- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/954 K. 2026/1218
Karar tarihi: 9 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/3
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-c
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 2
Karar metni
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 20/07/2026
- KARAR TARİHİ
- 09/11/2026
- GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
- 09/11/2026
... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 29/07/2026 tarih ve 2026/... Esas 2026/... Karar sayılı görevsizlik kararı sonucu Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin, uzun yıllardır inşaat ve tadilat alanında faaliyet gösteren, çok sayıda projeyi başarıyla tamamlamış, sektörde güvenilirliğiyle tanınan yüklenici konumunda olduğunu, davalı ... Yönetiminin de site bünyesinde bulunan blokların dış cephe onarımı, çatı tamiratı, boya, sıva, baca, oluk, yangın merdivenleri, korkuluklar ve benzeri kapsamlı bakım-onarım işlerinin yaptırılması amacıyla davacı ile görüşmelere başladığını, taraflar arasında yapılan müzakereler sonucunda karşılıklı güven esasına dayalı ticari ilişki kurulduğunu, bu görüşmeler neticesinde; F14 A/B Bloklarına ilişkin eser sözleşmesi ve F15 A/B Bloklarına ilişkin ikinci eser sözleşmesi ayrı ayrı imzalandığını, her iki sözleşmenin de aynı proje kapsamında, aynı taraflar arasında ve birbirini tamamlayan işler için düzenlendiğini, davacı müvekkilinin tercih edilmesinin temel nedeninin; iş organizasyonu kurabilecek teknik yeterliliğe sahip olması, gerekli ekipmanı ve personeli sağlayabilecek durumda bulunması ve işleri taahhüt edilen süre içerisinde tamamlayabilecek kapasiteye sahip olması olduğunu, nitekim davalı tarafın da bu güven ilişkisine dayanarak milyonlarca liralık bakım ve onarım işlerini davacı müvekkiline bıraktığını, bu yönüyle taraflar arasındaki ilişkinin, basit bir ticari alışveriş olmayıp; Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin hükümleri kapsamında karşılıklı güvene dayanan sürekli bir borç ilişkisi olduğunu, davacı müvekkilinin sözleşme sonrası derhal organizasyonunu kurduğunu ve ifa faaliyetlerine başladığını, sözleşmelerin imzalanmasının hemen ardından davacı müvekkilinin taahhüt ettiği işleri yerine getirebilmek amacıyla ciddi bir organizasyon kurduğunu, bu kapsamda; işçi ekipleri oluşturulduğunu, gerekli teknik personel görevlendirildiğini, iskele organizasyonları planlandığını, boya ve yapı malzemelerinin temin edildiğini, çatı onarımına ilişkin ekipman hazırlandığını, lojistik planlama yapıldığını, saha koordinasyonu oluşturulduğunu, davacının yalnızca kâğıt üzerinde sözleşme imzalayan bir yüklenici olmadığını, aksine sözleşmenin ifasına fiilen başladığını, önemli maliyetlere katlandığını ve projeye ekonomik kaynak aktardığını, bu süreçte davalı tarafın da davacının çalışmasını kabul ettiğini, sahaya girişine izin verdiğini, yapılan organizasyonu benimsediğini ve işlerin yürütülmesine herhangi bir itirazda bulunmadığını, bu hususun dahi taraflar arasındaki sözleşmenin fiilen uygulanmaya başlandığını açıkça ortaya koyduğunu, davacının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini dürüstlük kuralı çerçevesinde yerine getirirken; davalı tarafın da uzun süre boyunca herhangi bir haklı fesih sebebi ileri sürmediğini, tam aksine taraflar arasındaki ticari ilişkinin olağan şekilde devam ettiğini, davacının da sözleşmenin eksiksiz tamamlanacağı inancıyla çalışmalarını sürdürdüğünü, davalı tarafın gerçek amacının sözleşmeyi hukuka uygun şekilde sona erdirmek değil, davacıyı proje dışına çıkarmak olduğunu, davacı müvekkilinin proje dışına çıkarılmasına ilişkin irade oluşturulmadan önce başka bir yüklenici ile temas kurulduğu ve işlerin fiilen başka kişilere yönlendirildiğinin anlaşıldığını, bu olgunun davalı tarafın amacının sözleşmeye uygun bir fesih gerçekleştirmek değil; davacıyı proje dışına çıkararak yerine başka bir yüklenici getirmek olduğunu gösterdiğini, dolayısıyla