- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/2041 K. 2026/987
Karar tarihi: 10 Kasım 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2023/703 Esas
- KARAR NO
- 2026/796
- DAVA
- Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 27/10/2023
- KARAR TARİHİ
- 07/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 13.06.2019 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 09/12/2022 tarihinde .... Noterliği 09.12.2022 Tarih ... yevmiye nuramalı ihtarnamesi ile davalı tarafından dayanak gösterilmeksizin tek taraflı olarak feshedildiğini, davalının müvekkiline sözleşmenin feshine kadar geçen 1,5 senelik süre içerisinde mobing yaptığını, müvekkilinin zarara uğradığını, sözleşmenin her biri 1 senelik pediyodlar olmak üzere 5 yıllık süre ile imzalandığını, dördüncü yıllık pediyodun sona ermesine 6 ay kala sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında 6 ayda elde edeceği karı davalıdan talep etme hakkının olduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu fakat anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulünü, şimdilik 10.000,00 TL mahrum kalınan kar alacağının davalıdan tahsilini, 10.000,00 TL denkleştirme tazminatının davalıdan tahsilini, 10.000,00 TL yatırım ve gider tazminatının davalıdan tahsilini, 10.000,00 TL yetkili servis ücretinin davalıdan tahsilini, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının arabuluculuk sürecinde ticari sözleşmeden kaynaklanan tazminat olarak sürecin belirtildiğini, mahrum kalınan kar alacağı, denkleştirme tazminatı, yatırım ve gider tazminatı, yetkili servis ücreti ve manevi tazminatından bahsedilmediğini, bu yüzden arabauluculuk sürecinin yerine getirilmemiş olduğunu ve davanın reddinin gerektiğini, istemlerin belirsiz alacak davası olarak nitelendirilemeyeceğini, davacının sözleşme hükümlerine uymadığını, davacının sözleşme hükümleri gereğince "1. ... Mahallesi, ... Caddesi, No. 38/A ..., ..." adresinde faaliyeti sürdürmesine karar verilmiş ise de davacının bu adres dışında "1. ... Mahallesi, ... No: 29/B ..., ..." adresinde de başka bir mağazada sözleşme konusu faaliyetlerine devam ettiğini, bu yüzden müvekkili şirket tarafından davalıya .... Noterliğinden gönderilen 24 Ağustos 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, davalının müvekkili şirkete ... 2. Noterliğinden 29 Ağustos 2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarname gönderdiğini, bu ihtarname ile sözleşme konusu ürünleri başka bir adreste rakip ürünler ile birlikte sattığını açıkça kabul ettiğini, bu ihtarnameye karşılık olarak .... Noterliğinden gönderdiği 2 Kasım 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davacıya gönderildiğini, bu ihtarname ile davacının tekrardan uyarıldığını, davacının ... 2. Noterliğinin 14 Kasım 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, davacının manevi zararının olmadığını, davacının taleplerinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyasının 07/02/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca davacı vekiline manevi tazminatı dışındaki alacak kalemlerini, talep sonucunu açıklamak ve eksik harcı yatırmak üzere süre verildiği, davacı vekilinin verilen süre içerisinde beyan dilekçesini sunduğu görüldü.
Mahkememiz dosyasının 12/06/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca taraf tanıklarının dinlenilmesine karar verildiği, davalı tanıklarının adreslerinin yargı çevremiz dışında olduğu, bu yüzden tanıkların beyanlarının alınması için İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, davacı tanıklarının adreslerinin de yargı çevremiz dışında olduğu, bu yüzden tanıkların beyanlarının alınması için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasının 22/10/2024 tarihli celsesinde dinlenilen tanık ...'un beyanında:" ben davalı şirkette 11 yıldan beri çalışmaktayım. İlk 7 yıl satış yönetmeni olarak çalıştım. Daha sonra alan yöneticisi olarak görevime devam etmekteyim. Halen de aynı işte çalışıyorum. Davalı şirket ..., ..., ... markalarının Türkiye'deki üretimini ve satışını yapmaktadır. Davacı şirketle 2019 yılında ... marka münhasır bayilik sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme gereğince davacı sözleşmede belirtilen adreste sadece ... marka ürünlerin satışını gerçekleştirmeyi kabul etmiştir. Ancak davacı sözleşmeye aykırı olarak farklı bir adreste sözleşmeye konu olan ... marka ürünlerin satışını yaptığını tespit ettik. Kendilerine ihtarname gönderdik. Tespit edilen adreste ... marka ürünlerin satışını durdurulmasını istedik. Onlar bize ihtara cevap olarak biz ürünleri kaldırdık şeklinde cevap vermişti. Daha sonra ben ve ... birlikte uyuşmazlık konusu olan mağazaya gittik. ... marka ürünlerin sözleşmeye aykırı olarak aynı mağazada satılmaya devam ettiğini, ... ürünlerinin üzerindeki markaların üst kısmına kağıt yapıştırılarak markanın gizlendiğini gördük. Ben bu konuda bir kaç fotoğraf çektim. Asıl dosyada fotoğraflar mevcuttur. Tespit yaptığımız adreste ... dışında ürünlerinde satışının yapıldığını gördük. Bu şekilde davacının sözleşmeye aykırı davrandığını ve yanlış beyanda bulunduğunu tespit ettik. Bu olaydan öncede davacı şirket sözleşmede belirtilen münhasır mağazada pos cihazı koymamıştı. Biz kendisine pos cihazı koyması konusunda uyardığımızda münhasır mağaza dışındaki mağazada bize biz bu mağazadayız. Bizim için buraya geliyorlar. Satışı biz burada bitirmek istiyoruz dediler. Uyarılarımıza rağmen münhasır mağazada pos cihazı koyulmadı. 2019'da yapılan sözleşmeden sonra pandemi süreci başladığı için tedarik zincirinde kırılma oldu. Çip üretim problemleri oldu. Bu nedenle bayilerimize onların talepleri doğrultusunda tam olarak tedarikini sağlayamadık. Biz elimizde olan ürünleri listeledik. Kendilerine tercih etmeleri için gönderdik. Listede belirtilen kendi istekleri doğrultusunda bayilerimize gönderdik. Bu tüm Türkiye'de olan bir uygulamadır. Davacıya sözleşmeye aykırı bir şekilde kötü ürünler sevk edildiği doğru değildir. Ona özgü olarak eksik ürünlerin gönderilmesi söz konusu değildir. Davacının internet sitesindeki satış bedeline davalı şirketin müdahalesi söz konusu değildir. Yaşanan tespitler sonrası taraflar arasındaki sözleşme feshedildi. Davacı taraf bizim olan ürünlerimizi iade etmek istediğine dair yazılı bir bildirimde bulunmadı. ... marka ürünler satıldıktan sonra montajını biz gerçekleştirmekteyiz. Montaj bizim garantimiz altındadır. Sözleşme süresi içerisinde firmamıza ait ürünlerin bayi tarafından satışından sonra bayiden alınarak müşteriye taşınması hususu bizim firmamıza aittir. Biz lojistik veya servis yoluyla taşımayı gerçekleştirmekteyiz. Bayi taşıma il dışında olduğu takdirde ücretini karşılamaktadır. Bize ödemektedir. İl içinde bayinin herhangi bir ödemesi yoktur. Davacı tarafla sözleşme feshedildikten sonra halen bizden taşıma gerçekleştirmemizi istemektedir. Ancak sözleşme feshi sonrasında bu şekilde bir hizmetimiz yoktur. Davacı taraf sözleşme feshi sonrasında yaptığımız tespitlerde sözleşmede eski münhasır mağaza olarak belirtilen mağazada bizden izin almaksızın halen bizim ismimizi kullanarak tabelasına da bizim markamızı yazdırarak ürün satışını devam ettirdiğini gördük. Tanıklık ücreti istemiyorum." dediği görüldü.
