mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/861 K. 2026/831

Karar tarihi: 6 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

ANTALYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
2026/861 Esas
KARAR NO
2026/831
DAVA
Menfi Tespit
DAVA TARİHİ
11/09/2026
KARAR TARİHİ
06/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosya ile " ... Tanzim Tarihli ... Vade Tarihli ... TL Bedelli Senet konu edilerek Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, borçlu ...'nun kefil olarak da ...'nun yer aldığını, davacıların borcu bulunmadığını, kesinleşen takip dosyasında yine alacaklının baskısıyla ... tarihinde ... tarihine taahhüt vermek zorunda kaldığını, davacıların kardeşi dava dışı ... ... ile davalı ... arasında birtakım nedenlerden dolayı; " ... Tanzim Tarihli ... Vade Tarihli ... TL Bedelli senet " takip dayanağı gösterilerek Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takipten dolayı ... tarihinde Serik İcra Dairesi .../... Talimat dosyası ile ... ... ... Mahallesi ... Caddesi No:... .../... ve ... ... ... Caddesi No:.../... .../... adreslerine fiilen hacze gelindiğini, haciz mahallinde dava dışı borçlu ... .... hazır bulunmadığından davacıların kardeşlerinin dükkanlarıyla ilgilendiklerini bu sırada kardeşlerinin dükkanlarındaki malların muhafaza altına alınması sırasında ve sonrası neticesinde; ... gibi küçük bir bölgede esnaflık yapan kardeşlerinin dükkanlarına hacze gelindiğinin çevre esnaf ve müşteriler tarafından görüleceği, kardeşlerinin ticari itibarının zedeleneceği ve mallarının zayi olacağından korkan davacıların, alacaklının yaklaşık 3,5-4 saate yakın tehditi ve baskısı neticesinde işbu davaya konu senedi imzalamak zorunda bırakıldıklarını, davaya konu senedin imzalandığı halde ... tarihli haciz tutanaklarında senedin imzalandığı hususu dahil edilmediğini, ... TL şeklinde büyük bir bedelin yalnızca bir hafta içerisinde ödenmesinin beklenilmesi, tanzim tarihi ile haciz tarihinin aynı gün olması ve takip dayanağı senedin tutanakta yer alan ve fiili haczi gerçekleştiren alacaklı vekilinin el yazısıyla yazılmış olması unsurları göz önünde bulundurulduğunda davacıların davalıya karşı gerçekte bu şekilde bir borcu olmadığının ortaya çıkacağını, belirterek Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasında ... ve ...'nun davalı yan ...'a borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı cevap vermemiştir.

DAVA:

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72. maddesine dayanan menfi tespit istemli davadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Mahkememizin ... tarihli tensip zaptının ... nolu ara kararı ile; "Davacı vekiline, 7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 2. fıkrası uyarınca arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini sunması için bir haftalık kesin süre verilmesine, süresinde belirtilen işlem yapılmadığı takdirde davanın 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-2 maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verileceğinin ihtarına" karar verilmiştir.

Davacılar vekilinin ... tarihli beyanı ile mahkemenin ... tarihli ... nolu ara kararını haricen öğrendiklerini, taraflarına verilen 1 haftalık kesin süre içinde dava şartı olan arabuluculuk tutanağına ilişkin anlaşmama son tutanağını dosyaya sunmayacağını belirtmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinde arabuluculuğa başvurmanın dava şartı olarak kabul edilmesi halinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın dava dilekçesine eklenmesinin zorunlu olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya 1 haftalık kesin süre içinde eksikliğin tamamlattırılması için süre verileceği, verilen sürede eksikliğin tamamlanmaması halinde davanın usulden reddedileceği düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5/A. maddesi şöyledir; "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir."

7155 sayılı Yasa ile değişik 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği düzenlenmiş olup, görevsizlik kararı üzerine davaya görevli mahkemede bakılan dava yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olduğundan ve aksi yönde istisnai nitelikte bir hüküm de bulunmadığından mahkemece görevsiz mahkemede açılan davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 26/09/2023 tarih 2023/3342E. 2023/2951K. sayılı kararı; aynı mahiyette Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 11/03/2024 tarih 2024/507E. 2024/1095K. sayılı kararı).

