mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/3201 K. 2026/2208

Karar tarihi: 3 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
03/11/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
02/09/2026 (Ara Karar)
NUMARASI
... Esas
DAVACI
...-T.C. Kimlik no:...-...
VEKİLİ
Av. ...-...
VEKİLİ
Av. ...-...
DAVANIN KONUSU
Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
G.KARAR YAZIM TARİHİ
03/11/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın davalı kooperatifin geçmiş dönem başkanı olup 24/06/2026 tarihinde yapılan olağan genel kurulunun usul ve yasaya aykırı olduğunu düşünülmekle 24/06/2026 tarihinde yapılan olağan genel kurulda alınan kararların tamamının iptalini talep ettiğini, kooperatifin ortaklarının her türlü bitkisel, hayvancılık, ormancılık konularındaki üretimini artırmak ve ihtiyaçları ile ilgili temin tedarik, işletme depolama, pazarlama ve değerlendirme faaliyetlerinde bulunmak, ortakların ekonomik ve sosyal yönden gelişmelerine yardımcı olmak, iş sahası temin etmek, ortakların ekonomik gücünü artırmak için tabii kaynaklardan faydalanmak, el ve ev sanatları ile tarımsal sanayinin gelişmesini sağlayıcı tedbirler almak amacı ile kurulduğunu, kooperatifin de bu amaç doğrultusunda hareket etmeyen üyelere yönelik olarak müvekkilinin kooperatif başkanı olduğu dönemde kooperatifin üyelerinden olan ve 2020,2022 ve 2024 yıllarında yapılmış olan olağan genel kurul toplantılarına katılmayan üyeleri, kooperatif ana sözleşmesinin ortaklıktan çıkarılma başlıklı 21/1-ç maddesi: "Üç defa arka arkaya genel kurula katılmamak ortaklıktan çıkarılma sebebidir. " maddesi ve kooperatifin hiçbir iş ve işlemine katılmadıklarından bahisle üyelikten çıkarılmalarına karar verildiğini ifade eden ihtarnameleri keşide ettiğini, iş bu ihtarnamelerin ... Noterliği'nin 05/03/2026 tarih ve ... yevmiye numaraları dahil olmak üzere 24 üyeye gönderildiğini, dava konusu 24/06/2026 tarihli olağan genel kurul toplantısının üyelik sıfatı bulunmayan kişilerin toplantıya katılarak oy kullanmaları, hazirun cetvelinin gerçeği yansıtmaması, vekaletnamelerinde usulsüzlük bulunması ve toplantının usulüne uygun şekilde yürütülmesi nedeniyle hukuka aykırı olduğu yönünde kuvvetli emareler mevcut olduğunu, dava konusu genel kurul kararlarının uygulamaya devam edilmesi halinde bu kararlar doğrultusuna yeni yönetim kurulu tarafından kooperatif adına üçüncü kişilerle hukuki işlemler yapılabileceğini, kooperatifin malvarlığı üzerinde tasarruflarda bulunulabiliceğini, mali ve idari kararlar uygulanabileceğini, ileride verilecek olası bir iptal kararının fiilen uygulanmasının güçleşeceğini ve telafisi güç veya imkansız zararların doğacağını, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 ve devamı maddeleri uyarınca, davanın esası hakkında karar verilinceye kadar dava konusu 24/06/2026 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan kararların uygulanmasının tedbiren durdurulmasına ve alınan tüm genel kurulu kararlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi 02/09/2026 tarihli ara kararında; davacının iddiaları kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmesi istenilen hususlar yargılamayı gerektirdiğinden 6100 sayılı HMK'nın 389. maddesi gereğince meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâllerin gerçekleşeceğine dair şartlar oluşmadığı gerekçesiyle, 6100 sayılı HMK'nın 389/1 ve 390/3 maddesi gereğince İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin “iddiaların yargılamayı gerektirdiği” gerekçesinin, tedbir talebinin reddine gerekçe olarak kabul edilemeyeceğini, mahkemenin kabul ettiği üzere uyuşmazlık konusu hususların yargılamayı gerektirdiğini, ancak tam da bu nedenle yargılama devam ederken dava konusu genel kurul kararlarının uygulanması sonucunda ortaya çıkabilecek yeni hukuki ve fiili durumların önlenmesi gerektiğini, başka bir anlatımla uyuşmazlığın henüz kesin olarak çözümlenmemiş olması tedbir talebinin reddini değil, somut olayın şartlarına göre mevcut hukuki durumun korunmasını gerektirdiğini, mahkemenin “iddialar yargılamayı gerektiriyor” şeklindeki gerekçesinin, somut olayda ihtiyati tedbir talebinin neden reddedildiğini açıklamaya yeterli olmadığını, zira ara kararda yargılama sonuçlanıncaya kadar genel kurul kararlarının uygulanmaya devam etmesi