fesih gerekçesi olarak ileri sürülen iddiaların, fesih kararının sebebi değil; sonradan oluşturulmaya çalışılan hukuki gerekçeler niteliğinde olduğunu, bu durumun ise hem Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin hükümlerine hem de TMK m. 2’de düzenlenen dürüstlük kuralına açıkça aykırı olduğunu, davalı tarafın fesih işleminin, sözleşmeye ve Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin hükümlerine açıkça aykırı olduğunu, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmeleri incelendiğinde; davalı iş sahibine sözleşmeyi dilediği anda ve hiçbir prosedüre uymaksızın tek taraflı olarak sona erdirme yetkisi tanınmadığının açıkça görüldüğünü, aksine, sözleşmenin kabul başlıklı hükmünde; tamamlanan işlerin kontrol heyeti tarafından inceleneceği, eksiklik veya ayıp tespit edilmesi halinde bunların yükleniciye bildirileceği ve giderilmesi için süre verileceğinin düzenlendiğini, dolayısıyla sözleşme sistematiği gereğince; öncelikle teknik bir inceleme yapılması, varsa eksikliklerin somut şekilde belirlenmesi, bu eksikliklerin davacı yükleniciye bildirilmesi, giderilmesi için makul süre verilmesi, buna rağmen eksikliklerin giderilmemesi halinde fesih yoluna başvurulması gerektiğini, oysa somut olayda bu aşamaların hiçbirinin yerine getirilmediğini, davalı tarafın kontrol heyetince düzenlenmiş herhangi bir teknik rapor sunamadığını, davacıya eksikliklerin giderilmesi için usulüne uygun ihtarda bulunmadığını, tamamlama süresi vermediğini, hatta sözleşmenin devamı sırasında haklı fesih iradesini ortaya koyacak herhangi bir işlem dahi gerçekleştirmediğini, bu nedenle gerçekleştirilen fesihin, yalnızca sözleşmeye değil, Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin emredici ilkelerine de aykırı olduğunu, fesih gerekçesi olarak ileri sürülen iddiaların soyut olup hiçbirinin somut delille desteklenmediğini, davalı tarafın ihtarnamesinde; iş güvenliği ihlali, ayıplı ifa, eksik iş, sözleşmeye aykırılık, sahte fatura, basına konu olma, gibi son derece ağır isnatlarda bulunduğunu, ancak dikkat çekicidir ki; bu iddiaların hiçbirini doğrulayan; bilirkişi raporu, teknik inceleme, yapı denetim tespiti, iş güvenliği uzmanı raporu, idari yaptırım kararı, resmi tutanak, mahkeme kararı, savcılık soruşturması, idari para cezasının dosyada mevcut olmadığını, hukukumuzda iddia eden tarafın iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, bu ilke gereğince davalı tarafın yalnızca ithamda bulunması yeterli olmayıp, ileri sürdüğü her vakıayı somut ve kesin delillerle ortaya koymasının zorunlu olduğunu, aksi halde, sözleşmenin sona erdirilmesini haklı göstermek amacıyla sonradan oluşturulan genel nitelikteki isnatların hukuki değer taşıdığı kabul edilemeyeceğini, nitekim ...’ın yerleşik uygulamasına göre de; haklı fesih iddiasında bulunan tarafın, feshe esas aldığı vakıaları hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde ispat etmek zorunda olduğunu, davalı tarafın temel amacının sözleşmenin gereğini yerine getirmek değil; davacı müteahhidi proje dışına çıkararak işleri başka bir yükleniciye gördürmek olduğunu, nitekim davacı tarafından noter ihtarına verilen cevapta da ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere; fesih iradesi ortaya konulmadan önce başka bir yüklenici ile anlaşmaya varıldığına ilişkin güçlü emarelerin bulunduğunu, bu durumun olağan ticari hayatın akışına uygun olmadığını, zira gerçekten sözleşmeye aykırı davranan bir yüklenici bulunması halinde dürüst davranan iş sahibi öncelikle sözleşmede öngörülen prosedürü işletir; eksiklikleri bildirir, tamamlama süresi verir ve buna rağmen sonuç alınamazsa fesih yoluna başvurduğunu, somut olayda ise bunun tam tersinin gerçekleştiğini, önce davacının tasfiyesinin planlandığını, ardından bu tasfiyeye hukuki görünüm kazandırmak amacıyla çeşitli gerekçeler ileri sürüldüğünü, başka bir ifadeyle; haklı nedenle fesih gerçekleşmediğini, fesih işlemine sonradan haklı neden oluşturulmaya