mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/575 K. 2026/975

Karar tarihi: 9 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

VEKİLİ
:2-
DAVA
Tazminat (Rücuen Tazminat)
KARARIN MAHİYETİ
GÖREVSİZLİK

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı kurum tarafından buğday ürünleri ... numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi ile teminat altına aldığını,17/06/2024 tarihinde, davalının bakım onarım ve güvenliğinden sorumlu olduğu elektrik trafosunda meydana gelen kıvılcım sonucu çıkan yangın nedeniyle sigortalı ürünler zarar gördüğünü, sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarı neticesinde hasar ekspertiz incelemesi yapıldığı, tespit edilen hasar oranı üzerinden hesaplanan toplam 56.441,00 TL dava dışı sigortalılara ödendiğini, Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. Maddesi, sigortacıya, ödediği tazminatı, haksız fiil ile zarara sebebiyet verenlerden ve bu zarardan sorumlu olanlardan halef olarak talep etme hakkı tanımaktadır. Dava konusu hasara davalı... A.Ş. sebebiyet verdiğinden, dava dışı sigortalılara ödenen hasar tazminatının davalıdan rücuen tazminini talep ettiklerini, ... A.Ş.' nin dava konusu hasardan sorumlu olduğu delillerle sabit olduğunu, kaldı ki davalının kusursuz sorumluluğu da bulunmadığını, davaya konu alanda bulunan yüksek gerilim hatların yapımından, bakımından, işletmesinden sorumlu olan ... A.Ş. olduğunu, davalının kusursuz sorumluluğu bulunmadığını, 56.441,00 TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline ve dava giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinden özetle; davada asliye ticaret mahkemesi değil, asliye hukuk mahkemesi görevli olduğunu, görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen sigorta tazminatı ödemesinin hukuka ve poliçe hükümlerine uygunluğu ispatlanamadığını, hesaplama ve eksper raporu denetime elverişli olmadığını, davaya konu trafonun mülkiyeti müvekkil şirketin kurumsal kayıtlarına göre "özel mülkiyet" niteliğinde olduğunu, zararın meydana gelmesinde davalı Medaş' ın herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi, somut olayda kusursuz sorumluluk hükümlerinin uygulanması da mümkün olmadığını, olay mücbir sebep kaynaklı olduğundan illiyet bağı kesildiğini, mahkememizin görevsizliğine Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, meydana geldiği iddia edilen yangında Medaş' ın sorumluluğunun olmaması, iddia edilen zararın üzerinde ve muafiyetler nazara alınmadan haksız olarak yapılan ödemenin talep edilmesinin mümkün olmaması, davacının sigortalısına hukuka aykırı şekilde yaptığı ödemelerden Medaş' ın sorumlu tutulamayacak olması karşısında davanın reddini, yargılama giderlerinin ve ilam vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görevsizlik itirazlarının kabulü ile, davanın kanuni halefiyete dayalı rücu davası olması ve zarar görenin sıfatı gereğince Mahkemenizin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Aksaray Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini, husumet itirazımızın kabulü ile, dava konusu trafonun özel mülkiyete tabi olması ve bakım yükümlülüğünün dava dışı yüklenicide bulunması sebebiyle davanın sigortalı davalı ve ihbar olunan müvekkil şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle usulden reddini, ihbar olunan sıfatını haiz müvekkil ... Sigorta A.Ş. aleyhine doğrudan doğruya eda hükmü ve icra edilebilir bir karar kurulamayacağının tespitini, mahkemece aksi kanaatte olunması halinde; yangının kuş çarpması sonucu meydana gelerek illiyet bağının kesildiği, zarar görenin müterafik kusurunun bulunduğu ve gerçek zararın ispatlanamadığı anlaşıldığından haksız ve mesnedsiz davanın esastan reddini, kabule matuf olmamak kaydıyla, olası bir tazminat kabulü halinde sorumluluğun azami poliçe limitleri, 1.000 USD tenzili muafiyet indirimi ve ödeme tarihindeki kur hesabı ile sınırlandırılmasını, faiz talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalılar aleyhine Tazminat davası açtığı anlaşılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nın 4. maddesi; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. 2. Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler." 5. Maddesi gereğince; "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (4) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder."

