- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2026/766 K. 2026/4675
Karar tarihi: 9 Haziran 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
YARGITAY
1. HUKUK DAİRESİ
- MAHKEMESİ
- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
- SAYISI
- 2023/3031 E., 2025/1889 K.
- İLK DERECE MAHKEMESİ
- Muğla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
- SAYISI
- 2020/147 E., 2021/621 K.
Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Davacı vekili; 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda değişiklik yapan 674 sayılı KHK hükümleri uyarınca, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının kamu tüzel kişiliğini haiz özel bütçeli kuruluş statüsünü kazandığını, 13 ilde büyükşehir belediyesi kurulması ile ilgili 6360 sayılı Kanun hükümleri uyarınca İl Özel İdaresinin lağvedilerek görev, yetki ve sorumlulukları ile beraber kullanımında olan araç, gereç ve taşınmazların Muğla Yatırım ve İzleme Koordinasyon Başkanlığına devredildiğini, davalı idare adına kayıtlı 12 45... parsel (eski 7 08... parsel) sayılı taşınmaz üzerinde bulunan hizmet binasının davacı YİKOB hizmetine geçtiğini, 2014 yılından bu yana fiilen kullandığını, bu taşınmazın 1984 yılına kadar Orman Bölge Müdürlüğü tarafından ana tamirhane olarak kullanıldığını, 1984-2005 yılları arası ... İl Müdürlüğünce, 2005-2014 yılları arasında ise İl Özel İdaresi tarafından kullanıldığını, 2014 yılında davacıya devredildiğini, 2005-2014 yılları arasında davalı idarenin hiç bir müdahalesi ve karşı koymasının söz konusu olmadığını, zira ... Genel Müdürlüğü ile ... arasında yapılan 28.12.1984 tarihli protokolün 17. maddesi uyarınca, aralarında Muğla'nın da bulunduğu illerdeki orman ana tamirhanelerinin ... Genel Müdürlüğüne devredilmesi gerektiğini, her nedense ... Genel Müdürlüğünün kaldırıldığı 2005 tarihine kadar devrin yapılmadığını, ... Genel Müdürlüğü kaldırılınca genel müdürlüğün hizmet binalarının İl Özel İdaresine devredileceğinin kararlaştırıldığını, 6360 sayılı kanun gereğince 30 büyükşehirde il özel idarelerinin tüzel kişiliklerinin sona erdirilmesi ile protokol ve Bakanlık olurları gereğince ...İdaresinin taşınmaz malı olan ...İdaresi Makina İkmal Sahası ve Binaları Muğla Valiliği Devir Tasfiye Paylaştırma Komisyonu kararıyla Menteşe Kaymakamlığına ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devredildiğini, buna göre eski 358 parsel sayılı taşınmazın ifraz olunarak 1 ve 2 nolu parsellerin oluştuğunu, eski 358 parselin 31.950 m² alana sahip olduğunu, 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binaların, krokide (B) harfi ile gösterilen 9.812, 00... miktarının, Muğla Valiliği Devir Tasfiye Paylaştırma Komisyonu kararıyla davacı YİKOB'a devredildiğini ve uzun yıllardır da davacı tarafından kullanıldığını, bu yapıların ana tamirhane ve bakım atölyesi olarak kullanılmakta iken 2005 yılında ... Genel Müdürlüğünün lağvedilmesi ile birlikte ...İdaresine devredilmesi gerekirken her nedense ihmal sureti ile bunun yapılmadığını, devirlerin fiilen yapıldığını, YİKOB'un il bazında, Muğla'nın tüm köylerine hizmet veren ... Müdürlüğü ve İl Özel İdaresinin tüm görev ve sorumluluklarını üstlendiğini, son derece kapsamlı ve önemli hizmetlerde bulunan bir kurum olduğunu ileri sürerek 12 45... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 9.812 m²'lik kısmının tapu kaydının ifrazen iptali ile davacı YİKOB adına tapuya kayıt ve tesciline, karar verilmesini istemiştir. Yargılama sırasında davacı vekili 09.02.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile ifraz ve iptal-tescil istenilen kısmın 10.327, 62... olduğunu bildirmiştir.