çalışıldığını, Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı karşısında bu yaklaşımın korunmasının mümkün olmadığını, bir hakkın kullanılmasının tek amacının karşı tarafı ekonomik olarak zarara uğratmak veya sözleşmeden doğan ödeme yükümlülüğünden kurtulmak ise artık hukuk düzeni bu hakkın kullanımını korumayacağını, somut olayın tam da bu nitelikte olduğunu, davacı müvekkilinin sözleşmenin ifası için ciddi mali yükümlülükler altına girdiğini, davalı tarafın ise bu ifa faaliyetinden yararlanmasına rağmen hak edişleri ödemediğini, eser sözleşmelerinin en temel özelliğinin, yüklenicinin yalnızca emeğini değil; aynı zamanda sermayesini, organizasyonunu, teknik bilgisini ve ticari itibarını da sözleşmenin ifasına tahsis etmesi olduğunu, davacı müvekkilinin de bu sözleşmeler kapsamında yalnızca belirli iş kalemlerini yerine getirmeyi taahhüt etmekle kalmadığını; sözleşmenin imzalanmasının hemen ardından önemli ekonomik yükümlülükler üstlendiğini, bu kapsamda; işçi ekipleri oluşturulduğunu, malzeme temin edildiğini, saha organizasyonu kurulduğunu, ulaşım ve lojistik giderleri yapıldığını, iş makineleri organize edildiğini, proje için ciddi zaman ve emek harcandığını, davacının bu faaliyetlerin tamamını sözleşmenin ifa edileceği ve hak ettiği bedelin ödeneceği haklı inancıyla gerçekleştirdiğini, davalı tarafın, davacının bu ekonomik yatırımlarından ve gerçekleştirdiği imalatlardan yararlanmasına rağmen sözleşmenin devamını sağlamadığını, aksine sözleşmeyi hukuka aykırı biçimde sona erdirerek davacıyı önemli ölçüde zarara uğrattığını, davacının gerçekleştirdiği imalatlar oranında hak ediş alacağına hak kazandığını, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmelerinin götürü bedelli sözleşmeler olmakla birlikte; bu durum yüklenicinin sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar gerçekleştirdiği imalatların karşılıksız bırakılabileceği anlamına gelmediğini, nitekim davacı müvekkili tarafından sözleşme kapsamında önemli ölçüde iş ifa edildiğini, bu çalışmaların sahada fiilen gerçekleştirildiğini ve davalı tarafın bilgisi ile denetimi altında yürütüldüğünü, davalı tarafın, gerçekleştirilen bu çalışmalardan yararlanmış olmasına rağmen hak edilen bedelleri ödemediğini, davacı tarafından noter ihtarına verilen cevapta da açıkça belirtildiği üzere, fesih tarihi itibarıyla yalnızca gerçekleştirilen imalatlar yönünden dahi 453.000,00 TL hak ediş alacağı bulunduğunu, bu miktarın, mevcut deliller ve yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda netleşecek olup, davacı müvekkilinin fazlaya ilişkin haklarının saklı olduğunu, hiç kimsenin başkasının emeğinden, organizasyonundan ve gerçekleştirdiği imalattan karşılıksız şekilde yararlanamayacağını, aksi yöndeki kabulün hukuk düzeninin koruduğu hakkaniyet ilkesi ile açıkça bağdaşmayacağını, davacının hak ediş alacağının yanı sıra haksız fesih nedeniyle mahrum kaldığı kârın da tazminini talep etme hakkına sahip olduğunu, davalı tarafın hukuka aykırı feshinin yalnızca mevcut hak edişlerin ödenmemesi sonucunu doğurmadığını, aynı zamanda davacının sözleşmenin devamı halinde elde edeceği ekonomik kazancını da ortadan kaldırdığını, Türk Borçlar Kanunu’nun genel tazminat ilkeleri uyarınca zarar gören tarafın, yalnızca fiilen yaptığı giderleri değil; sözleşme gereği elde edeceği makul ekonomik menfaati de talep edebileceğini, başka bir ifadeyle; davacının yalnızca yaptığı işlerin bedelini değil, sözleşmenin hukuka aykırı biçimde sona erdirilmesi nedeniyle yoksun kaldığı kazancı da isteme hakkına sahip olduğunu, yerleşik ... uygulamalarında da; haksız şekilde feshedilen eser sözleşmelerinde yüklenicinin mahrum kaldığı kârın bilirkişi marifetiyle belirlenerek hüküm altına alınması gerektiğinin kabul edildiğini, bu nedenle mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesinde yalnızca gerçekleşen imalatların değil; sözleşmenin tamamlanması halinde elde edilecek kazancın, sektör ortalama kâr oranlarının, davacının