halinde davacı yönünden hangi nedenle telafisi güç veya imkânsız zarar doğmayacağının mahkeme tarafından da ortaya konulmadığını, somut olayda genel kurulun oluşumuna ilişkin ciddi ve somut hukuka aykırılık iddiaları bulunduğunu, dava konusu uyuşmazlığın, genel kurulda alınan kararların yalnızca içeriğine yönelik olmayıp, doğrudan doğruya genel kurulun hukuka uygun şekilde oluşup oluşmadığına da ilişkin olduğunu, müvekkilinin kooperatif başkanı olduğu dönemde, ana sözleşmenin ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin hükümleri kapsamında gerekli şartların oluştuğu düşünülen üyeler hakkında ortaklıktan çıkarılma işlemlerine başlandığı ve bu kapsamda 24 üyeye noter aracılığıyla ihtarnameler gönderildiğini, buna rağmen dava konusu 24/06/2026 tarihli genel kurul toplantısında, üyelik sıfatları tartışmalı olan kişilerin toplantıya katıldıkları ve oy kullandıklarının ileri sürüldüğünü, bu hususlar basit ve soyut nitelikte iddialar olmayıp, doğrudan doğruya genel kurulun oluşumunu ve alınan kararların geçerliliğini etkileyebilecek nitelikte olduğunu, somut olayda ise dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar; noter ihtarnameleri, genel kurul belgeleri, hazirun cetveli, vekâletnameler ve diğer kooperatif kayıtları ile incelenebilir nitelikte olduğunu, bu nedenle uyuşmazlığın nihai çözümünün bilirkişi incelemesini ve kapsamlı yargılamayı gerektirmesi, ihtiyati tedbir kararı verilmesine engel olmadığını, aksine yargılama sonucunda ortaya çıkacak hukuki durum kesinleşinceye kadar mevcut durumun korunması, ihtiyati tedbir kurumunun temel amacı olduğunu, genel kurul kararlarının uygulanmaya devam etmesi halinde dava sonunda verilecek kararın etkisiz hale gelmesi tehlikesi bulunduğunu, dava konusu genel kurul kararları uyarınca oluşturulan yönetim ve denetim organlarının faaliyetlerine devam etmesi halinde, kooperatif adına çok sayıda hukuki, mali ve idari işlem tesis edilmesinin mümkün olduğunu, dava sonunda genel kurul kararlarının iptaline karar verilmesi halinde dahi, yargılama süresince gerçekleştirilen tüm bu işlemlerin fiilen ve hukuken eski hale getirilmesi mümkün olmayabileceğini, bu durumun “hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması” ve “ciddi bir zararın ortaya çıkması” şartlarının somut olayda gerçekleşme ihtimalinin bulunduğunu açıkça gösterdiğini, mahkemenin aksine kabulü, dava sonuçlanıncaya kadar meydana gelebilecek işlemlerin ve bunların sonuçlarının tamamen göz ardı edilmesi sonucunu doğurduğunu, tedbir kararı verilmemesi halinde iptal davasının konusunun fiilen anlamsız hale gelebileceğini, işbu davanın amacının, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen genel kurul kararlarının yargısal denetimden geçirilmesi olduğunu, ancak yargılama süresince dava konusu kararların tüm sonuçlarıyla uygulanmasına izin verilmesi ve bu kararlar uyarınca oluşturulan yönetimin görev ve yetkilerini sınırsız şekilde kullanmaya devam etmesi halinde, dava sonunda verilecek olası bir iptal kararının fiili etkisi büyük ölçüde azalabileceğini, bir genel kurul kararının yıllar sonra iptal edilmesi, yargılama süresince bu karara dayanılarak tesis edildiği tüm işlemlerin kendiliğinden ve sorunsuz şekilde ortadan kalkacağı anlamına gelmediğini, bu nedenle dava sonunda verilecek hükmün gerçek anlamda etkili olabilmesi için yargılama süresince geri dönülmesi güç sonuçların ortaya çıkmasının önlenmesi gerektiğini, talep edilen tedbirin, esas hakkın önceden karara bağlanması niteliğinde olmadığını, buna rağmen, somut zarar tehlikesi yeterince değerlendirilmeden tedbir talebinin tamamen reddedilmesinin hatalı olduğunu, mahkemece uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle tedbir taleplerinin reddine karar verilmiş ise de; yargılama devam ederken genel kurul kararlarının uygulanması halinde yeni ve geri dönülmesi güç hukuki sonuçların doğabilecek olması; dava sonunda verilecek olası iptal kararının uygulanmasının önemli ölçüde güçleşebilecek bulunması birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 389 ve devamı maddeleri kapsamında ihtiyati tedbir koşullarının somut olayda oluştuğunun kabulü gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, kooperatif genel kurulunda alınan kararların iptali, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