Yine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasının 22/10/2024 tarihli celsesinde dinlenilen tanık ...'nun beyanında:" ben 8,5 yıldır davalı şirkette çalışmaktayım. 2022 yılından beri alan yöneticisi olarak çalışmaktayım. Davacı şirketle 2019 yılı içerisinde ... marka münhasır bayilik sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme gereğince belirtilen adreste davacı münhasıran ... marka ürünlerin satışını üstlenmiştir. Buna rağmen davacının sözleşmeye aykırı olarak farklı bir adreste diğer markalarla birlikte ... marka ürünlerin satışını yaptığını tespit ettik. İlk önce sözlü olarak kendilerini uyardık. Daha sonra uyarılarımızdan sonuç alamayınca kendilerine yazılı ihtarname gönderdik. Karşı taraf ihtara olumlu cevap verdi. Bize bizim ürünleri tespit edilen adresten kaldırdığını söyledi. Ancak daha sonra yaptığımız tespitlerde bizzat ben ... ile tespit edilen adrese giderek davacının bizim ürünleri sözleşmeye aykırı şekilde farklı bir adreste satışına devam ettiğini belirledik. Tekrar kayıt altına aldık. Bu tespit sonrasında taraflar arasındaki sözleşme feshedildi. Fesih sonrasında da davacının ürünlerimizi sattığını hatta bu konuda kendisine tabela yaptırdığını gördük. Fesih yapılırken karşı taraf ... marka ürünlerin iadesi konusunda yazılı hiçbir talepte bulunmadı. Fesih olduktan sonra biz sadece münhasır mağazadaki ... logolu reklam yazılarını ve mağaza içindeki standları alıyoruz. Bu şekilde uygulama yaptık. Ancak davacı birkaç stand ve mobilyayı vermek istemedi. Biz de kendisinden almadık. Bıraktığımız ürünlere ilişkin herhangi bir ücrette almadık. Bayilerimiz tarafından ... marka ürünlerin satışı yapıldığında montaj işini yetkili servis yapmaktadır. Tamamen bizim sorumluluğumuzdadır. Bu ürünlerin il içerisindeki müşteriye naklini sözleşme süresi içerisinde biz yapmaktayız. İl dışına çıkıldığı takdirde taşıma ücretinin bayiden fatura karşılığı talep etmekteyiz. Bu konuda bayiden herhangi bir ücret almamaktayız. Sözleşme bittikten sonra taşıma işini biz yapmıyoruz. Sadece kurulumu yapıyoruz. Sözleşme feshi sonrasında davacının belirttiğim gibi bize ait ... marka ürünlerin iadesi ve bu ürünlerin müşteriye nakliyesi konusunda herhangi bir yazılı talebi yoktur. Kayıtlarımızı incelediğimizde bizden bu şekilde talebin olmadığını da gördük. Tanıklık ücreti istemiyorum." dediği görüldü.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Talimat sayılı dosyasının 03/12/2024 tarihli celsesinde dinlenilen tanık ...'in beyanında:" 2004 'ten beri davacı firma ... Otomativ firmasında çalışıyorum, firmadaki görevim muhasebe görevlisiyim, davacı firmanın hem ... hem de ... bayiliği vardır, ben ... bayisinin olduğu kısımda çalışıyordum, ... bayiliği ile ilgili bir sorun söz konusu oldu internetten biz az bir kar marjı ile satışlar yapıyorduk, bu sorun oldu, bunun üzerine ... yetkilileri firmaya geldiler fiyatların aşırı düşük olduğunu bize bildirdiler biz de bunun üzerine fiyatlarda düzenleme yaptık, ben bu olayın pandemi sürecinde olduğunu hatırlıyorum, tam tarihi şu an hatırlamıyorum, biz fiyatları düzenledikten sonra satışlarımız da düşüş meydana geldi, ... te pazarlamacı olarak bildiğim ... isminde bir kişi bizimle sürekli muhatap olurdu bize o gelirdi, bu süreçte ... bize fiyatları yükseltin dedi fiyatları yükselttik, ben yukarıda belirttiğim gibi ... bayisi olan dükkanda duruyordum, burada ... marka bir tane buzdolabımız vardı bu buzdolabı aslında kusurluydu, bu nedenle bu dolabı biz kullanıyorduk, ancak ... bize gelerek siz bu dolabı satıyorsunuz gibi söylemlerde bulundu, sonra bu dolabı satıyorsunuz deyip priminizi kestireceğim şeklinde söylemlerde bulundu, sonrasında ... tarafından bizim bayiliğimiz iptal edildi, bayiliğimizin iptal edilmesinde gerekçe olarak internet satışlarınız düşüktür denildi, bir de biraz önce söylediğim gibi ... bayisinin olduğu dükkanda ... marka dolap satıyorsunuz şeklinde gerekçeler ile bayiliğimiz iptal edildi, yukarıda belirtiğim şekilde ... sorumlusu tarafından fiyatların yukarıya çekilmesi bize talep olunduktan sonra yeni belirlediğimiz fiyatlar piyasadaki fiyatların üzerinde kalmıştır, bu nedenle zaten satışlarımız düşmüştür, fiyatların güncelleme döneminde bize fiyatlarınızı yükseltin diye baskı yaptılar ayrıca bu dönemde yine ürün tedarikinde de sorunlar yaşadık, siparişler kapandı, ürün gönderilmedi, yukarıda belirtmiş olduğum ... bayisindeki ... marka dolabın markasını biz kapatmıştık, marka kısmı gözükmüyordu, Tanık ücreti talebim yoktur, diyeceklerim bundan ibarettir." dediği görüldü.