Yine 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 Sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5/3.maddesinde; "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı, Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılarak genel mahkemeler arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun kabul edildiği, yine 6102 sayılı TTK.nun 4. Maddesinde Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve çekişmesiz yargı işlerinin düzenlendiği, dava şartlarına ilişkin düzenlemenin HMK.nun 114. ve 115. maddelerinde düzenlendiği,

Mahkemelerin görevlerine ilişkin düzenlemelerin 6100 sayılı HMK.nun 1.2.3.4. maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 2.maddesinde;"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlendiği, yine 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 Sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5/3.maddesinde; "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı, Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılarak genel mahkemeler arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun kabul edildiği, yine 6102 sayılı TTK.nun 4. Maddesinde Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve çekişmesiz yargı işlerinin düzenlendiği, dava şartlarına ilişkin düzenlemenin HMK.nun 114.ve 115.maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 114/1-c maddesinde mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğunun, aynı kanunun 115.maddesinde mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağının ve taraflarında her zaman ileri sürebileceğinin, dava şartlarının noksan olması halinde davanın usulden reddine karar verileceğinin, HMK'nun 138/1.maddesinde mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Eldeki dava ile ilgili olarak 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır.

HMK'nın 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır hükümleri bulunmaktadır.

HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır.

HMK'nın 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 03/07/1944 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 22.03.1944 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı; '' ...Ticaret Kanununun 965 inci maddesiyle konulmuş bulunan esasa göre sigortacı poliçede yazılı olupda sigortalısına ödediği sigorta bedeli nispetinde sigortalının yerine geçer. Bu bir kanuni halefiyettir. Binaenaleyh sigortacının haksız fiil faili karşısına çıkması matazarrır olan şahsa ödemeiş olduğu miktar nispetinde dava külfetinden kurtarmış olduğu içindir. Hatta, zararının tamamını sigortadan temin edememiş olan mutazarrırın şirketten aldığı bedelden fazlası için haksız fiil faili aleyhine dava ikame etmiş olması dahi mümkündür. Bu takdirde aynı membadan çıkan bir tek borcun bir kısmı Hukuk Mahkemesinde talebedilmiş olacaktır. İmdi, sigortacının, sigortacılık mutlak bir ticari muameledir deye kanuni halefiyetine istinaden açacağı rücu davası için Ticaret Mahkemesinde dava ikame etmesi icabeder, denecek olursa, menşei, mahiyeti ve illeti aynı olan ve haksız fiil faili için tecezzisi mümkün bulunmıyan bir borç için iki ayrı kaza merciinde birden dava açılabileceği kabul edilmiş olur. Bu ise kanuna ve hukuka uygun düşmez. Bu itibarla, sigortacının sigorta poliçesinden mümbais olmayıp kanundan aldığı bir salahiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği davada Hukuk Mahkemesine başvurması lazımgeleceğine reylerin üçte ikisini geçen çoğunluğiyle 22/03/1944 tarihinde karar verildi.'' şeklindedir.

Belirtilen içtihadı birleştirme kararı dikkate alındığında, rücu davalarında görevli mahkeme, zarar gören sigortalı ile zarar veren arasındaki ilişkiye göre belirlenmelidir. Bu kapsamda, eldeki davada ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun kabul edilebilmesi için dava dışı sigortalının tacir sıfatına haiz olması gerekir.

Dosyanın mevcut durumuna göre dava dışı ... ' nin tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK.4.maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığı gibi dava dışı sigortalı Selçuk ETLİ' nin gerçek kişi olduğu, tacir olmadığı, eldeki davanın Tazminat davası olduğu davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut olayımızda davanın Tazminat davası olduğu, dava dışı sigortalının ticari işletme ile ilgili olmadığı ve tüm dosya kapsamı ve kanunun yukarıdaki maddeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde (Y. HGK 10.02.2016, ... E, ... Sayılı İlamının da aynı doğrultuda olduğu görülmüş, (... ; Ticaret Mahkemesi'nin görev alanını belirleyen ilam)) Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2-Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin GÖREVLİ olduğuna,

3-6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurması halinde dava dosyasının görevli KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,

4-6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kanun yoluna başvuru halinde bu başvurunun reddi halinde red kararının veya görevli yargı yerinin belirlenmesi halinde bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurması halinde dava dosyasının Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, bu süre içerisinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,

5-6100 sayılı HMK.nun 331/2.maddesi gereğince harç ve yargılama giderlerinin davaya görevli mahkemece devam edilmesi halinde görevli mahkemece, aksi takdirde talep halinde mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2026

KatipHakim