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... tarih .../... E . .../... K. sayılı kararında; "... Davacı vekili her ne kadar mahkemece verilen 1 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuğa başvurduğunu ve dava şartını tamamladığını istinaf nedeni olarak ileri sürmüş ise de, itirazın iptali davasının ilk açıldığı, ... tarihinden evvel arabuluculuğa başvurmadığı, dava açıldıktan sonra yapılan arabuluculuk başvurusunda bulunmasının 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi ve TTK'nun 5/A. maddesinde düzenlenen dava açılmazdan evvel arabuluculuğa başvuruya ilişkin dava şartının gerçekleşmediğini değiştirmeyeceği, dava şartlarının mahkemece resen nazara alınacağı anlaşıldığından mahkemece yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olup davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde olmadığı anlaşılmıştır. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 21/11/2022 tarih ve 2021/4438 Esas- 2022/8135 Karar sayılı emsal kararı da bu yöndedir.)..." denilmiştir.

Menfi tespit davasının reddine karar veren mahkeme, borçluyu, alacaklının ihtiyati tedbir dolasıyla alacağını geç almış bulunmasından doğan zararı için bir tazminata mahkum eder (Kuru, Baki; İcra ve İflas Hukuku El Kitabı 2. Baskı, İstanbul 2006, s. 328; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 29/11/2018 tarih 2017/15568E. 2018/12165K. sayılı kararı).

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 30/04/2025 tarih 2024/3548E. 2025/1803K. sayılı kararında; "... davacının menfi tespit davası açtığı, ilk derece mahkemesince dava açılmadan önce arabulucuya başvuru şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle 6100 sayılı Kanun'un 114/2 maddesi delaletiyle 6325 sayılı Kanun'un 18/A-2 ve 6102 sayılı Kanun'un 5/A-1 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Usulden red kararında esasa ilişkin yargılama yapılmadığı ve tarafların haklılık durumu değerlendirilmediğinden icra inkâr tazminatına hükmedilemez. İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca tazminat salt icra takibinin durdurulmasına ilişkin olmayıp, işin esası bakımından da takipteki haklılık durumu nazara alınarak hükmedilmesi gereken tazminattır..."

Davamıza gelince; davacı, menfi tespit istemi ile dava açmıştır. Dava tarihi itibari menfi tespit istemli davada, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5/A maddesi gereği arabulucuya başvurulmasının dava şartıdır. Davacı vekiline arabuluculuk tutanağını sunması konusundaki ara kararı haricen öğrendiğini, ... tarihli beyan dilekçesi ile arabuluculuk tutanağını sunmayacağını beyan etmiştir. 7155 sayılı Yasa ile değişik 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği düzenlenmiş olup, davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığından davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın usulden reddine dair karar verilmiştir. Menfi tespit davasının reddine karar veren mahkeme, borçluyu, alacaklının ihtiyati tedbir dolasıyla alacağını geç almış bulunmasından doğan zararı için bir tazminata mahkum edecek olması, mahkememizin ... tarihli ara kararı ile "icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine" karar verilmiş ise de 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu' nun 72/4. maddesi uyarınca tazminat salt icra takibinin durdurulmasına/ icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine ilişkin olmayıp, işin esası bakımından da takipteki haklılık durumu nazara alınarak hükmedilmesi gereken tazminat olduğundan davalı lehine tazminata hükmolunmaksızın aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın 6100 sayılı HMK nun 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu' nun 72/4. maddesi koşulları oluşmadığından davalı lehine tazminata hükmolunmasına yer olmadığına,

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli ... -TL karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ... karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 326/1. maddesi gereğince davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6. Kararın kesinleşmesine müteakip davacının ve davalının yatırdığı yargılama giderinin artması durumunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 333. maddesi gereğince giderleri yatıran davacıya ve davalıya iadesine,

7. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 301/1., "Bölge Adliye Ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî Ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik" in "İlâm ve suretlerin verilmesi, kesinleşme kaydı ile harçların tahsili" başlıklı 216/1. maddesi gereğince, Hâkimin re’sen harekete geçtiği hâller ile kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla taraflardan birinin talebi hâlinde hükmün bir nüshası makbuz karşılığında talep eden tarafa verilmesine ve varsa bir nüshasının da diğer tarafa tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu, 6100 sayılı HMK.'nun 341/1-a, 342 ve 345. maddeleri gereğince Mahkememiz gerekçeli kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTALIK SÜRE İÇERİSİNDE Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile, ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNE İSTİNAF KANUN YOLU açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/11/2026

BaşkanÜyeÜyeKatip