- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E. 2024/1867 K. 2026/1939
Karar tarihi: 12 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU, m. 6/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
Karar metni
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
KARAR
- ESAS NO
- 2024/1867
- KARAR NO
- 2026/1939 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 11/03/2024
- NUMARASI
- 2023/367 E. - 2024/119 K.
- DAVANIN KONUSU
- Marka YİDK Kararının İptali
Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 11/03/2024 Tarih ve 2023/367 Esas - 2024/119 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı, davalı ... ve davalı ... A.Ş tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkilinin 2021/145118 sayılı 29,30,32.sınıf emtiaları içeren "..." ibareli marka başvurusuna, davalı ... Sanayi Tic. A.Ş. tarafından "...", "..." ve "..." ibareli markalarına ve davalı ... A.Ş.tarafından "..." ibareli markalarına dayalı olarak gerçekleştirilen itirazın MDB kararıyla kabul edilerek başvurunun reddedildiğini, müvekkilinin bu karara itirazının da nihai olarak dava konusu 31.05.2023 tarih ve 2023-M-5999 sayılı YİDK kararı ile reddedildiğini, müvekkilinin “..." ibaresi üzerinde tescilden ve kullanımdan kaynaklanan müktesep hakkının bulunduğunu, müvekkiline ait “... ...” ibareli marka başvurusu ile ...'nın “...”, “...” ve “...” markaları ve ...'in "..." markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak tamamen farklı bulunduğunu, taraf markalarının bıraktığı genel izlenimin tamamen ayrıştığını, markalar arasında ortalama tüketici nezdinde karıştırılma, ilişkilendirilme ihtimalinin bulunmadığını ileri sürerek, 2023-M-5999 sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının iptaline ve 2021/145118 başvuru numaralı "... ..." ibareli markanın tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş vekili, “...” ibaresinin müvekkilinin aynı sınıflarda tescilli 124133 sayılı “...”, 2005 00232 sayılı “... ŞEKİL”, 2012 39174 sayılı “... ...”, 2012 39175 sayılı “... ...”, 2012 39184 sayılı “... ...”, 2014 67793 sayılı “...”, 2015 28782 sayılı “... ...”, 2015 28785 sayılı “... ...”, 2015 28789 sayılı “... ...” şeklindeki seri markalarında da aynen kullanıldığını, müvekkilinin “...” İbaresi ile başlayan markalar üzerinde müktesep hakkının bulunduğunu, buna karşın, davacının işbu davasına dayanak yaptığı en eski tarihli 2000 14671 sayılı “...” marka tescilinin dahi müvekkilinin ilk “...” ibareli marka tescilinden 10 yıl öncesine dayandığını, davacının müktesep hak iddialarına mesnet eski tarihli “...” ibareli markaları her ne kadar başvuru konusu markasıyla ortak sınıflarda tescilli ise de, “müktesep hak teşkil eden markanın uzunca bir süredir kullanımı” şartının gerçekleşmediğini, davacının "çikolata" sektöründe faaliyet gösterdiğini, tüm kullanımları ispata muhtaç olmakla beraber, çikolata ve benzeri ürünlerle sınırlı bir kullanımının olabileceğini, tescilli bir markanın, kullanımı bulunmayan mal ve hizmetler için müktesep hak oluşturmayacağını, sadece Türkiye'deki kullanımların müktesep hak iddiası yönünden incelemeye konu edilebileceğini, hem marka benzerliği hem de markaların kapsadığı sınıf benzerliği sebebiyle markaların orta düzeyde tüketici tarafından karıştırılmasının, markalar ve/veya işletmeler arasında idari-ekonomik bağlantı olduğunun düşünülmesinin kaçınılmaz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş vekili, davacıya ait “... ...” marka başvurusunun, müvekkilinin “...”, “...” ve “...” esas unsurlu markaları ile iltibas oluşturabilecek düzeyde benzer bulunduğunu, müvekkiline ait “...”, “...” ve “...” esas unsurlu markalar ile davaya konu “... ...” ibareli marka yan yana incelendiğinde, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu, müvekkilinin “...”, “...” ve “...” ibareli markaların hem ülkemizde hem de dünya çapında çok uzun süreden beri yaygın olarak kullanıldığını ve sektörü dışına taşacak derecede yüksek bir bilinirliğe ulaştığını, dava konusu başvuru ile müvekkiline ait markalar arasında sınıfsal ayniyetin de söz konusu olduğunu, markaların tescilli oldukları ürünlerin günlük tüketime ve hızlı alışverişe konu olduğu dikkate alındığında aynı sektördeki aynı emtia için tescil edilmiş olan davacı markasını gören ve satın alım sırasında fazla dikkat ve özen göstermeyen ortalama tüketicilerin, müvekkilinin markaları ile karıştırmasının ya da müvekkilin markalar serisi ile ilişkilendirmesinin ve yeni bir alt marka/seri marka zannetmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu, davacının “...” markası üzerinde müvekkilinin tescilli markaları karşısında hiçbir şekilde öncelikli hakka sahip bulunmadığını, dava konusu marka başvurusunun müvekkilinin mesnet markalarının yüksek tanınmışlığından yararlanmak maksadıyla kötüniyetle yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacı başvurunun kapsamındaki malların davalıların markasındaki mal/hizmetlerle aynı/benzer/ilişkili/bağlantılı olduğu, ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından davalılara ait "..." (...), .../ .../ ..." (...) ibareli tescilli markalı mallarından satın almak/yararlanmak isterken davacının "Şekil+... ... " ibareli başvuru markalı malları satın almak / yararlanmak şeklinde bir yanılgı yaşayabileceği, işaretsel benzerlik nedeniyle ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davalıların tescilli markaları arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar algısı da oluşabileceğinden ve taraf marka işaretleri benzediğinden SMK 6/1 maddesindeki iltibasın bulunduğu, bu kısımdan YİDK kararı yerinde olduğu, davacının 2000/14671 sayılı 19/09/2001 de tescilli ... ibareli 05,29,30 ve 32 .nci sınıfta markası olup bilirkişi heyet raporunda davalı fiili kullanımlarının “Bisküviler, krakerler, gofretler, pastalar,petifürler, tartlar, kekler” emtiası ile sınırlı olduğu belirtildiğinden dava konusu edilen 2021/145118 başvuru sayılı markanın kapsamında yer alan 30. sınıftaki "pastacılık mamülleri..., yaş pasta..., şekelerlemeler, çikolatalar, büsküviler, krakerler, gofretler" malları yönünden davacının müktesep hakkının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, dava konusu ... 