mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Ankara Batı 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/754 K. 2026/925

Karar tarihi: 11 Kasım 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

Ankara Batı

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO
2026/754
KARAR NO
2026/925
DAVA
Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ
15/09/2026
KARAR TARİHİ
11/11/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
11/11/2026

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirketin %45 oranında pay sahibi ve %4 oranında pay sahibi iken vefat eden ....'ın mirasçısı olduğunu, davalı şirketin, pay sahibi olan davacının talep ettiği Ayrıntılı Mizan ile genel kurulda istediği diğer belgelerin kendisine verilmediğini, bilgi alma ve inceleme hakkının ihlal edildiğini belirterek, ayrıntılı mizan ile yine 07.09.2026 tarihli genel kurulun 3, 4, 6 ve 7. Maddelerinin görüşülmesi sırasında talep ettiği bilgi ve belgelerin davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği bilgi ve belge kalemlerinin önemli bölümünün önceki kesin nitelikteki ilamlar ile karşılandığını, bu ilamlar kapsamındaki belgelerin davacıya hem fiziken hem de icra yolu ile teslim edildiğini, yeni dava kapsamındaki belgelerin tamamının da şirket tarafından teslim edildiğini, davacının hukuki yararı bulunmadığı belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı istemine ilişkindir.

Davalı şirketin ticaret sicil kayıtları, Ankara Batı İcra Dairesinin ...... esas sayılı takip dosyası dosya arasına alınmıştır.

Ankara Batı İcra Dairesinin .... esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı şirkete karşı 27.07.2026 tarihli takiple "Ankara Batı ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... (Hukuk Dava Dosyası) esas ve ..... karar sayılı, 03/06/2026 karar tarihli kesin kararına istinaden, hükümde belirtilen hususların yerine getirilerek borçlu şirketin pay sahibi olan miras bırakanı ......'ın mirasçısı olması nedeniyle, muris ........'ın hissesini gösterir ticaret sicil gazetesi fotokopisi, bilanço ve gelir tablosu, ortaklara borç var ise ortaklara borç muavin defteri dökümü ile mizan, borsada işlem gören hisse senedi varsa en son işlem gördüğü muamele değerini gösteren belgelerin (şirketin aktifine kayıtlı gayrimenkullerin rayiç bedeli-tapu fotokopisi, araç varsa ruhsat fotokopisi) incelenmesi ve bir örneğinin borçlu şirket tarafından alacaklıya verilmesi isteminde bulunduğu, davalı borçlu vekili tarafından 04.08.2026 tarihli Teslim tesellüm tutanağı ekli 10.08.2026 ve 18.08.2026 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasını talep ettiği, 26.08.2026 tarihli yazılı beyan dilekçesi ekinde talebe konu evrakları sunduğu, alacaklı vekili tarafından da dosyanın infazen kapatılmış olduğu beyanında bulunulduğu görülmüştür.

04/08/2026 tarihli "teslim tesellüm tutanağı" başlıklı tutanakta "Bilanço, faaliyet raporu, sermaye artışına ilişkin tadil metni, YMM raporu, gelir tablosu"nun teslim edildiği, teslim alan ....... tarafından 31/12/2025 tarihli detaylı mizanın evraklar arasında görülmediği, teslim eden şirket vekilinin genel kurul ilanında yer alan tüm evrakların teslim edildiği, ilanda mizanın bulunmadığı hususunda şerh düştükleri görülmüştür.

Mahkememizin ......E. Sayılı dosyasında davacının davalı şirkete karşı Bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılması talepli açtığı davada davanın kabulüne dair 17.09.2025 tarih, 2025/41K. Sayılı kesin karar verildiği; mahkememizin ..... E. Sayılı davasında davacının davalı şirkete karşı bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılması talepli açtığı davada davanın kabulüne dair 03.06.2026 tarih, .......K. Sayılı kesin karar verilmiştir.

Davacı taraf davalı anonim şirketin hissedarı durumunda bulunmaktadırlar. "Bilgi alma ve inceleme hakkı"başlığı ile düzenlenen TTK'nun 437.maddesi şu şekildedir:

(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından TTK 437/5 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına karar verilmesi talep edilmiştir. Davacı tarafından mahkememizin ......E. Ve ..... E. Sayılı dava dosyalarında bilgi alma ve inceleme talepleri ( en son 09.04.2026 dava- 03.06.2026 tarihli karar ile) kabul edilmiştir. İşbu dava ile ise davalı şirket tarafından genel kurul toplantısından önce davacı pay sahibi incelemesine hazır edilen belgeler arasında 'ayrıntılı mizan' ın bulunmadığı, ayrıca 07.09.2026 tarihinde gerçekleştirilen Genel Kurul toplantısının 3.,4., 6., ve 7. Maddelerinin görüşülmesi sırasında talep edilen belgeler yönünden bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına izin verilmesi talep edilmiştir.

