- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2025/4063 K. 2026/5790
Karar tarihi: 14 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 346/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 366/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. Geçici 3
- 3402 sayılı KADASTRO KANUNU, m. 14
- 2863 sayılı KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU, m. Geçici 7
- 2709 sayılı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI, m. 36
Karar metni
8. Hukuk Dairesi 2025/4063 E. , 2026/5790 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/219 E., 2025/367 K.
İlk Derece Mahkemesinin 12.05.2025 tarihli ek kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 08... , 10... ada 7 parsel sayılı sırasıyla 192,88 m², 231,37 m² ve 3.662,72 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu ve vergi kaydına dayanmaksızın davacı ...’nın 20 yılı aşkın süredir nizasız, fasılasız ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduğu belirtilerek başlangıçta davacı adına tespit edilmiş ise de sit alanında kalmaları nedeniyle yapılan tespit iptal edilerek davacının kullanımı beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle Hazine adına; 2 49... parsel sayılı 24.950,69 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarılan ve davacının da aralarında bulunduğu kişilerce kullanıldığı belirlenen yerlerden olduğu gerekçesiyle tarla vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 08... ve 10, 3 51... ve 2 49... parsel sayılı taşınmazların 25 yılı aşkın süredir davacı tarafından nizasız, fasılasız ve malik sıfatıyla kullanıldığını, taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmayıp özel mülkiyete konu olabilecek nitelikte bulunduğunu, sit alanında kalmaları nedeniyle Hazine adına tescil edilmiş ise de davacının veya zilyetliği devraldığı kişilerin kullanımında olduklarının kadastro tutanaklarının beyanlar hanesinde gösterildiğini ileri sürerek 5663 sayılı Kanun'la değişik 2863 sayılı Kanun hükümleri uyarınca Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazların Hazine adına kayıtlı olduğunu, kadastro çalışmaları sırasında korunması gerekli kültür varlığı ve sit alanında kaldıklarının bildirilmesi nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edildiklerini, bu nitelikteki taşınmazların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını ve davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2015 tarihli ve 2015/167 Esas, 2015/660 Karar sayılı kararı ile 3 51... parsel sayılı taşınmazın I. derece arkeolojik sit alanında kalması nedeniyle zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı, 1 08... ve 10 parseller ile 2 49... parsel sayılı taşınmazların ise I. ve II. derece arkeolojik sit alanında bulunmadıkları, zilyetlikle iktisaplarının mümkün olduğu ve davacının bu taşınmazlar üzerindeki nizasız ve fasılasız zilyetliğinin 20 yılı aştığı kabul edilerek, 1 08... ve 10 parseller ile 2 49... parselin Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, 3 51... parsel yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 21.11.2022 tarihli ve 2022/5764 Esas, 2022/9137 Karar sayılı ilamıyla temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.
Davalı Hazine vekilinin karar düzeltme istemi üzerine Dairemizin 01.04.2024 tarihli ve 2023/3048 Esas, 2024/2237 Karar sayılı ilamıyla, 1 08... ve 10 parsel sayılı taşınmazlar yönünden karar düzeltme isteminin reddine; 2 49... parsel sayılı taşınmaz yönünden ise karar düzeltme isteminin kabulü ile önceki onama ilamının bu parsele ilişkin kısmının kaldırılmasına, taşınmazın tapu kaydında 2/B alanında kaldığına ilişkin şerh bulunmasına rağmen orman araştırması yapılmadığı ve zilyetlikle kazanma koşullarının yöntemince araştırılmadığı belirtilerek, taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığının usulünce yapılacak orman araştırmasıyla belirlenmesi, orman sayılan yerlerden olmadığının anlaşılması hâlinde ise zilyetliğin başlangıcı, süresi ve sürdürülme biçimi ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14. maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin yöntemince araştırılması gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararının 2 49... parsel yönünden bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, "1 08... ve 10 parseller yönünden verilen davanın kabulüne ve 3 51... parsel yönünden verilen davanın reddine ilişkin hükümlerin kesinleştiği, 2 49... parsel yönünden ise feragat nedeniyle davanın reddi gerektiği" gerekçesiyle, 1 08... ve 10 parsellerin Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, 3 51... parsel yönünden davanın reddine ve 2 49... parsel yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince bozma ilamında belirtilen araştırmalar yapılmaksızın eksik incelemeyle karar verildiğini, 2863 sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinde öngörülen idari yol nedeniyle davacının adli yargıda dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu taşınmazların zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını, zilyetlik ve senetsizden edinim araştırmasının usulünce yapılmadığını, ayrıca taşınmazların 2015 yılındaki değerleri esas alınarak 2025 yılı temyiz kesinlik sınırının uygulanamayacağını ve güncel değerleri belirlenmeden kararın kesin olduğunun kabul edilemeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiş; İlk Derece Mahkemesince, verilen kararın miktar yönünden kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin temyiz başvurusunun reddine karar verilmiş ve işbu ek karar, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
1. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir". Mahkemeye erişim hakkı, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde de herkesin kişisel hak ve yükümlülükleriyle ilgili her türlü iddiasını Mahkeme önüne getirme hakkı güvence altına alınmıştır. Buna göre, Mahkeme kararlarına karşı kanun yolu başvurusunda bulunma hakkı, adil yargılanma hakkı kapsamındadır.
28.07.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 22.07.2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanun’un 53. maddesiyle 3402 sayılı Kanun'un eklenen Ek-6. maddesi ile "Kadastro Mahkemesinin veya otuz günlük askı ilan süresinden sonra, kadastro öncesi nedene dayalı olarak açılan davalarda genel Mahkemelerin verdiği kararlar ile orman kadastrosuna ilişkin davalarda bu Mahkemelerce verilen kararlara karşı, miktar ve değere bakılmaksızın 12.01.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)
hükümlerine göre istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulabilir." hükmü getirilmiştir. Hükmün gerekçesinde belirtildiği üzere, bu madde ile söz konusu davaların miktar veya değerine göre istinaf veya temyiz yoluna tabi olup olmadığıyla ilgili uygulamada oluşan tereddütlerin giderilmesi amaçlanmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki Mahkeme kararlarına karşı kanun yolu başvurusunda bulunma hakkı, hukuk güvenliği ile hukuki belirlilik ilkesi, 28.07.2020 tarihli ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 22.07.2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanun’un 53. maddesi ile 3402 sayılı Kanun’a eklenen Ek-6. maddesi karşısında, tereddüte yol açan usul kurallarının hakkaniyete halel getirecek kadar aşırı şekilci olarak uygulanmaması ve adalet duygusunun rencide edilmemesi gerektiği de gözetildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin temyize konu kararına karşı temyiz yoluna başvurulabileceği kabul edilmelidir.
Bu nedenle İlk Derece Mahkemesinin, verilen kararın kesin olduğu gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine ilişkin kararı usul ve kanuna uygun bulunmadığından, davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinin, 6100 sayılı Kanun'un 366/1. maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Kanun'un 346/1. maddesi uyarınca reddine dair ek kararı kaldırılarak işin esasının incelenmesine geçildi.
2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin 12.05.2025 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,
Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden ve 7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
14.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