2023-M-5999 sayılı YİDK kararının dava konusu edilen 2021/145118 başvuru sayılı markanın kapsamında yer alan 30. Sınıftaki "pastacılık mamülleri..., yaş pasta..., şekelerlemeler, çikolatalar, büsküviler, krakerler, gofretler" malları yönünden kısmen iptaline, diğer kısımlar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin tescilli "..." ibareli markalarının 29,30,32.sınıflarda fiilen kullanıldığını, bu nedenle kazanılmış hak sahibi olduğunu, "..." markalarının tüketici nezdinde tanınıp sevildiğini, sundukları delillerin, markalarının kapsamındaki tüm emtialar yönünden fiilen kullanıldığının ispatlandığını, yine markalarının kullanımına dayalı ayırt edicilik kazandığını, öte yandan müvekkilinin marka başvurusu ile redde mesnet markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal bakımdan hiçbir benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkilinin "..." ibareli seri marka ailesine sahip olduğunu, uzun zamandır tescilli ve ayırt ediciliği kabul edilmiş markaları nedeniyle dava konusu markanın müvekkilinin seri markalarından biri olduğunun kolayca ayırt edilebileceğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili Kurum nezdinde sunulan delillerin davacı lehine müktesep hak oluştuğunun kabulü için yeterli bulunmadığını, davacının kazanılmış hakkına mesnet tutulan 2000/14671 sayılı marka ile başvuru markasının birbirinin serisi gibi algılanmadığını, "..." ibaresinin dava konusu başvuruda farklı bir bütünsellik içinde tüketiciye sunulduğunu, seri marka yaratılırken önceki markanın ayırt edici unsurlarının aynen korunması ile birlikte yeni başvuruda başkalarının tescilli markalarına yanaşılmamasının, onların asli ve ayırt edici unsurlarının kullanılmamasının gerektiğini, sayılan koşulları sağlamadığından davacının kısmen kabule konu emtia üzerinde kazanılmış hakkının bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin mesnet markaları ile dava konusu marka başvurusu arasında SMK'nın 6/1.maddesi anlamında emtia ve işaret benzerliği ile karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, mahkemece verilen gerekçeli kararda müvekkilinin markalarının tanınmışlığı ile başvurunun kötüniyetle yapıldığına dair iddialarının tartışılmadığını, davacı Şirket'in benzer başvuru nedeniyle hükümsüzlük davası devam ederken dava konusu başvuruyu yapmasının kötüniyetini ortaya koyduğunu, mahkeme kararında müktesep hak kriterlerinin ne şekilde sağlandığının değerlendirilmediğini, kelime markasından şekil/kelime kompozit markalarına dönüşüm halinde müktesep hak savunmasında bulunulamayacağını, dosya kapsamına davacının önceki markalarından sonra, dava konusu başvurunun yapıldığı tarihe kadar sürekli ve ciddi kullanıma ilişkin delil sunulmadığını, kararın yeterli gerekçeyi içermediğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: 1- Dava, marka başvurusunun reddine dair YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
2-Davalılar ... ile ... San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; davacı Şirketin 14/10/2021 tarihinde 2021/145118 sayılı "... ..." ibareli marka başvurusunda bulunduğu, davalı ... A.Ş. tarafından "..." ibareli, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından .../ .../ ..." ibareli markalarına dayalı olarak başvuruya itiraz edildiği, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından markalar benzer görülerek her iki davalı şirket itirazı yönünden SMK'nın 6/1.maddesi ve davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. için ayrıca SMK'nın 6/5.maddesi uyarınca başvurunun reddine karar verildiği, davacı şirketin bu karara itirazının ise Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun 31/05/2023 tarih ve 2023-M-5999 sayılı kararıyla reddedildiği, YİDK kararının davacıya 06/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 31/07/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1.maddesi anlamında emtia ve işaret benzerliği ile karıştırılma ihtimalinin bulunduğu ancak davacının 2000/14671 sayılı "..." ibareli ve “Bisküviler, krakerler, gofretler, pastalar,petifürler, tartlar, kekler” emtiasında fiilen kullanıldığı anlaşılan markası nedeniyle dava konusu başvuru kapsamındaki 30.sınıf "pastacılık mamülleri..., yaş pasta..., şekelerlemeler, çikolatalar, büsküviler, krakerler, gofretler" malları yönünden müktesep hakkının bulunduğu gerekçesiyle, anılan emtia yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup bu haliyle istinaf incelemesine konu uyuşmazlık, dava konusu başvuru ile davalıların markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi kapsamında karıştırılma tehlikesinin ve SMK'nın 6/5.maddesi anlamında tanınmışlığa dayalı tescil engelinin olup olmadığı noktasındadır.