Yine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Talimat sayılı dosyasının 03/12/2024 tarihli celsesinde dinlenilen tanık ...'un beyanında:" ben davacı firmada Haziran 2021'den beri çalışıyorum, satış sorumlusu olarak çalışıyorum, ben uyuşmazlığın olduğu dönemde ... mağazasındaydım, sonradan ... mağazasına geçtim, ben o dönemde e-ticaret satışı da yapıyordum, ... com tr. Sitemizden ... ürünleri satıyorduk, o dönemde bize ... firmasının pazarlamacıları geliyordu, en çok ... isimli pazarlamacı gelirdi, bunlar bize internet sitemizdeki ürünlerin fiyatlarının çok düşük olduğunu ve fiyatların yukarıya çekilmesini talep ettiler, bize fiyatlar yukarıya çekilmez ise pirimlerin kesilceğini söylediler ben de bu doğrultuda fiyatları düzeltmek zorunda kaldım, bu yüzden de internet satışlarımız durdu uzun süre satış yapamadık, ayrıca bu dönemde ürün tedarikinde de problemler yaşadık, ... firması bize ürün göndermedi, sonrasında ... ve yanında bir pazarlamacı ile birlikte ... mağazamıza ziyaretleri oldu, bizim mağazada kullandığımız ... marka bir buzdolabımız vardı, bu buzdolabının marka etiketleri kapalıydı, bu dolap müşteriden iade gelen bir dolaptı, bir yeri vuruktu, bu nedenle ihtiyaçlarımız için bu dolabı personel olarak biz kullanıyorduk, bu dolapları kullanmamamız gerektiğini söylediler burada olmaması gerektiğini söylediler, biz bu dolabı kendimizin kullandığını söyledik dolabı açıp içini gösterdik, satışını yapmadığımızı belirttik, o gün o şekilde oradan ayrıldılar, dolabın fotoğraflarını çekmişler ve sonrasında bizim o dolabı sattığımız iddia edilmiş, daha sonra ... bayiliği iptal edildi, bildiğim kadarıyla bayiliğin iptal edilme gerekçesi ... mazasında ... marka ürünlerin satışının yapıldığı gerekçe gösterilmiş, bir de internet satışlarımız düştüğü için yıllık kotayı tutturamamıştık, bu gerekçe gösterilmiş, bu nedenle bayiliğin iptal edildiği söylendi, mobing konusunda özellikle internet satışlarında fiyatların yükseltilmesi ile ilgili mobing söz konusu oldu, bize sürekli piriminiz kesilecek fiyatları yükseltin diye mobing uygulandı, biz fiyatları yukarı yükselttikten sonra örneğin Afyonda bir ... bayisi vardı onun fiyatları düşüktü, biz genelde zaten o mağaza ile rekabet ediyorduk, Tanık ücreti talebim yoktur, diyeceklerim bundan ibarettir." dediği görüldü.
Yine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Talimat sayılı dosyasının 03/12/2024 tarihli celsesinde dinlenilen tanık ...'ın beyanında:" ben yaklaşık 35 yıldan beri davacı şirkette çalışıyorum, uzun zamandır müdürlük görevimi sürdürüyorum, imza yetkilisi değilim, bizim iki tane mağazamız vardı, birisi ... birisi ... mazası ikisi de birbirlerine yakındır, ... bayiliği yaklaşık 3 yıl önce iptal oldu, biz internetten ....com.tr. İsimli sitemizden satış yapıyorduk, ... firması yetkililerinden ... bey ve ... bizi direk uyardılar bu fiyatlardan ürünleri satamazsınız diye bize uyarıda bulundular, bize fiyatları yükseltin , normal liste fiyatlarına çekin dediler, biz kendilerine, bu şekilde bayilerin internetten liste fiyatlarının altına satışlar yaptıklarına ilişkin örnekler de gösterdik, biz daha sonra fiyatları güncelledik, fiyatları yükselttik, yükselttiğimiz için satışlar durdu, belirli bir süre fiyatları yükseltmediğimiz için pirimlerimizi kestiler, ürün göndermediler, zaten buradaki kazancımız söz konusu pirimlerdir, sonrasında tek taraflı olarak bayiliği iptal ettiler, ayrıca şu da var bu dönemde ... bize teslim ettiği ürünler ile ilgili bayiliği iptal ettikten sonra servis hizmetini durdurdu, bizim baştan ürünleri aldığımız fiyat içerisinde aslında servis hizmeti dahil bütün bedeller toptan satış fiyatının içerisindedir, tüm giderler bu fiyatın içerisindedir, ancak ... firması bayiliği iptal ettikten sonra önceki ürünlere ilişkin bize servis hizmeti sunmamıştır, halen onlardan aldığımız ürünler servis hizmetinden faydalanamamaktadır, söz konusu ürünleri kendi imkanlarımızla taşıyoruz, bizim ... bayiliğimiz bittikten sonra o mağaza münhasırlıktan çıkmıştır, biz bu nedenle farklı marka olan ... ürünlerini de bu mağazamızda teşhir ettik, ... firmasının pazarlamacısı ... defalarca söz konusu mağazamıza gelerek hesap kapatma işlemlerini yapmıştır, orda da müşterilere defalarca ... ürünlerini tanıtmıştır, ... mağazası açılırken söz konusu dükkan boş dükkandı, içerisine bir çok masraf yapıldı, yapılan masraflara ilişkin deliller defterlerimizde kayıtlıdır, ... firması yalnızca mobilya şeklindeki stantları mağazaya kendisi koymaktadır, bunun dışındaki masraflara karışmaz ayrıca koymuş olduğu stantlara ilişkin bedelin bir kısmını da bizden geri almaktadır, ... mağazası ile ilgili bir müşteri portföyümüz vardı, davacı şirketin yaklaşık 47 yıllık beyaz eşya sektöründe faaliyeti söz konusudur, Tanık ücreti talebim yoktur, diyeceklerim bundan ibarettir." dediği görüldü.
