştür. Bu kapsamda davalı kooperatifin üç yıl genel kurul toplantısının yapmamış olması halinde yasa gereğince kendiliğinden dağılmış sayılacağı açıktır. Dolayısıyla, yasa gereği kendiliğinden dağılmış sayılan kooperatif hakkında tasfiye kararı verilmesi mümkün değil ise de hukuki menfaati bulunanların kendiliğinden dağılmanın tespitini isteyebilecekleri kabul edilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı ile davacı bakanlığın bu davayı açabileceği belirtilmiştir. Mahkememizce de bu karar emsal kabul edilerek eldeki davanın açılmasında davacının hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu kabul edilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, yasa gereğince kendiliğinden dağılan kooperatife genel kurul toplantısı yaparak yasaya uygun hale gelmesi için süre verilmesi de mümkün değildir.

Davalı kooperatifin en son 2020-2021 yılları olağan genel kurul toplantısını 24/09/2022 tarihinde yaptığı, dava tarihinden geriye dönük 3 yıl süreyle olağan genel kurul toplantısının yapılmaması nedeniyle davalı kooperatifin yasa gereği kendiliğinden dağıldığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; "...Fesih ve tasfiyesine karar verilen kooperatifler bakımından, tasfiye iş ve işlemleri için gerekli masraflar ile tasfiye memuru ücretleri, ilgili kooperatifin malvarlığından karşılanması gerekli bedeller olup, ancak kooperatifin malvarlığının bulunmaması ve tasfiye talep eden kurum tarafından bu hususun bilinmesi halinde tasfiye talep eden kuruma yüklenebilecektir.

Mahkemece, bahsi geçen husus araştırılmaksızın davacı kurum aleyhine tasfiye masrafı ve tasfiye memuru ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. ..." şeklindedir.

Emsal kabul edilen kararda da belirtildiği üzere kural olarak tasfiye masraflarının kooperatif malvarlığından karşılanması gerekir. Bununla birlikte kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak malvarlığının bulunmadığı hallerde tasfiye kararının gereğinin sağlanması amacıyla masrafların davacıya yükletilebilmesi mümkündür.

10/10/2026 tarihli bilirkişi raporu ile, kooperatif adına kayıtlı taşınmaz bulunmadığı,31.12.2025 tarihli mizanda kasa hesabının 1.905.441,57 TL alacak bakiyesi verdiği, 30.06.2026 tarihli mizanda ise aynı tutarın borç bakiyesi olarak yer aldığı, kasa hesabının alacak bakiyesi vermesi, kayıtlara göre kasada bulunan paradan daha fazla çıkış yapıldığını göstermekte olup, fiilen kasada eksi para bulunmasının mümkün olmadığı, incelenen iki mizandaki bu durum ve kayıtlı tutarı doğrulayan kasa sayımının bulunmaması nedeniyle, 1.905.441,57 TL'nin kooperatifin kasasında mevcut para olduğu kabul edilemeyeceği, 31.12.2025 tarihli mizanda stok hesabının 476.936,15 TL alacak bakiyesi, 30.06.2026 tarihli mizanda ise aynı tutarda borç bakiyesi verdiği, stok hesabının alacak bakiyesi vermesi, kayıtlara göre mevcut mallardan daha fazla çıkış yapıldığını gösterdiği, incelenen 2025 ve 2026 yılı mizanlarında üçüncü kişilerden olan alacaklara ilişkin hesap ve bakiye bulunmadığı, buna göre kooperatifin muhasebe kayıtlarında üçüncü kişilerden alacağının bulunmadığı, ... Bankasının 06.07.2026 tarihli cevabında kooperatif adına bulunan iki hesaptan birinin bakiyesinin 0,00 TL, diğerinin ise 17.731,36 TL olduğu, ancak 17.731,36 TL bakiyeli hesap üzerinde bloke kaydı bulunduğu, bankada bulunan 17.731,36 TL tespit edilmiş olmakla birlikte, söz konusu paranın ne kadarının tasfiye masraflarında

kullanılabileceği belirlenemediği, ... ... Bankası ve ... cevaplarında ise kooperatif adına hesap kaydı bulunmadığının bildirildiği mütalaa edilmiştir.