TTK'nın 437/5. maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkı belirli oranda pay sahibi olma şartı aranmaksızın eşit işlem ilkesi gereği tüm pay sahiplerine bireysel bir hak olarak tanınmıştır. Bununla birlikte bilgi alma ve inceleme hakkı genel kurul toplantısından önce ve genel kurul toplantısı esnasında olmak üzere iki şekilde talep edilebilecek olup anılan Kanun maddesinin 1. fıkrası uyarınca genel kurul toplantısından 15 gün önce şirket merkezinde bulundurulması şirkete bir yükümlülük olarak yüklenen bilgi ve belgeler itibariyle genel kurul toplantısından önce kullanılabileceği gibi 2. fıkrası uyarınca genel kurul toplantısı sırasında genel kurul gündeminden bağımsız olarak bilgi alma hakkını genel kurul esnasında kullanması şartları düzenlenmiştir.

Bu itibarla, davacının, müdüre ve şirkete ihtar çekerek belirli bir tarih aralığında şirket defterlerini inceleme isteğini iletmesi, genel kurul toplantısı yapıldığında soru sorması, genel kurul toplantısı yapılmadığı durumlarda önce toplantının yapılması için TTK'nın 412. maddesi uyarınca girişimde bulunması gibi haklarını tüketmesi gerekir. Davacı tarafından çekilmiş bir ihtarname bulunmayıp, davalı şirketin kendiliğinden genel kurul toplantısına ilişkin evrakları hazır bulundurması sırasında 'ayrıntılı mizan' bulunmadığı ileri sürülmüştür. Davalı cevap dilekçesi ekinde sunulan 1/2025-12/2025 dönem bilanço icra dosyasına 01.09.2026 tarihli dilekçe ekinde, gelir tablosu, vergi beyannamesi ile birlikte sunulmuştur. Davacı 07.09.2026 tarihli Genel Kurulu toplantısına katılmış, Gündemin yönetim kurulu faaliyet raporu okunması konulu 3. Maddesinde şirket bünyesinde istifa eden çıkarılan personel sayısı.. personel hakkında idari, hukuki süreç... mühendis kadrosu deneyim/ kıdem süresi...; 2025 hesap dönemini ilişkin Finansal Tablolarının okunması, müzakeresi ve onaylanması konulu 4. Maddesinde ortaklar tarafından nakit olarak çekilen tüm paralar... firmasına yapılan 437.161,00TL ödemenin dayanağı... diğer şirketlere yapılan ödemelerde transfer fiyatlandırması emsallere uygunluk ilkesine uyulmuş mu... ödenen faiz ve finansal gider... yüksek faizli krediler çekilmesinin ticari mantığı... vadeli mevduatta tutularak şirketin zarara uğratılıp uğratılmadığı ..., ...karlılığın yok edilmesinin sorumlusunun kim olduğu...; 2025 yılı hesap dönem karının kullanım şekli konulu 6. Maddesinde, şirket mali tablolarında kasten şişirilen maliyetler... , karın yok edilmesi işlemlerin kabul etmedikleri... , denetçi tayini, sorumluluk, tazminat davaları açma hakkının saklı tutulduğu; şirket sermayesinin 10.000.000TL'den 25.000.000TL'ye artırılması hususunun görüşülmesi ve karara bağlanması konulu 7. Maddesinde ...ortaklardan 58.466.809TL nakit sermaye talep edilmesinin gerekçesi?, ..nakit /menkul mevcudunun 78.091.231,49TL toplam banka kredisini borcunu..., ... payını eritmeye mi yöneliktir? şeklinde sorularının tutanağa geçirildiği görülmüştür.

İnceleme hakkının konusu şirketin tüm faaliyetlerini incelenmesi yahut şirketin denetlenmesi anlamına gelmeyip yalnızca üzerinde inceleme yapılacak olan şirket evraklarının pay sahibi tarafından incelenmesini ifade eder. Hakkın kapsamının doğru tayin edilebilmesi bakımından şirket evrakını nelerden oluştuğunun belirlenmesi gerekmektedir. Davacı pay sahibinin inceleme yapacağı evraklar şirketin ticari defterlerinin yazışmalarından oluşur, pay sahibinin inceleme hakkının hangi şirket belgeleri açısından kullanılacağı pay sahibinin sorusu belirleyecek ve inceleme yalnızca pay sahibinin sorusunu ilgilendirilen evraklar üzerinde yapılacaktır. TTK 437/5 maddesi uyarınca pay sahibi ortağın inceleme talebini şirkete iletmiş olması kanunun aradığı özel bir dava şartı olup, inceleme talebini şirkete iletmemiş bir pay sahibinin doğrudan mahkemeye başvurma imkanı bulunmamaktadır. Netice itibariyle mahkememizin 09.04.2026 dava 03.06.2026 karar tarihli 2026/273E-2026/479 K. ilamı, ilamın icraen infazı ve gerçekleştirilen Genel Kurul toplantısında davacı tarafından şirkete yöneltilen sorularda inceleme talep edilen belgelerin belirli olmadığı, sorularda yer alan ve davacının zaten sahip olduğu bilgiler nazara alındığında davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 62.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.11/11/2026

Başkan e-imzaÜye e-imzaÜye e-imzaKatip e-imza