Mahkememiz dosyasının 05/03/2025 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı uyarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın 1 mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, 11/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Hukuki değerlendirme ve nihai karar Sayım Mahkeme’nize ait olmak üzere ;
Davacı şirketin 2019-2020 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterleri normal kayıt düzenine göre, 2021-2022 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir defterlerinin e-defter kapsamında tutulduğu, yasal ticari defterlerin açılış Noter onaylarının Türk Ticaret Kanunu 64/3 maddesine uygun bir şekilde yapıldığı, 2019-2020 yıllarına ait yevmiye defteri kapanış tastikleri ile e-defter kapsamında tutulan 2021-2022 yılına ait yevmiye defteri ile defteri kebir defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının usul ve yasalara uygun olarak yasal süreleri içinde verildiği, dolayısıyla yasal ticari defterlerin sahibi lebîne delil olma özelliği taşıdığı,
Taraflar arasında 13.09.2021 tarihinde karşılıklı olarak imza altına ahmamış olan ... marka münhasır bayılık sözleşmesi her biri (1) yıllık periyotlar halinde olmak üzere (5) yıllık olarak düzenlendiği, işbu sözleşmenin (4) yıla ait periyodun dolmasına altı ay kala davalı tarafça 09.12.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile fesh edildiği,
Taraflar arasında 13.09.2021 tarihinde karşılıklı imza altına alınan sözleşme gereği, davacı taraf sözleşme konusu faaliyetini 1.... Mah. ... Caddesi.Nö:38/A ...-... adresinde sürdürmeyi taahhüt etmiştir.Ayrıca söz konusu mağazada farklı ürünlerin satılması mümkün huküm altına alındığı başka mağaza da satma hakkının olmadığı,
Davalı şirket davacı şirketle 13.09.2021 tarihinde yapılan ve birir yollar periyotlar halinde düzenlenmiş olan sözleşmeyi davalı taraf kendi yönünden tespit ettiği hakh seheblerle (3) aylık bildirim süresini kullanmaksızın tek taraflı olarak fesh ettiği,
Davacı tarafından ... ürünleri satışı ile ilgili mağazada davacı şirketçe yapılan teşrifat ve yatırımlara ilişkin giderlere ait davacı tarafından düzenlenen faturaların davahı tarafa yansıtıldığı ve bu faturaların davacı tarafın cari hesabına alacak kaydedildiği ve dolayısıyla ödemesinin yapılmış olduğu,
Rapor ekinde sunulan yıllar itibariyle muavin cari hesap dökümünde de görüldüğü üzere, yasal defter kayıtlarına göre davacı tarafın davalı taraftan sözleşme tarihi olan 13.09.2019 tarihi itibariyle satın almış olduğu beyaz eşyalar ile elektrikli küçük ev aletlerinin toplam değerinin 26.660.726,69 TL. olduğu tespit edilmiştir. Şöyleki,2019 yılı ile ilgili tespit edilen rakam sözleşme tarihine göredir.Oysa davacı tarafın 2019 yılının başından beri alımlarda bulunduğu,söz konusu alım tutarının 3.566.333,85 TL. olduğu ve bu rakam ile birlikte toplam ağımsa 5.130.934,78 TL olduğu,
Davacı tarafın talepleri doğrultusunda olan sözleşme devam etmiş olsa idi (6) ayık kar talebi, denkleştirme tazminatı ile manevi tazminat gibi taleplerinin TTK. Md.121 ve 122 kapsamına uygun olup olmadığı hususunun takdiri Sayın Mahkeme’ye ait olup,
Tespit ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.
Mahkememiz dosyasının 17/12/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın 1 mali müşavir 1 bayilik sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişi ve 1 tazminat hesabında uzman bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, 04/02/2026 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:" Davalının ticari defterleri, BA-BS formlar, celp edilmiş olan belgeler, davacının defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamlı bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle, davacının dava dilekçesindeki iddalarına esas olmak üzere ön işlemele aşamasında bildirilen uyuşmazlık noktaları da dikkate alınmak taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından feshirin haklılık olmadığı, davacının sınığlemenin feshinden kaynaklı olarak uğradığı ileri sürdüğünü mahrum kalkının kar tazminatı, denkleştirme tazminatı, yatırım ve gider tazminatı, yetkili servis ücreti ve manevi tazminatı tiskelerinin yerinde olup olmadığı, yerinde ise tazminat miktarları hususunda taraflar arasındaki tarihi ilişki döneminde yapılan işlerden ve dosya kapsamdası bulunan ihtarnameler de incelenerek rapor tanzim edilmesi verilen görevlendirme çerçevesine göre;
Mahalinde aldırılan bilirliği raporuna göre; davacı şirketi şirketin 2019-2020 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterleri normal kayıt dişişenin göre, 2021-2022 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir defterlerinin e-defter kapsamında tutulduğu, yasal ticari defterlerin açılış Noter onaylarının Türk Ticaret Kanunu 64/3 maddesine uygun bir şekilde yapıldığı, 2019-2020 yıllarına ait yevmiye defteri kapanşı tadresinikleri ile e-defteri kapsamının tutulan 2021-2022 yılına ait yevmiye defteri ile defteri kebir defterlerinin açılması ve kapanş beratlarının usul ve yasalara uygun olarak yasal süreleri içinde verildiği, dolayısıyla yasal ticari defterlerin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı.
Davacı tarafta düzenlenen ve davacı tarafın yasal kayıtlarında 320.01.4.090 no.lu Yevmiye ve Muavin hesapa ile alan edilen ... ... A.Ş.ne ait 2019-2020-2021-2022 yıllarına ait Muavin defter dökümlerine göre;
(13.09.2019-31.12.2019) itibariyle alımları tutan : 1.564.600,93 TL
31.12.2020 itibariyle alımları tutarı : 9.779.345,87 TL.
31.12.2021 itibariyle alımları tutarı : 11.797.879,46 TL.
31.12.2022 itibariyle alımları tutarı : 3.518.900,43 TL.
Toplam................. : 26.660.726,69 TL.
Yasal defter kayıtlarına göre davacı tarafın davalı taraftan sözleşme tarihi olan 13.09.2019 tarihi itibariyle satın almış olduğu beyaz eşyalar ile elektrikli küçük ev aletlerinin toplam değerinin 26.660.726,69 TL. olduğu tespit edilmiştir. Şöyle ki, 2019 yılı ile ilgili tespit edilen rakam sözleşme tarihine göre. Oysa davacı tarafın 2019 yılına başından beri alımlarda bulunduğu, söz konusu alınmamak için 3.566.333,85 TL. olduğunu ve bu rakam ile birlikte toplam alımının 5.130.934,78 TL. olduğu bu tutarın alım tutarına eklenip eklenmemesi Sayın Mahkeme'nin takdirindedir,
Davalı şirkete ait, 2019-2020-2021-2022 Yılı Ticari defterlerin TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda e-defter uygulaması ile tutulduğu, dönem beratlarının alındığı, envanter defteri onaylarının zamanında yaptırıldığı, defterlerin usuline uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı bu nedenlerle davalı şirkete ait; 2019-2020-2021 ve 2022 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
Davalı şirketin davacı şirkete ait hesap ve kayıtlarını tuttuğu ticari defterlerindeki cari hesap ve kayıtlarını 26.02.2024 tarihinde beyan dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu bu kayıtlara göre; taraflar arasındaki ticari alışverişin 05.07.2019 tarihinde başladığı ve 08.12.2022 tarihinde sona erdiği, davacı şirketi ticari defterlerinde davalı şirketin 08.12.2022 tarihinde davacı şirketten 56.920,97.-TL alacaklı olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın; davalı tarafından sözleşmenin haksız feshedilip edilmediği, eğer haksız fesih varsa davacının sözleşmenin feshinden kaynaklı olarak uğradığı zararların neler olabileceği hususlarında toplanması sonucunda;
Yapılan değerlendirmeler sonucunda Sözleşme’nin Davalı tarafından yapılan feshinin haklı bir fesih olduğu kanaatine varılmıştır. Bu sebeple davacının davalidan bir alacağı olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Ancak Mahkemeniz bu feshin haksız bir feshi olduğu kanaatinde ise; Davacının talep edebileceği manevi tazminatın Sayın Mahkemenin takdirine ait olduğu, denkleştirme tazminatı ile kar mahrumiyet miktarının hesaplenması için konsulsa uzman bir bilirkişiye dosyanın tevdiine karar verilmesinin yerinde olacağı kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.