yoksun kaldığı ticari menfaatin, haksız fesih nedeniyle oluşan ekonomik kaybın da ayrıntılı şekilde hesaplanması gerektiğini, bilirkişi incelemesinin yalnızca hak edişi değil; davalının hukuka aykırı davranışı nedeniyle oluşan tüm ekonomik sonuçları da kapsaması gerektiğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olduğunu, eser sözleşmesinin temel özelliğinin yüklenicinin belirli bir eseri meydana getirmeyi; iş sahibinin ise bunun karşılığında kararlaştırılan bedeli ödemeyi üstlenmesi olduğunu, bu sözleşme tipinin, taraflara yalnızca hak değil, aynı zamanda sadakat, dürüstlük ve sözleşmenin amacına uygun davranma yükümlülüğü de yüklediğini, somut olayda davacı müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirmek amacıyla organizasyon kurduğunu, iş gücü oluşturduğunu, malzeme temin ettiğini ve sözleşmenin ifasına fiilen başladığını, buna karşılık davalı tarafın ise sözleşmenin devamını sağlayacak yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmede öngörülen usulü işletmeden ve davacıya eksikliklerini giderme fırsatı tanımadan sözleşmeyi sona erdirdiğini, Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin hükümleri uyarınca iş sahibinin yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranışlarını ileri sürecek ise bunları açık, somut ve ispatlanabilir vakıalara dayandırmak zorunda olduğunu, soyut iddialar, varsayımlar veya sonradan oluşturulmuş değerlendirmeler, milyonlarca liralık eser sözleşmesini ortadan kaldıracak nitelikte hukuki sonuç doğurmayacağını, ...’ın eser sözleşmelerine ilişkin yerleşik içtihatlarında; haklı fesih iddiasında bulunan tarafın bunu ispat etmekle yükümlü olduğu, yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatların karşılıksız bırakılamayacağı, iş sahibinin yüklenicinin yaptığı işlerden yararlanması hâlinde hakediş bedelini ödemesi gerektiği, sözleşmenin haksız şekilde sona erdirilmesi hâlinde yüklenicinin mahrum kaldığı kârın da tazmin edilmesi gerektiğinin istikrarlı şekilde kabul edildiğini, dolayısıyla somut olayın ... yıllardır benimsediği ilkelerle de birebir örtüştüğünü, izah olunan nedenlerle ve Mahkemece resen gözetilecek sair hususlar dikkate alınarak; davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; (şimdilik 10.000 TL olarak açılması ile birlikte) davacı müvekkilinin sözleşme kapsamında hak kazandığı hakediş alacağının bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek miktar üzerinden davalıdan tahsiline, davalı tarafın haksız feshi nedeniyle davacı müvekkilinin uğradığı müspet zararın ve mahrum kalınan kârın bilirkişi marifetiyle hesaplanarak davalıdan tahsiline, alacak kalemlerine temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi veya mahkemenizce uygun görülecek yasal faizin uygulanmasına, uyuşmazlığın çözümü amacıyla eser sözleşmeleri alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE;
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir. HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Somut olayda, davacı tarafça, davalı ... ile imzalanan apartman tadilat ve tamir sözleşmesinden kaynaklı iş bedeli alacağı talep edilmiş olup, davalı ... tacir olmayıp, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi, taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı, dava konusu ihtilafa bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş, dosya mahkememize ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 29/07/2026 tarih 2026/... Esas 2026/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın resen ilgili ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya bakmaya görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, Dosya mahkememize ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 29/07/2026 tarih 2026/... Esas 2026/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın resen ilgili ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,
Dair, tarafların yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere karar verildi. 09/11/2026
