mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/686 K. 2026/856

Karar tarihi: 11 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

"

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
TAZMİNAT

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkilinin ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinin yönetim kurulu üyesi ve ikinci başkanı olduğunu, davalı ... ’nün yönetim kurulu başkanı, ... ’in ise muhasip üye sıfatıyla kooperatifi çift imza ile temsile yetkili olduklarını, davalıların kooperatife ait ... Bankası, ... Bankası ve ... Bankası nezdindeki kredi kartları ve banka hesaplarından kooperatifle ilgisi bulunmayan harcamalar ve ödemeler yaptıklarını, bu işlemlerin bir kısmını ticari defterlere yansıtmadıklarını, kooperatif hesaplarından çektikleri paraların bir kısmını iade etmeyerek uhdelerinde tuttuklarını, üye aidatları ve diğer tahsilatları uzun süre kullanmaları nedeniyle kooperatifin ödemelerinin geciktiğini ve faiz, kar payı ile nema gelirlerinden mahrum kaldığını, ayrıca kooperatif paralarından elde edilen faiz ve nema gelirlerini de kooperatife aktarmadıklarını, söz konusu işlemlerin banka kayıtları ile ticari defterlerin karşılaştırılması sonucunda tespit edilebileceğini, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ve kooperatifin yasal hasım olarak davaya dahil edildiğini belirterek belirsiz alacak davası olarak açılan davada, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ... ’ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı kooperatife ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesiyle özetle; davacının iddialarının soyut ve somut delilden yoksun olduğunu, davalıların kooperatif hesaplarından hukuka aykırı para çekmediklerini, tüm banka işlemlerinin yönetim kurulu kararları doğrultusunda kooperatif faaliyetleri kapsamında gerçekleştirildiğini ve ticari defterlere kaydedildiğini, kooperatifin faaliyet raporları, bilanço ve gelir tablolarının genel kurul tarafından kabul edilerek yönetimin her yıl ibra edildiğini, davalıların yalnızca genel kurul kararlarıyla belirlenen huzur hakkı ödemelerini aldıklarını, hatta kooperatiften ödenmemiş huzur hakkı alacaklarının bulunduğunu, faiz, kar payı ve nema gelirlerini uhdelerine geçirmediklerini, banka hesap hareketlerinin muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olduğunu, davacının yönetim kurulu üyesi olmasına rağmen görevlerini fiilen yerine getirmediğini ve davayı kötü niyetle açtığını, davacının zarar, kusur ve illiyet bağını ispatlayamadığını, kooperatifin iç denetim ve genel kurul denetim süreçleri tamamlanmadan dava açıldığını, ayrıca dava konusu alacağın banka ve ticari defter kayıtlarından belirlenebilir olması nedeniyle HMK’nın 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacı tarafından suç duyurusunda bulunulması halinde ilgili soruşturmanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 20/10/2026 tarihli dava değer artırım dilekçesi ile özetle; mahkemenin 07/10/2026 tarihli duruşmasında verilen ara karar gereğince, bilirkişi raporlarına yönelik itirazları ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dilekçesinde talep edilen 10.000,00 TL’yi davalılar arasında 5.000,00’er TL olarak paylaştırdıklarını, davalı ... yönünden 278,00 TL asıl alacak ve 2.625.585,45 TL kar payı/faiz kaybı olmak üzere alacak miktarını 2.625.863,45 TL olarak, davalı ... yönünden ise kar payı/faiz kaybından kaynaklanan alacak miktarını 42.997,19 TL olarak belirlediklerini, buna ilişkin tamamlama harçlarını yatırdıklarını belirterek 2.625.863,45 TL’nin 23/07/2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı ... ’ten, 42.997,19 TL’nin ise 28/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı ... ’den tahsil edilerek ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifine ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin sorumlulukları oranında davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki ihtilaf; davalıların kooperatife ait kredi kartından kooperatifle aralarında alacak borç ilişkisi olmayan şahıslara ödeme yapıp yapmadıkları, davalıların kooperatif hesabından nakit para çekip çekmedikleri, bu paraları iade edip etmedikleri, varsa iade edilmeyen tutarın ne kadar olduğu, iade edilen tutarlar yönünden kooperatifin faiz, nema ve kar payı gelirinden mahrum kalıp kalmadığı, mahrum kalınan tutarın ne kadar olduğu, kooperatifin banka hesabından alakasız kişilere ödemeler yapılıp yapılmadığı, davalıların kooperatife ait paraların faiz, nema ve kar payı gelirlerini kendi uhdelerine geçirip geçirmedikleri, bunun tutarının ne kadar olduğu, davalıların kooperatif hesabından kendi hesaplarına para aktarıp aktarmadıkları, davalıların eylemleri nedeniyle kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığı ile varsa zarar tutarının ne kadar olduğu hususlarından ibarettir.