Mahkememiz dosyasının 15/04/2026 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, 03/06/2026 havale tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;" Davacının itirazlarının değerlendirilmesi hususlarında verilen görevlendirme çerçevesine göre;
Davacı ticari defterlerinin talimatla incelendiği, davalı şirkete ait ticari defterlerin ise tarafımca incelendiği, davacı şirketin defterlerinin 13.06.2019 sözleşme tarihi itibariyle tetkik edilmesi neticesinde başlangıç tarihlerinde farklılık olduğu, ancak bu durumun vakıanın seyrini değiştirmeyeceği bu nedenlerle davacının Kök rapora yaptığı itirazın yersiz olduğu,
Sözleşme feshedildikten sonra müvekkil şirket udhesinde kalan ürünlerin davalya iade edilmesi hususunda taraflar arazında yapılmış bir mutabakat bulunmamaktadır. Nitekin bu husus Bilirliği Heyet Raporu'nun yetkili servis ücreti tazimatına ilişkin kısmında "Davalının bahse konu ettiği mutabakat, fiziki dosya içerisinde bulunmamıştır." denilmek suretiyle davalı tarafın cevap dilekçesinin 17 numaralı paragrafında belirtilen savunmalar kapsamda bahsi geçen mutabakatın dosyada bulunmadığı yönündeki tespiti ile yine davalı tarafın 20.04.2026 tarihli beyan dilekçesinde taraflar arazında mutabakat yapılmadığı yönündeki beyanıyla sübuta erdikini beyan ettiği,
Sözleşmenin Sona Ermesinde Yapılacak İşler" başlıklı 9. maddesi kapsamında Davacı, sözleşmenin feshini müteakip iki hafta içinde müsteri siparişleri ile ilgili güncel bir listeyi Müvekkil Şirkete sunup Müvekkil Şirketin bu listedeki ürünleri kendisinin mi yoksa davacı eliye mi müşteriye sunacağı yöndeki listatımı bekletmiş, akabinde de tüm müsteri Müvekkil Şirkete iade ve teslim etmelidir. Oysa Davacı, Sözleşmenin sona ermesinden sonra Müvekkil Şirkete sona erme hükümlerine uygun davranması konusunda ihtar edilmiş olmasına karşın, Müvekkil Şirkete ürün listesi sunmuş, elinde kalan ürünlerin iadesi için bir talepte bulunmamıştır, dolayısıyla ürünlerin iadesi konusunda taraflar arasında bir mutabakat da yapılamadığı,
Davacı, bir adres değişikliği olmadığını tespit etmemize rağmen sözleşmenin feshinin haklı olduğu kanaatine varmamızı ağır bir çelişki olarak nitelendirmiş olsa da, fesih gerekçesinin sözleşmeye konu ürünün ihtara rağmen sözleşme dışı bir mağazada satılması olduğu,
Davacı, Sözleşmedeki “saklı tutulan durumlar” kapsamlı giren eylemlerin ihlal olarak değerlendirilemeyeceğini, diğer mağazanın da bu kapsama girdiğini belirtmiştir. Buna karşın, ilgili hükmün bayiyi sözleşme konusu ürenlere rakip ürünleri satmaktan men ettiği, oysaki feshe gerekçe gösterilen hususun rakip ürünlerin satılması değil, sözleşme konusu ürünlerin başka bir yerde satılması olduğu,
Her ne kadar davalı, davacının adresini değiştirdiği iddia etse de, somut vakada böyle bir durumun olmanın anlaşıldığı, davranış sürecini hokula etmişiyetli şekilde planladığı ve tabiri caize feshe gereğe uyduranda çalıştığı kanaatine varılacak olursu, feshin hukula aykırı olduğu kanaatine varılabileceği, zira dürüstlük kuralının sadece sözleşmenin kurulması veya yürütülmesinde değil, fesih süreçinde de uygulanacağı, sözleşme dürüstlük kuralına aykırı ve dolayısıyla haksız şekilde feshedin tarafın karşı tarafın zararını tazzmin sorumluluğu altında olacağı.
Manevi tazminat talebinde; feshin haklı olduğu kanaatine varılırsa davacının tazminatı talep edemeyeceği, feshin haksız olduğu varsayımında ise tazminatın mahkemece bu konuda uzman bir bilirkişiye hesaplama yaptırması gerektiği,
Denkleştirme tazminatı talebinde; bayinin münhasır bayi konumunda olmadığı ve sözleşmede bu tazminatın istenebileceğine dair bir hukme yer verilmediği,
Mahrum kalınan kar tazminatı talebinde; sözleşmenin bu tazminatın talep edilmesini engellediği,
Yetkili servis ücreti tazminatı talebinde; yazılı bir mutabakata dosya arasında rastlanmadığı, taraflarca son beyan dilekçesinde de bu şekilde bir mutabakatın sunulmadığı,
Yatırım ve gider tazminatı talebinde; mağazanın teşrifat ve yatırımlara ilişkin giderlerin davalı tarafından karşılandığının anlaşıldığı, kira ödemeleri hususunda ise davacının davalidan bir ödeme talep etmesinin sözleşme ile yasaklandığı, raporlayışa kör sonrası varılmıştır tespitimizin koruması gerektiği sonucuna takdir tamamıyla mahkemenizde olmak üzere varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından feshinin haksız olup olmadığı, davacının sözleşmenin feshinden kaynaklı olarak uğradığı ileri sürdüğü mahrum kalının kar tazminatı, denkleştirme tazminatı, yatırım ve gider tazminatı, yetkili servis ücreti ve manevi tazminat isteklerinin yerinde olup olmadığı, yerinde ise tazminat miktarlarının davalıdan tahsiline ilişkindir.
Davacı dava dilekçesinde; taraflar arasında 13.06.2019 tarihinde '... Marka Münhasır Bayilik Sözleşmesi'imzalandığını, davalının 9.12.2022 tarihinde ... 31. Noterliği 09.12.2022 Tarih ... yevmiye nuramalı ihtarnamesi ile ... tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiğini iddia etmiş ve dava dilekçesinde gösterilen maddi tazminat ve manevi tazminat alacaklarının hüküm altına alınması istemine bulunmuştur.
