- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E. 2024/1861 K. 2026/1936
Karar tarihi: 12 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU, m. 6/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
- 492 sayılı HARÇLAR KANUNU, m. 27
Karar metni
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
KARAR
- ESAS NO
- 2024/1861
- KARAR NO
- 2026/1936 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ANKARA 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 21/03/2024
- NUMARASI
- 2022/212 E. - 2024/141 K.
- DAVANIN KONUSU
- Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)
Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 21/03/2024 Tarih ve 2022/212 Esas - 2024/141 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davacı şirketin dünyanın en büyük özel kimyasal şirketlerinden biri olduğunu, markalarının tanınmış marka statüsünü haiz bulunduğunu, müvekkilinin 88/107204 ..., 95/012659 ..., 88/107089 ..., 90/00316 ..., 2008/13352 ..., 2011/39711 ..., 2006/15260 ..., 2008/13712 ..., 2017/61421 ... ibareli markalarının Türkiye’de kullanıldığına dair faturaların sunularak markaların Türkiye’de tescil kapsamındaki 01. sınıfa dahil kimyasallarda ciddi kullanımının ispatlandığını, davalının dava konusu "..." ibareli 2020/80235 sayılı markası ile davacı markalarının aynı esas/baskın unsura sahip olduğunu, “...” ibaresinin taraf markalarındaki ortaklığı nedeniyle itiraz edilen markanın davacı şirketin markalarının bir devamı, seri markası algısı yarattığını, markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduğunu, dava konusu marka kapsamında kalan 05.sınıf mallar ile davacı markalarının kapsamında yer alan kimyasal ürünlerin benzer olduğunu ileri sürerek, ... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 04.04.2022 tarih ve 2022-M-4331 sayılı kararının iptali ile 2020/80235 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Şirket vekili, davacı yana ait markaların 05. sınıfta kullanımına rastlanmadığı göz önüne alındığında, davalıya ait ürünler ile rekabet edecek, onun yerine geçecek, aynı amaca hizmet edecek ürünlerin sunulmadığını, davalı şirkete ait “...” markası ile davacı yanın markalarının farklı tüketici kitlelerine hitap ettiğini, taraf markaları arasında benzerlik ve iltibas ihtimalinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, başvuru markasının kapsamında yer alan 05. sınıftaki “.....” mallarının, davacı yanın önceki başvuru tarihli markaları kapsamında yer alan ve kullanımı ispatlanan 01. sınıfa dahil kimyasallar malları ile aynı, aynı tür ya da benzer/ilişkilendirilebilir oldukları, dava konusu 2020/80235 sayılı marka ile davacıya ait YİDK kararına konu itiraza mesnet markalar arasında marka işaretleri bakımından işitsel, görsel ve anlamsal olarak benzerliğinin bulunduğu, ilgili tüketiciler nezdinde, taraf markaları arasında ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkacağı gerekçesiyle, 04.04.2022 tarih ve 2022-M-4331 sayılı YİDK kararının bu mallar bakımından iptaline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraf markalarının kapsamlarında benzer bulunan emtiaların, dava konusu YİDK kararı ile başvuru markasının eşya listesinden çıkarıldığını, kalan mal ve hizmetler yönünden emtia benzerliği ve karıştırılma ihtimalinin söz konusu olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, sınai işler için kimyevi maddeler emtiası ile müvekkilinin faaliyet gösterdiği zirai-tarım sektörünün bağlantılı olmadığını, davacının 2008/13352 sayılı markası dışında tarım, bahçecilik, ormancılık alanında kullanılan kimyasallarda tescilli markasının bulunmadığını, davacı tarafından sunulan delillerin de davacı markalarının ciddi kullanımını ispatlamaya yeterli olmadığını, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1.maddesi anlamında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, ilgili tüketici kesiminin yüksek dikkat ve bilinç seviyesine sahip olmasının da markaların kolayca ayrıştırılmasını sağladığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: 1-Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafça dava dilekçesinde YİDK kararının iptali ile marka hükümsüzlüğü taleplerinde bulunulduğu, mahkemece YİDK kararının kısmen iptali ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmayıp yalnız davalılarca istinaf itirazları öne sürüldüğünden, istinaf incelemesinin münhasıran YİDK kararının iptali isteminin kısmen kabulü kararı yönünden yapıldığı, davalı Şirket'in dava konusu 2020/80235 sayılı 1 ve 5.sınıf emtiaları içeren "..." ibareli marka başvurusuna karşı davacı tarafından 107204, 164466, 107089, 118412, 2008 13352, 2006 15260, 2008 13712 sayılı "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." ibareli markalarına dayalı olarak itiraz edildiği, anılan markalar bakımından, davalı tarafça işlem