HMK'nun 389 maddesi uyarınca " Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Aynı kanunun 390 maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." hükmünü havidir.

TTK'nun 449. maddesinde genel kurul kararı aleyhine iptal veya butlan davası açıldığı takdirde mahkemenin, yönetim kurulu üyelerinin görüşünü aldıktan sonra, dava konusu kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebileceği düzenlenmiştir. Hükümde mahkemeye takdir hakkı tanınmış olup, mahkemece durum ve şartların gerektirmesi halinde genel kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilebilecektir. Söz konusu karar tedbir mahiyetinde olacağından HMK'nun ihtiyati tedbire ilişkin genel hükümleri uygulanacaktır.

TTK'nin 449. maddesindeki, "genel kurul kararının yürütülmesinin geri bırakılmasına" ilişkin düzenleme, sadece dava açıldıktan sonra ve yönetim kurulu üyelerinin görüşü alındıktan sonra verilebilen kararlardan olup, özel geçici hukuki korumalardandır; yani bir başka anlatımla özel bir ihtiyati tedbirdir. İhtiyati tedbire ilişkin genel düzenleme, HMK'nin 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. Gerek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, gerekse de Yargıtay 23. Hukuk Dairesince, prosedür ve kanun yolu bakımından HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümlerine tabi olacağı kabul edilmiştir.

HMK'nın 389/1.maddesi hükmü “Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. “

HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir.

Eldeki dava, 28/06/2025 tarihli davalı Kooperatifin Olağan Genel kurul toplantısında alınan kararların iptali davasıdır ve bu kararların yürütülmesinin geri bırakılmasına yönelik tedbir talepleri özel nitelikli TTK'nun 449/1 fıkrası kapsamında; ancak HMK'nun 390 maddesinde aranan yaklaşık ispat koşulu da gözetilerek değerlendirilmek durumundadır. Buna göre kararların yürütülmesinin geri bırakılmasının ilk koşulu kooperatif yönetim kurulunun bu konudaki görüşünün alınması, ikinci koşulu ise iddianın esası bakımından yaklaşık düzeyde ispatın sağlanmış olmasıdır.

Yapılan açıklamalar kapsamında dosyanın tetkikinde; mahkemece yukarıda belirtilen kanun maddesi kapsamında görüş alınmadığı anlaşılmıştır.

Yasanın amir hükmü yerine getirilmeden tedbir talebi hakkında karar verilmesi hukuka aykırı olup emredici hükümlerine aykırılık kamu düzenine ilişkindir. Kamu düzenine ilişkin hususların resen dikkate alınması zorunludur. Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş; yasada belirtilen sürece uyularak TTK'nin 449. maddesi uyarınca davalı şirketin Yönetim kurulu üyeleri usule uygun davet edilerek ( dava konusu Genel Kurul Kararlarının yürütülmesinin tedbiren geri bırakılması istemine ilişkin ) görüşleri alındıktan sonra tedbir talebi hakkında olumlu/olumsuz bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup istinaf kanun yolu başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldırılmasına ve dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/09/2026 tarih, ... Esas sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,

4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.03/11/2026

...

Başkan ...

...

Üye ...

...

Üye ...

...

Katip ...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.