Davalı davaya cevap dilekçesinde; taraflar arasında tanzim edilen sözleşme hükümlerine göre, davacının ... Bayii faaliyetini sadece ve münhasıran "1. ... Mahallesi, ... Caddesi, No. 38/A ..., ..." adresinde sürdürmeyi, davalı şirketin yazılı izni olmaksızın bu adresi kesinlikle değiştirmemeyi taahhüt ettiğini ancak davalının herhangi bir yazılı izni bulunmaksızın ve iradesi hilafına bu adres dışındaki "1. ... Mahallesi, ... No: 29/B ..., ..." adresindeki başka bir mağazada da sözleşme konusu faaliyetlerine devam ettiğinin tespit edildiğini, sözleşme kapsamı dışındaki bu adreste farklı ve rakip firmalara ait ürünlerle birlikte Sözleşme konusu ürünlerin satış ve pazarlamasını yaparak sözleşmeye aykırı davrandığının tespiti üzerine davalı Şirket'ce .... Noterliğinden gönderilen 24 Ağustos 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacıya başka bir adreste ... marka ürünleri hatta rakip başka ürünler ile birlikte satmasının Sözleşmenin açık ihlali olduğunu bildirip, bu ihlale 3 gün içinde son vermesi istenildiğini, 24.11.2022 günü yapılan mağaza ziyaretinde davacının daha önce 29 Ağustos 2022 tarihli ihtarında Sözleşmeye aykırı biçimde başka adreste ... marka ürün satma eylemine son verdiğini bildirmiş olmasına karşın ... Marka buzdolabı, mirodalga fırın ve klimaları yine Sözleşme dışındaki aynı adreste, rakip firma ürünleri ile birlikte sergilemeye, satış ve pazarlamasını yapmaya devam ettiğinin tespit edilip fotoğraflanması üzerine Sözleşmenin davalı Şirket tarafından 9 Aralık 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile "Sözleşme Hükümlerine Riayetsizlik" başlıklı 8.1. Maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini beyan etmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ilgili müzekkere cevapları celbedilmiş, tanık beyanları alınmış, akabinde taraf defterleri de incelenerek rapor tanzimi için dosyanın 1 mali müşavir, 1 bayilik sözleşmeleri hususunda uzman ve 1 tazminat hesabı da yapabilecek ticaret hukuku alanında uzman bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş ve bilirkişilerden takdiri mahkemeye ait olmak üzere davalının ticari defterleri, BA-BS formları, celp edilmiş olan belgeler, davacının defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle, davacının dava dilekçesindeki iddialarına esas olmak üzere öninceleme aşamasında bildirilen uyuşmazlık noktaları da dikkate alınarak taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından feshinin haksız olup olmadığı, davacının sözleşmenin feshinden kaynaklı olarak uğradığı ileri sürdüğü mahrum kalının kar tazminatı, denkleştirme tazminatı, yatırım ve gider tazminatı, yetkili servis ücreti ve manevi tazminat isteklerinin yerinde olup olmadığı, yerinde ise tazminat miktarları hususunda taraflar arasındaki ticari ilişki döneminde yapılan işlemler ve dosya kapsamında bulunan ihtarnameler de incelenerek rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 05/03/2026 tarihli raporda " Mahalinde aldırılan bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin 2019-2020 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterleri normal kayıt düzenine göre, 2021-2022 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir defterlerinin e-defter kapsamında tutulduğu, yasal ticari defterlerin açılış Noter onaylarının Türk Ticaret Kanunu 64/3 maddesine uygun bir şekilde yapıldığı, 2019-2020 yıllarına ait yevmiye defteri kapanış tasdikleri ile e-defter kapsamında tutulan 2021-2022 yılına ait yevmiye defteri ile defteri kebir defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının usul ve yasalara uygun olarak yasal süreleri içinde verildiği, dolayısıyla yasal ticari defterlerin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı,
Davacı tarafça düzenlenen ve davacı tarafın yasal kayıtlarında 320.01.4.090 no.lu Yevmiye ve Muavin hesapta yer alan davalı ... ... A.Ş.ne ait 2019-2020-2021-2022 yıllarına ait Muavin defter dökümlerine göre;
(13.09.2019-31.12.2019) itibariyle alımları tutan : 1.564.600,93 TL
31.12.2020 itibariyle alımları tutarı : 9.779.345,87 TL.
31.12.2021 itibariyle alımları tutarı : 11.797.879,46 TL.
31.12.2022 itibariyle alımları tutarı : 3.518.900,43 TL.
Toplam................ .: 26.660.726,69 TL.
Yasal defter kayıtlarına göre davacı tarafın davalı taraftan sözleşme tarihi olan 13.09.2019 tarihi itibariyle satın almış olduğu beyaz eşyalar ile elektrikli küçük ev aletlerinin toplam değerinin 26.660.726,69 TL. olduğu tespit edilmiştir. Şöyle ki, 2019 yıl ile ilgili tespit edilen rakam sözleşme tarihine göredir. Oysa davacı tarafın 2019 yılının başından beri alımlarda bulunduğu, söz konusu alım tutarının 3.566.333,85 TL. olduğu ve bu rakam ile birlikte toplam alımın 5.130.934,78 TL. olduğu bu tutarın alım tutarına eklenip eklenmemesi Sayın Mahkeme'nin takdirindedir.