İstanbul BAM . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; "...Somut olayda; davacı, davalı kooperatifin yönetim kurulu üyelerinin zimmetlerine para geçirmesi sebebiyle, ortaklık payı oranında zararının oluştuğunu ileri sürerek, söz konusu zararın kooperatiften tahsili talebiyle eldeki davayı açmıştır. Davacının ileri sürdüğü zarar doğrudan bir zarar olmayıp dolaylı zarardır. Bu halde davanın zarara sebebiyet verdiği ileri sürülen yönetim kurulu üyelerine yöneltilmesi ve zarar tutarının ise kooperatife ödenmesinin talep edilmesi gerekmektedir. Eldeki dosyada ise husumetin kooperatife yöneltilmesi karşısında, davanın pasif husumet nedeniyle davanın reddi gerekmektedir. Mahkemece her ne kadar hüküm kısmında davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/1-d maddesi ve 115. maddesi uyarınca usulden reddine denilmiş ise de, netice itibariyle dava pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedildiğinden ve karar sonuç itibariyle doğru olduğundan davacı asilin istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. ..." şeklindedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; "...1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 98.maddesi uyarınca somut olayda tatbiki gereken TTKnun 336. maddesi uyarınca, yöneticilerin eylemleri doğrudan zarara yol açmışsa, yani bu eylemler sonunda yöneticiler, ortakların veya alacaklıların mal varlığında doğrudan azalmaya yol açmışsa, bu zararı veren yöneticilere karşı, zarar gören adına tazmin istemiyle dava açılması mümkündür. Ancak zarar doğrudan değil, dolayısı ile, yani ortak veya alacaklının değil, onların çıkarlarının bağlı olduğu şirket varlığında azalma oluşmuşsa, TTKnun 340. maddesi yollamasıyla, aynı yasanın 309. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyelerine karşı açılacak davada, hükmolunacak tazminatın şirkete verilmek üzere istenmesi gerekmektedir. ..." şeklindedir.

Somut olayda, davacının iddia ettiği zarar dolaylı zarar niteliğinde olduğundan hükmolunacak tazminatın kooperatife verilmesi istenmelidir. Davacı da buna uygun olarak oluşan zararın yöneticilerden tahsilini ve kooperatife ödenmesini talep etmiştir. Ancak, davacı kooperatife de husumet yöneltmiştir. Dolaylı zararın giderilmesi istemli davada husumetin yöneticilere yöneltilmesi gerekli ve yeterli olup bu davada tüzel kişiliğe husumet düşmez. Bu kapsamda kooperatife yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

1163 s. KoopK'nın 98. maddesindeki atıf nedeniyle uygulanması gereken 6102 s. TTK'nın 553. maddesine göre; " (1) Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar. (2) Kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir görevi veya yetkiyi, kanuna dayanarak, başkasına devreden organlar veya kişiler, bu görev ve yetkileri devralan kişilerin seçiminde makul derecede özen göstermediklerinin ispat edilmesi hâli hariç, bu kişilerin fiil ve kararlarından sorumlu olmazlar. (3) Hiç kimse kontrolü dışında kalan, kanuna veya esas sözleşmeye aykırılıklar veya yolsuzluklar sebebiyle sorumlu tutulamaz; bu sorumlu olmama durumu gözetim ve özen yükümü gerekçe gösterilerek geçersiz kılınamaz."