dosyasında kullanım ispatı talebinde bulunulduğu, işlem dosyasına sunulan deliller ile davacı markalarının 1. sınıfa dahil "....." emtiasında ciddi kullanımının ispatlandığı, bu kapsamda yapılan değerlendirmede, 2020/80235 sayılı "..." ibareli dava konusu
başvuru ile davacıya ait itiraza mesnet "..." ibaresi ile oluşturulmuş markalar arasında, dava konusu markanın kapsamında yer alan 5. sınıftaki “...” malları yönünden SMK'nın 6/1.maddesi anlamında emtia benzerliği şartının gerçekleştiği, zira uyuşmazlık konusu 5. sınıftaki “” mallarının, davacının önceki tarihli ve tescilli markaları kapsamında yer alan ve kullanımı ispatlanan 1. sınıfa dahil kimyasallarla benzer/aynı
tür/bağlantılı olduğu, başka bir deyişle davacı markalarının kapsamındaki kullanımı ispatlanan 1.sınıf "
..." ile uyuşmazlık konusu 5.sınıf "...." emtialarının kullanım
amaçlarının ve dağıtım kanallarının aynı olduğu, hitap ettikleri tüketici kesiminde örtüşme bulunduğu, böylece taraf markaları arasında 5.sınıf "..." emtiaları yönünden 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde karıştırılma tehlikesinin söz konusu olduğu, davacının itiraza mesnet markalarının asli unsurlarının başlangıç kısmını oluşturan "..." ibaresinin, dava konusu başvuruda da aynı tertip tarzıyla ve aynı konumda kullanıldığı, farklı olarak yer verilen "-..." hecesinin başvuruya yeterli ayırt ediciliği sağlamadığı anlaşılmakla, davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
2-Ancak mahkemece, "Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına" karar verilmesi doğru olmamıştır.
Zira "harçlar, özel ve tüzel kişilerin, özel çıkarlarına ilişkin olarak kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında yaptıkları ödemelerdir" (07.12.1964 gün ve 3/5 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, RG.12.12.1964, sayı:11880, Kuru, Baki, s:5305).
Bir davada alınacak harçlar ve oranları (yargı harçları), 492 sayılı Harçlar Kanununda ve bu Kanuna bağlı 1 sayılı Tarifede gösterilmiştir. Her davanın başlangıcında taraflardan, başvurma harcı ve karar ve ilam harcı olmak üzere iki tür harç alınır.
492 sayılı Harçlar Kanununun "Maktu harçlarda ödeme zamanı" başlıklı 27. maddesi uyarınca "(1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir. Mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler, harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir. Harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, mütaakıp muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunur".
492 sayılı Harçlar Kanununun Mükerrer Madde 138/2 hükmü uyarınca "Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (Maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır".
Başvurma harcı, dava açılırken peşin olarak ödenmesi gereken maktu bir harçtır. Dava açarken başlangıçta ödenen bu harcın, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesi uyarınca, başvuru işleminin yapılmasına ilişkin bulunması, diğer bir deyişle ilgili bulunduğu işlemin, dava açarken başvuru işleminin yapılması ile tamamlanmış olması nedeniyle sonradan yeniden değerleme oranına göre arttırılamayacağı tabiidir.
Karar ve ilam harcı ise nispi ve maktu karar ve ilam harcı olmak üzere iki çeşittir. Konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden nispi olarak karar ve ilam harcı alınır. Nispi harçlarda ödeme zamanını düzenleyen Harçlar Kanununun 28/a maddesi uyarınca, karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Peşin olarak ödenecek bu dörtte bir karar ve ilam harcı, dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden hesaplanır. Yargılama sırasında dava değerinin daha fazla olduğu tespit edilirse eksik karar ve ilam harcı tamamlattırılır (Harçlar Kanunu m.16/4, 30).
İlk derece mahkemesince mülkiyet hakkının ihlali görülen harç ise davanın başlangıcında davacıdan alınan maktu karar ve ilam harcıdır.