Davalı şirkete ait, 2019-2020-2021-2022 Yılı Ticari defterlerin TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda e- defter uygulaması ile tutulduğu, dönem beratlarının alındığı, envanter defteri onaylarının zamanında yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı bu nedenlerle davalı şirkete ait; 2019-2020-2021 ve 2022 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
Davalı şirketin davacı şirkete ait hesap ve kayıtlarını tuttuğu ticari defterlerindeki cari hesap ve kayıtlarını 26.02.2024 tarihinde beyan dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu bu kayıtlara göre; taraflar arasındaki ticari alışverişin 05.07.2019 tarihinde başladığı ve 08.12.2022 tarihinde sona erdiği, davacı şirketi ticari defterlerinde davalı şirketin 08.12.2022 tarihinde davacı şirketten 56.920,97.-TL alacaklı olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın; davalı tarafından sözleşmenin haksız feshedilip edilmediği, eğer haksız fesih varsa davacının sözleşmenin feshinden kaynaklı olarak uğradığı zararların neler olabileceği hususlarında toplanması sonucunda;
Yapılan değerlendirmeler sonucunda Sözleşme’nin Davalı tarafından yapılan feshinin haklı bir fesih olduğu kanaatine varılmıştır. Bu sebeple davacının davalıdan bir alacağı olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Ancak Mahkemeniz bu feshin haksız bir fesih olduğu kanaatinde ise; Davacının talep edebileceği manevi tazminatın Sayın Mahkemenin takdirine ait olduğu, denkleştirme tazminatı ile kar mahrumiyet miktarının hesaplanması için konusunda uzman bir bilirkişiye dosyanın tevdiine karar verilmesinin yerinde olacağı kanaatine varılmıştır. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Kök bilirkişi raporunun dosyaya sunulması akabinde mahkememizce davacının rapora itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ek raporda " Davacının itirazlarının değerlendirilmesi hususlarında verilen görevlendirme çerçevesine göre;
Davacı ticari defterlerinin talimatla incelendiği, davalı şirkete ait ticari defterlerin ise tarafımca incelendiği, davacı şirketin defterlerinin 13.06.2019 sözleşme tarihi itibariyle tetkik edilmesi neticesinde başlangıç tarihlerinde farklılık olduğu, ancak bu durumun vakıanın seyrini değiştirmeyeceği bu nedenlerle davacının Kök rapora yaptığı itirazın yersiz olduğu,
Sözleşme feshedildikten sonra müvekkil şirket uhdesinde kalan ürünlerin davalıya iade edilmesi hususunda taraflar arasında yapılmış bir mutabakat bulunmamaktadır. Nitekim bu husus Bilirkişi Heyet Raporu'nun yetkili servis ücreti tazminatına ilişkin kısmında "Davalının bahse konu ettiği mutabakat, fiziki dosya içerisinde bulunamamıştır." denilmek suretiyle davalı tarafın cevap dilekçesinin 17 numaralı paragrafında belirtilen savunmalar kapsamında bahsi geçen mutabakatın dosyada bulunmadığı yönündeki tespiti ile yine davalı tarafın 20.04.2026 tarihli beyan dilekçesinde taraflar arasında mutabakat yapılmadığı yönündeki beyanıyla sübuta erdiğini beyan ettiği,
Sözleşmenin Sona Ermesinde Yapılacak İşler" başlıklı 9. maddesi kapsamında Davacı, sözleşmenin feshini müteakip iki hafta içinde müşteri siparişleri ile ilgili güncel bir listeyi Müvekkil Şirkete sunup Müvekkil Şirketin bu listedeki ürünleri kendisinin mi yoksa davacı eliyle mi müşteriye sunacağı yönündeki talimatını bekleyip, akabinde de tüm ürünleri Müvekkil Şirkete iade ve teslim etmelidir. Oysa Davacı, Sözleşmenin sona ermesinden sonra Müvekkil Şirketçe sona erme hükümlerine uygun davranması konusunda ihtar edilmiş olmasına karşın, Müvekkil Şirkete ürün listesi sunmamış, elinde kalan ürünlerin iadesi için bir talepte bulunmamış, dolayısıyla ürünlerin iadesi konusunda taraflar arasında bir mutabakat da yapılamadığı,
Davacı, bir adres değişikliği olmadığını tespit etmemize rağmen sözleşmenin feshinin haklı olduğu kanaatine varmamızı ağır bir çelişki olarak nitelendirmiş olsa da, fesih gerekçesinin sözleşmeye konu ürünlerin ihtara rağmen sözleşme dışı bir mağazada satılması olduğu,
Davacı, Sözleşmedeki “saklı tutulan durumlar” kapsamına giren eylemlerin ihlal olarak değerlendirilemeyeceğini, diğer mağazanın da bu kapsama girdiğini belirtmiştir. Buna karşın, ilgili hükmün bayiyi sözleşme konusu ürenlere rakip ürünleri satmaktan men ettiği, oysaki feshe gerekçe gösterilen hususun rakip ürünlerin satılması değil, sözleşme konusu ürünlerin başka bir yerde satılması olduğu,
Her ne kadar davalı, davacının adresini değiştirdiğini iddia etse de, somut vakada böyle bir durumun olmadığının anlaşıldığı, davalının fesih sürecini kötüniyetli şekilde planladığı ve tabiri caize feshe gerekçe uydurmaya çalıştığı kanaatine varılacak olursa, feshin hukuka aykırı olduğu kanaatine varılabileceği, zira dürüstlük kuralının sadece sözleşmenin kurulması veya yürütülmesinde değil, fesih sürecinde de uygulanacağı, sözleşmeyi dürüstlük kuralına aykırı ve dolayısıyla haksız şekilde fesheden tarafın karşı tarafın zararını tazmin sorumluluğu altında olacağı,
Manevi tazminat talebinde; feshin haklı olduğu kanaatine varılırsa davacının tazminatı talep edemeyeceği, feshin haksız olduğu varsayımında ise tazminatın mahkemece bu konuda uzman bir bilirkişiye hesaplama yaptırması gerektiği,
Denkleştirme tazminatı talebinde; bayinin münhasır bayi konumunda olmadığı ve sözleşmede bu tazminatın istenebileceğine dair bir hükme yer verilmediği,
Mahrum kalınan kar tazminatı talebinde; sözleşmenin bu tazminatın talep edilmesini engellediği,
Yetkili servis ücreti tazminatı talebinde; yazılı bir mutabakata dosya arasında rastlanmadığı, taraflarca son beyan dilekçesinde de bu şekilde bir mutabakatın sunulmadığı,
Yatırım ve gider tazminatı talebinde; mağazanın teşrifat ve yatırımlara ilişkin giderlerin davalı tarafından karşılandığının anlaşıldığı, kira ödemeleri hususunda ise davacının davalıdan bir ödeme talep etmesinin sözleşme ile yasaklandığı, dolayısıyla kök rapordaki tespitimizin korunması gerektiği sonucuna takdir tamamıyla mahkemenizde olmak üzere varılmıştır. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakıldığında; Davacı şirket ile Davalı şirket arasında, 13.06.2019 tarihli bir “... marka münhasır bayilik sözleşmesi” imzalanmıştır. Sözleşme’nin konusu, “İşbu Sözleşme ile ..., BAYİ’ye Sözleşme Konusu Ürünler’i işbu Sözleşme ile taraflar arasında teati edilmiş şartlar dairesinde yalnızca ...’den veya ...’nin gösterdiği yerden sağlayarak pazarlama, bayilik faaliyetleri ve Performans ilkelerine uyarak esas olarak nihai tüketiciye perakende olarak yeniden satma hakkını verir ve işbu Sözleşme taraflar arasında sürdürülecek işbirliği ile ilgili olarak hak ve yükümlülükleri kapsar.” şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.
İlgili sözleşme’de, “...’nin, Sözleşme konusuna giren işlerde dilediği yerde kendisine bağlı şubeler ve dağıtım şirketleri kurma, perakende satış şubeleri açma ve birden fazla yeniden satıcılık ihdas etme saklıdır.” hükmünde mutabık kalınmıştır. Sözleşme’nin konusu adlı bölümde, Davacı Bayi’nin sözleşme konusu faaliyetleri yalnızca “....” adresli mağazada yürüteceği akit altına alınmıştır.