İstanbul BAM . Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamı; "... yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu ile amaçlananın; zarar verene isnat edilebilecek ve onun hukuk düzenince onaylanmayan bir davranışından kaynaklanan zararın giderilmesi olduğu, sorumluluğu düzenleyen 6102 sayılı TTK'nun 553.maddesi hükmüne göre kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurları ile ihlal etmeleri halinde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu oldukları, hukuk sisteminin anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu halinde de her türlü zarara tazminat sonucunu bağlamadığı, yönetim kurulu üyelerinin Türk Ticaret Kanununa istinaden hukuki sorumluluklarına hükmedilebilmesinin; zarar, hukuka aykırılık, kusur ve illiyet bağı koşullarının gerçekleşmesine bağlı olduğu, ispat yükünün iddia eden davacı üzerinde olduğu; ..." şeklindedir.

Somut olayda ispat yükü davacı üzerinde olup, davalıların kusurlu eylemleri nedeniyle kooperatifin zarar gördüğünün ve oluşan zararın miktarının davacı tarafça ispatı gerekir. Dava dilekçesinde davalıların birlikte hareket ederek kooperatifi zarara uğrattıkları iddia edilmiştir. Davalıların 23/02/2025 tarihli genel kurulda seçilerek birlikte yönetimde olmaları karşısında bu tarih ile dava tarihi arasındaki dönem yönünden değerlendirme yapılması gerekir. Her ne kadar davacı 01/01/2023 tarihi ile dava tarihi arası dönem yönünden değerlendirme yapılması gerektiğini iddia etmiş ise de dava dilekçesindeki anlatımlar dikkate alındığında bu iddia iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığından değerlendirmeye alınmamıştır.

Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 09/07/2026 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile, ... Bankası yönünden; dosya kapsamındaki hesap hareketlerinde, kooperatif dışı harcama, yöneticilere yapılan para aktarımı, şahsi ödeme, emanet para çıkışı işlemleri bulunmadığı, bu hesabın vergi ödemeleri için kullanıldığı, davalı ... ve ... tarafından kooperatif hesabından kooperatifle ilgisiz şahsi harcama yapıldığına dair ayrıca bir kayıt ya da belge bulunmadığı, kooperatif hesabından çıkan ve iade edilen paralar yönünden ... yönünden 600.000,00 TL, ... yönünden ise 62.500.000,00 TL tutarında para çıkışı bulunduğu; ... yönünden paranın tamamının, ... yönünden ise 62.499.722,00 TL tutarın iade edildiği, ... yönünden anapara farkının 278,00 TL olduğu, bankalardan gelen oranlar dikkate alınarak yeniden yapılan hesaplamalarda; ... yönünden net kar payı/faiz kaybı: 42.997,19 TL (Net) ... yönünden net kar payı/faiz kaybı: 2.625.585,45 TL (Net) olarak hesaplandığı mütalaa edilmiştir.

Her ne kadar davalılar vekili soruşturma dosyasındaki rapor ile bu raporun çelişkili olduğunu iddia etmiş ise de savcılık dosyasındaki ... ödemesi 15. sayfadan 16. sayfaya aktarılırken hatalı aktarılmıştır. Bahsi geçen çelişki bu maddi hataya dayalı olduğundan aksi yöndeki savunmalar dikkate alınmamıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davalıların 23/02/2025 tarihli genel kurulda yönetim kuruluna seçildikleri, 23/02/2025 tarihi ile dava tarihi arası dönemde davalı ... yönünden 62.500.000,00 TL tutarında kooperatif hesabından para çıkışı olduğu, ... bu paranın 62.499.722,00 TL'lik kısmını kooperatife iade ettiği, bu paranın ... uhdesinde kaldığı dönemde kooperatif tarafından kullanılamaması nedeniyle kooperatifin 2.625.585,45 TL tutarında zarara uğradığı, iade edilmeyen tutar da dikkate alındığında davalı ... sorumlu olduğu zarar miktarının 2.625.863,45 TL olduğu, davalı ... 600.000,00 TL tutarında uhdesine para geçirdiği, bu tutarın tamamını iade ettiği, kooperatifin bu parayı kullanamamaktan doğan zararının 42.997,19 TL olduğu, davalıların bu tutarları kooperatife ödemekle yükümlü oldukları sonucuna varıldığından davalı ... ile davalı ... yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı taraf kooperatiften huzur hakkı alacaklarının bulunduğunu iddia ederek takas isteminde bulunmuştur.