Dava konusu "... ..." ibareli başvuru ile redde mesnet "...-..." ve "..." asıl unsurlu davalı markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunduğu, zira taraf markalarının kelime unsurunun herhangi bir anlamının bulunmadığı, içerdikleri
harfler, harflerin dizilimi, söyleniş biçimi ve tertip tarzı itibarıyla yüksek
düzeyde benzerlik taşıdıkları, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28/05/2025 tarih, 2024/6008 Esas, 2025/3762 Karar sayılı kararında "..." ibareli başvurunun, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 30/09/2013 tarih, 2012/18887 Esas, 2013/17045 Karar sayılı kararında "... ..." ibareli başvurunun ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 22/10/2013 tarih, 2012/5911 Esas, 2013/18486 Karar sayılı kararında "... ... ŞEKİL" ibareli başvurunun, "...-...-..." ibareli markalar ile benzer bulunduğu, öte yandan başvuru kapsamındaki 29,30 ve 32.sınıf malların davalıların redde mesnet markalarının kapsamında aynı/aynı tür/benzer olarak yer aldığı kanaatine varılmış olup esasen ilk derece mahkemesinin kabulü de aynı yöndedir.
Ne var ki davacı tarafından önceki tarihli markaları nedeniyle müktesep hak iddia edilmiş, yerel mahkemece bu doğrultuda davacının 30.sınıf "pastacılık mamülleri..., yaş pasta..., şekelerlemeler, çikolatalar, büsküviler, krakerler, gofretler" malları yönünden 2000/14671 sayılı "..." ibareli markasından kaynaklanan müktesep hakkının bulunduğuna karar verilmiş ise de, dava konusu markada, müktesep hak iddiasına mesnet olan markanın asli unsurunun değişmesi nedeniyle davacıya tescil hakkı kazandırmayacağı kanaatine varılmıştır. Nitekim bu kabullerle davacının 2019/88007 sayılı "..." ibareli başvurusu hakkında, işbu davada da müktesep hakka mesnet gösterilen markaların asli unsurları değiştiğinden davacı lehine müktesep hak koşullarının oluşmadığı kabulü ile verilen karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28/05/2025 tarih, 2024/6008 Esas, 2025/3762 Karar sayılı kararı ile onanmıştır.
Dava konusu YİDK kararında davalı ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin itirazına mesnet markaları yönünden SMK'nın 6/5.maddesi koşullarının da oluştuğu kabul edilmiş ise de, başvuru kapsamındaki emtiaların tamamı yönünden SMK'nın 6/1.maddesi şartları oluştuğundan, tanınmışlık iddiasının değerlendirilmesi sonuca etkili görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince, dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu, davacının müktesep hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalılar ... ile davalı ... San. ve Tic. A.Ş vekilinin vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekili ile davalı ... San. ve Tic. A.Ş vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 11/03/2024 gün ve 2023/367 Esas - 2024/119 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,85-TL’nin düşümü ile kalan 462,15-TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 70.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
7-Davalı ... tarafından istinaf aşamasında yapılan 271,50-TL posta gideri ile 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 1.440,90-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... verilmesine,
8-Davalı ... San. ve Tic. A.Ş tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı şirkete verilmesine,
9-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine, (HMK m.333),
10-Davalı ... ile davalı ... San. ve Tic. A.Ş'den peşin olarak alınan 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalılara ayrı ayrı iadesine,
11-Davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 732,00-TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60-TL’nin düşümü ile kalan 304,40-TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
12-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 12/11/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 12/11/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.