Gelen yazı cevapları ve bilirkişi raporu dikkate alındığında davalı kooperatifin nakde çevrilebilir bir malvarlığının bulunmadığı, sadece banka hesabında 17.731,36 TL'nin mevcut olduğu, bu tutarın bir kısmının da blokeli olduğu, bu tutarın tasfiye masraflarına yetmeyeceği, kooperatifin 3. kişilerden alacağının da bulunmadığı, dolayısıyla kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayabilecek bir malvarlığının bulunmadığı sonucuna varıldığından tasfiye masrafları davacıya yükletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davacının davasının KABULÜ ile Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün Cihanbeyli-... ticaret sicil sırasında kayıtlı, Sınırlı Sorumlu ... Kalkınma Kooperatifi'nin, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/1-6 maddesi gereğince, MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİNE ve TASFİYESİNE,

2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde, ikinci bir yazı veya tebligat beklenmeksizin DAVACI BAKANLIK TARAFINDAN şimdilik 20.000,00 TL. tasfiye masrafı ve 30.000,00 TL. tasfiye memuru ücreti olmak üzere toplam 50.000,00 TL.'nin Mahkememizin bu dosyasına yatırılmasına,

3-Davalı kooperatifin en son temsilcilerinin tasfiye memuru olarak atanmalarına yer olmadığına,

4-Tasfiye memuru olarak ... TC kimlik numaralı ... atanmasına,

5-Tasfiye memurunun, 50.000,00 TL.'lik tasfiye masraflarının yatırılmasından ve kararın kesinleşmesinden sonra göreve başlatılmasına,

6-Tasfiye memuru için takdir edilen 30.000,00 TL.'nin, 5.000,00 TL'lik kısmının kararın kesinleşmesinden sonra derhal, bakiye 25.000,00 TL'lik kısmının ise tasfiyenin tamamlanmasından ve buna ilişkin raporun tasfiye memuru tarafından bu dosyamıza sunulmasından sonra tasfiye memuruna ödenmesine,

7-Tasfiye memuru ücretinin dışında tasfiye masrafı olarak yatırılacak 20.000,00 TL.'nin ise tasfiye memurunun belgelendirdiği taleplere göre, kendisine veya ilgili yerlere Mahkememiz tarafından ödenmesine,

8-Tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraflarının güncellenip güncellenmeyeceğinin ve davacı taraftan ilave ücret talep edilip edilmeyeceğinin kararın kesinleşmesi ve tasfiyeye başlanmasından sonra ihtiyaca ve/veya tasfiye memurunun talebine göre ek kararla bilahare değerlendirilmesine,

9-İlave tasfiye masrafına ihtiyaç duyulur ve ek kararla istenilmesine rağmen davacı tarafından yatırılmaz ise, tasfiyenin olduğu haliyle durdurulup, tasfiye memurunun da görevinin sonlandırılacağının davacı tarafa ihtarına (gerekçeli kararın tebliği ile bu ihtarın yapılmasına),

10-Alınması gereken 732,00 TL başvuru harcı ile 732,00 TL peşin harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

11-Davacı tarafından yapılan 6.253,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

12-Gerekçeli karar tebliği için davacı avansından yapılacak (ve 340 TL olacağı değerlendirilen) yargılama giderinin de, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

13-Davacı kendini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca tayin ve takdir olunan 62.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

14-Davacı tarafından 20.000,00 TL. tasfiye masrafı ve 30.000,00 TL. tasfiye memuru ücreti olmak üzere toplam 50.000,00 TL.'nin yatırılması ve bu ücretin (tasfiye masrafının ve tasfiye memuru ücretinin) ödenmiş olması KAYDIYLA, 50.000,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

15-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen (tasfiye masrafı ve tasfiye memuru ücreti hariç) davacıya iadesine,

16-Karardan bir suretin tasfiye memuruna da tebliğine,

Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/11/2026

BaşkanÜyeÜyeKatip