6098 s. TBK'nın 144. maddesine göre; "Aşağıdaki alacaklar takas haklarının doğumundan sonra, ancak alacaklıların rızasıyla takas edilebilir: 1. Tevdi edilmiş eşyanın geri verilmesine veya bedeline ilişkin alacaklar. 2. Haksız olarak alınmış veya aldatma sonucunda alıkonulmuş eşyanın geri verilmesine veya bedeline ilişkin alacaklar. 3. Nafaka ve işçi ücreti gibi, borçlunun ve ailesinin bakımı için zorunlu olup, özel niteliği gereği, doğrudan alacaklıya verilmesi gereken alacaklar."

Davalılar kooperatife ait parayı haksız olarak uhdelerine geçirdiklerinden kooperatifin rızası olmadan varsa huzur hakkı alacaklarını takas edemezler. Kooperatifin takas isteminin kabulüne ilişkin bir beyanı mevcut olmadığından davalıların takas savunmalarına değer verilmemiştir.

Anılan nedenlerle kooperatife yönelik davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılara yönelik davanın ise kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-DAVALI ... TOPLU İŞYERİ YAPI KOOPERATİFİ'NE YÖNELİK DAVANIN PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

2-DAVALI ... YÖNELİK DAVANIN KABULÜ ile, 42.997,19 TL'nin 28/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... alınarak ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ne verilmesine,

3-DAVALI ... YÖNELİK DAVANIN KABULÜ ile, 2.625.863,45 TL'nin 23.07.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... alınarak ... İşyeri Yapı Kooperatifi'ne verilmesine,

4-Karar tarihi itibariyle;

a)...' e yönelik dava nedeniyle alınması gereken 179.372,73 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 45.065,20 TL harcın mahsubu ile kalan 134.307,53 TL harcın davalı ...'ten alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

b)...'ye yönelik dava nedeniyle alınması gereken 2.937,13 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 956,60 TL harcın mahsubu ile kalan 1.980,53 TL harcın davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600,00 TL. yargılama giderinin, 74,10 TL'lik kısmının davalı ...'den, 4.525,90 TL'lik kısmının ise ...'ten alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince ayrı ayrı harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

6-Davacı tarafından yapılan 45.065,20 TL harç giderinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 956,60 TL harç giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL harç gideri, 27.611,60 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 28.227,00 TL yargılama giderinin, 454,75 TL'lik kısmının davalı ...'den, 27.772,25 TL'lik kısmının ise ...'ten alınarak davacıya verilmesine,

9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve takdir olunan, 42.997,19 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve takdir olunan, 391.620,88 TL vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,

11-Davalı Sınırlı Sorumlu ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve takdir olunan, 62.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Sınırlı Sorumlu ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ne verilmesine,

12-Gerekçeli karar tebliği için davacı avansından yapılacak olan (ve 60 TL. olacağı değerlendirilen) yargılama giderinin 0,96 TL'lik kısmının davalı ...'den, 59,04 TL'lik kısmının ise ...'ten alınarak davacıya verilmesine,

13-Taraflarca tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen taraflara iadesine,

Dair ; davacı vekili ile davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/11/2026

BaşkanÜyeÜyeKatip