Sözleşmenin yürürlükte olduğu süreçte davalı tarafından davacıya gönderilen ihtarname ile ; davacının sözleşmede belirttiği adresin yanı sıra başka bir adreste de faaliyetlerini sürdürdüğü, ... Caddesi, .../...’da yer alan bu ikinci şubede Sözleşme’ye konu eşyaların da satıldığı, Davacının Sözleşme’de yer alan adresi değiştirmesinin ve burada ... malları satmasının Sözleşme’ye aykırı olduğu” belirtilmiş ve aykırılıkların giderilmesi talep edilmiştir.
09.12.2022 tarihinde ise ilk ihtara rağmen, Sözleşme dışı mağazada ... marka ürünlerin satışının yapılması gerekçe gösterilerek sözleşme davalı tarafından feshedilmiştir.
Davacı taraf aşamalardaki beyanlarında ve dava dilekçesinde; davalı tarafından davacıya mobing uygulandığı, sözleşmenin haksız gerekçelerle feshedildiği ve fesih ihbar sürelerine uyulmadığı iddia edilmiştir.
Haklı fesih, olağanüstü fesih olarak da adlandırılan bir fesih türüdür. Burada taraf, sözleşmenin sürdürülemez hale geldiği gerekçesiyle sözleşmeyi ileriye dönük olarak sonlandırır. Şu haliyle haklı fesih, taraflara sözleşme özgürlüğü ilkesi uyarınca taraflara tanınmış bir haktır. Bu doğrultuda, sözleşmede taraflara açıkça bir haklı fesih hakkı tanınmamış dahi olsa, taraflar bu haklarını kullanabilirler. Taraflar arasında tanzim edilen dava konusu sözleşmenin 2.2. Bayinin sorumluluğu başlığı altında ".. BAYİ Sözleşme'de belirtilen adreste Sözleşme Konusu Ürünler dışında başkaca ürün satamayacağı gibi işbu Sözleşme'nin yürürlüğünden önceki mevcut durumlar saklı kalmak üzere aynı unvanla başka bir alanda ...'nin temin ettiği Sözleşme Konusu Ürünler'e rakip hiçbir malı doğrudan veya dolaylı olarak satamaz. İşbu madde hükmüne riayetsizlik halinde işbu Sözleşme başkaca hiç bir ihtara hacet kalmaksızın haklı sebeple feshedilir. " şeklinde hüküm bulunduğu görülmüş, ilgili madde hükmüne riayet edilmemesi halinde ise sözleşmenin hiçbir ihtara gerek kalmaksızın feshedileceği hüküm altına alınmıştır. Yine sözleşmenin 2.5.1 satış ve pazarlama faaliyetleri başlığı altında " .. BAYİ Sözleşme Konusu Ürünler dışında başkaca hiçbir ürün/mal/hizmeti mağazasında teşhir edemez, teşhir etmeden de olsa satış veya pazarlamasını yapamaz, hiçbir şekil ve surette satışına aracılık edemez. BAYİ, aksine davranış halinde işbu Bayilik Sözleşmesinin ... tarafından haklı sebeple tek taraflı olarak feshedilebileceğinin peşinen kabul eder." şeklinde düzenleme yapılmış sözleşmenin 8.1. Sözleşmenin feshi başlığı altında ise sözleşmenin feshi hususunda düzenlemeler yapıldığı görülmüştür.
Dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde davacının sözleşme’nin konusu adlı bölümde, Davacı Bayi’nin sözleşme konusu faaliyetleri yalnızca “... Mahallesi, ... Caddesi, No: 38/A, .../...” adresli mağazada yürüteceği ve davacının, davalının yazılı izni olmadıkça adresini değiştiremeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Dosya kapsamındaki tüm delil , belge ve beyanlar bütün halinde değerlendirildiğinde , davacının davalı ile sözleşme tanzimine konu adreste faaliyetine devam ettiği, bu adres dışında davacının faaliyet gösterdiği farklı bir mağazanın daha bulunduğunun anlaşıldığı, bu mağazada da davalıya ait ürünlerin, farklı markalara ait ürünlerle birlikte satışa sunulduğunun davalı tarafça tespit edildiği, her ne kadar bu ürünlerin davalının ihtarı sonrası ilgili mağazadan kaldırıldığı iddia edilmiş ise de; dosya kapsamında sunulan tüm bilgi belgeler ve fotoğraflar incelendiğinde ; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca davacının sözleşme konusu faaliyeti sözleşmede belirtilen adreste yürüteceği ve davalının yazılı onayı bulunmadıkça adres değiştirmeyeceğinin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında hüküm altına alındığı, yine sözleşme içeriğinde aynı ünvanla başka bir alanda davalının temin ettiği sözleşme konusu ürünlere rakip hiçbir malı doğrudan veya dolaylı olarak satamayacağının hüküm altına alındığı, davalı tarafça davacının işyerinde yapılan kontrollerde davacının , davalıya ait ürünleri sözleşmede belirtilen adres dışında diğer mağazasında da farklı marka ürünlerle birlikte satışa sunduğunun tespit edildiği, buna ilişkin olarak düzenlenen ihtarnameden sonra yapılan denetimde de benzer şekilde ürünlerin mağazada bulunduğunun tespit edildiğinin iddia edildiği ve bu hususa ilişkin olarak fotoğrafların dosyaya sunulduğu, bu hali ile ikinci yapılan incelemede davacının sözleşmede adresi yer alan mağaza dışındaki diğer mağazasında , davalının satışa sunduğu ürünlerin bulunduğunun tespit edildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafça aşamalardaki beyanlarda her ne kadar ikinci denetimde mağazada bulunan ve ihtilafa sebep olan ürünlerin, personelin kullanımı için tahsis edildiği satışa sunulmadığı , tespit edilen buzdolabının içinde yiyecek ve içeceklerin yer aldığı belirtilmiş ise de buzdolabı dışında ürünlerin tespitinin de yapıldığı , bu hali ile tüm dosya kapsamında davacının sözleşme hükümlerine uymadığı değerlendirilmekle feshin haksız olduğunun ispatlanamadığı kanaatine varılmakla davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği kanaatine varılmış , maddi ve manevi tazminat taleplerinin aynı dava içerisinde ileri sürülmesi halinde vekalet ücreti ve harç yönünden ayrı ayrı değerlendirmesi gerektiğinden yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirinde bu husus dikkate alınmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince maddi tazminat talepleri için alınması gereken 732,00 TL harcın ve manevi tazminat talebi için alınması gereken 732,00-TL harç olmak üzere toplam 1.464,00 TL harcın, peşin alınan 853,88 TL harçtan mahsubu ile bakiye 610,12 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
3-Maddi tazminat talepleri yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Manevi tazminat talepleri yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan 1.214,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine,
8-Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, hazır bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2026
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)