Nispi karar ve ilam harcına tabi davalar dışındaki hallerde veya davanın reddine karar verilmesi halinde, alınması gereken karar ve ilam harcı, maktudur. Maktu harca tabi davalarda karar ve ilam harcının tamamı, dava açarken peşin olarak ödenir.
Ancak başvuru harcından farklı olarak maktu karar ve ilam harcında, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesi uyarınca, "ilgili bulunduğu işlem", diğer bir deyişle dış dünyada değişiklik yaratan, taraflarca infaza konulabilecek şey, mahkemece verilen "karardır". Dolayısıyla maktu karar ve ilam harcının alınma zamanı da esasen mahkemece verilen karar tarihidir. Zira maktu harcın hangi taraftan alınacağı ya da başlangıçta nispi harca tabi bir davada, sonradan davanın reddine karar verilip verilmeyeceği de ancak karar tarihi itibariyle belli olmaktadır. O halde maktu karar ve ilam harcı, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesinde belirtilen "mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler" türünden bir harçtır.
Nitekim 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı 1 sayılı Tarifenin, maktu karar ve ilam harcını düzenleyen A/III-2. maddesinde, her bir karar türüne göre alınması gereken harç miktarı ayrı ayrı belirtilirken, her bir karar türü için maddede yer alan "kararlar" ibarelerinden, yukarıda açıklandığı üzere, bir davada verilecek kararın ne olacağının, ancak karar tarihi itibariyle ortaya çıkabileceği, yine tarafların ellerinde ancak mahkemece bir karar verilmesi halinde yararlanabilecekleri, infazı mümkün bir belge bulunabileceği maddi gerçeğinden hareketle, maktu karar ve ilam harçlarının da karar tarihi itibariyle hesap edilip alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, dava açarken başlangıçta ödenen maktu karar ve ilam harcının, sonradan yürürlüğe giren tarife ile artırılması halinde, 492 sayılı Harçlar Kanununun 27/1. maddesi ve Mükerrer Madde 138/2 hükümleri uyarınca, eksik tutarın ilgilisine tamamlattırılması gerekirken, yazılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru değildir.
Kaldı ki kamu düzenine ilişkin olan karar ve ilam harcının, karar tarihine göre belirlenmesi gerektiği, aynı mahkeme tarafından aynı yönde verilen bir kararın, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/11/2024 tarih ve 2024/3186 Esas, 2024/8189 Karar sayılı kararı ile "yargılama harçlarının kamu alacağı niteliğinde ve re'sen dikkate alınacak hususlardan olduğu" gerekçesiyle doğru görülmeyip, düzeltilerek onanması suretiyle de tespit edilmiş olup, Dairemizin uygulaması da bu yöndedir.
HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Her ne kadar ilk derece mahkemesi kararı, sadece davalılar tarafından istinaf edilmiş ise de yargılama harçları kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, harçlar konusunda kazanılmış haktan söz edilemeyeceği ise tabiidir (Yargıtay 5. HD.'nin 22/01/1982 tarih ve 12534/240).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin sair istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 21/03/2024 gün ve 2022/212 Esas - 2024/141 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, ... YİDK'nin 04.04.2022 tarih ve 2022-M-4331 sayılı kararının 05.sınıftaki “...” malları bakımından iptaline, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 25.500,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlenen 25.500,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 193,00-TL tebligat ve posta masrafı, 5.250,00-TL bilirkişi ücreti ile istinaf aşamasında yapılan 50,00-TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 5.493,00-TL yargılama giderinin, davanın kabuloranı takdiren 1/4 kabul edilerek, bu orana tekabül eden 1373,25 -TL'ye 80,70-TL peşin harç ve 80,70-TL başvurma harcı tutarı eklenerek oluşan toplam 1533,95 -TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... Tic. Ltd. Şti tarafından istinaf aşamasında yapılan 260,00-TL posta gideri ile 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 1.429,40-TL yargılama giderinin, davanın ret oranı takdiren 3/4 kabul edilerek, bu orana tekabül eden 1072,05 TL'nin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ... tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan yargılama giderinin, davanın ret oranı takdiren 3/4 kabul edilerek, bu orana tekabül eden 877,05 TL'nin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
10-Davalılar tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı yatırılan 427,60'ar-TL istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalılara ayrı ayrı iadesine,
11-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 12/11/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 12/11/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.