Davalı ... vekili; davacı Kurumun eldeki davayı açmakta dava ehliyeti ve hukuki menfaatinin olmadığını, davacının, 28.12.1984 tarihli ... Genel Müdürlüğü ile davalı ... Müdürlük arasında imzalanan protokole dayandığını, söz konusu protokol üzerinden 30 seneden fazla bir süre geçtiğini, bu süre zarfında tescil ve devre ilişkin bir talep olmadığını, davanın öncelikle esasa girmeden zaman aşımı yönünden reddinin gerektiğini, davacının görev ve sorumluluklarını düzenleyen yönetmelik hükmü gereğince orman yollarını yapma görevinin bulunmadığını, ... ile düzenlenen protokolden sonra dahi orman yollarının bakımının fiilen Genel Müdürlük tarafından yapıldığını, bu sebeple davacının İl Özel İdare Müdürlüğüne halef olarak dava açamayacağını, taşınmazın bedelsiz devrinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince; tarafların 3533 sayılı Yasa kapsamında kalmaları nedeniyle davaya hakem sıfatıyla bakılması gerektiği gerekçesiyle dosyanın Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davanın tapu iptali ve tescil davası olup taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan işin esası incelenip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, gönderme kararı verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; İlk Derece Mahkemesince; dava konusu taşınmazın 1984 yılına kadar Orman Bölge Müdürlüğü tarafından kullanıldığı, 1984 yılında taşınmazın ... İl Müdürlüğüne devredilip ... İl Müdürlüğü tarafından 2005 yılına kadar kullanıldığı, taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde ... adına tescil edildiği, 28.12.1984 tarihinde ... ile ... Müdürlüğü arasında yapılan protokolde dava konusu taşınmazın bulunduğu alandaki tamirhanenin ... Genel Müdürlüğüne devredileceğinin kararlaştırıldığı, dönemin bakanı tarafından söz konusu Olur'un yapıldığı, ... Genel Müdürlüğünün 2005/8554 sayılı karar ile lağvedilerek İl Özel İdarelere devredildiği, İl Özel İdarelerinin 6360 sayılı kanun gereği lağvedilerek Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının yerine geçtiği, davalı idare tarafından devrin yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; Mahkemece keşfen kullanılan alan belirlenerek ifrazen tescil kararı verildiği, davada çekişmeli taşınmazın bir bölümünün tapusunun iptali ve tescilinin istendiği, çekişmeli yerin ifrazının mümkün olup olmadığının 3194 sayılı Yasa'nın 15. ve 16. maddeleri gereğince Encümen Kararına dayalı olarak belirlenmesi gerekirken, ... ve ... Müdürlüğünün yazısı ile yetinilerek karar verilmesinin doğru olmadığı, çekişmeli bölümlerin mülkiyetinin devri ile iptal ve tescil kararı verilebilmesi için 3194 sayılı Yasa'nın 15. ve 16. maddeleri uyarınca Belediye Encümen kararına dayalı olarak ve imar mevzuatı doğrultusunda ifrazının mümkün olup olmadığının açıklığa kavuşturulmasının zorunlu olduğu, hal böyle olunca; çekişmeli bölümlerin ifrazının mümkün olup olmadığının Belediye Encümen kararına dayalı olarak belirlenmesi, ifraz mümkün ise iptal ve tescile, ifrazının mümkün olmaması halinde davacı yararına irtifak veya intifa hakkı tesisine karar verilmesinin değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; İlk Derece Mahkemesince; davanın dayanağının Köy Hizmetlerinin İl Özel İdaresine devir edilerek kullanılmış olan taşınmazların da davacı kuruma devri ile birlikte söz konusu alanın tesciline yönelik olduğu, davacının arsa ve binaları birlikte kullandığı, önceki tescil talep edilen miktarın bilirkişi raporu ve uydu görüntüsünde binaların doğu kısmının talep edilen alan dışında kaldığı, alınan raporda (K), (L), (M), (N) ile gösterilen kısımların bina olduğunun anlaşıldığı, bu kısımların da bina statiği gereğince talebe dahil edilerek, bu hususta ıslah dilekçesi verildiği, dava konusu taşınmazın davalı idare tarafından daha önceden devrinin yapılması gerekip bu devrin yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile taşınmazdaki 10.327,62 m² kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dava konusu taşınmazın, dava dışı belediyeden bedeli karşılığı satış suretiyle alındığı, 1984 tarihli protokolün amacının orman yollarının yapımı, onarımı, bakımı ve hizmetlerin ... Genel Müdürlüğünce yerine getirilmesi olarak belirlendiği, protokolde tamirhanelerin ... Genel Müdürlüğüne devredileceği kararlaştırılmış olup devir yapılmadığı, protokol tarihinden sonra ... Genel Müdürlüğünün kaldırılmasına, mallarının İl Özel İdarelerine devrine karar verildiği, bu süreçte de herhangi bir işlem yapılmadığı, İl Özel idarelerinin kaldırılmasından sonra kurulan davacı kurum tarafından tamirhane devrinden bahsedilmesine rağmen davalı ... Müdürlüğün satış yoluyla edindiği 26.229, 52... 'lik arsa nitelikli taşınmazın dava dilekçesi ile 9.8 12... 'lik kısmının, ıslah dilekçesiyle de 10.327, 62... 'lik kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili talep edildiği, dosyada dava konusu taşınmazın talep edilen kısmının ifraz edilerek bedelsiz olarak öncelikle ... Genel Müdürlüğüne devredileceğine ilişkin bir anlaşma bulunmadığı, protokoldeki tamirhane kavramından tamirhanenin bulunduğu, aynı zamanda O... Müdürlüğünün hizmet binalarının da içinde olduğu çok geniş bir alandan bahsedildiği sonucu da çıkmadığı, tapuda kayıtlı gayrimenkullerin ne şekilde devredileceğinin kanunda açıkça düzenlendiği, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarına uygun yapılmayan devirlerin geçerli olmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizce; 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun’un Geçici 5. maddesi gereğince değerlendirme ve araştırma yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile sadece 28.12.1984 tarihli protokol hükümleri gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; halen davalı İdare adına kayıtlı olup davalının kullanımında olan taşınmaz üzerindeki ana tamirhanenin, kazan dairesinin, şoför odası, yatakhane ve ana tamirhane, araç yıkama yağlama yerlerinin ayrı ayrı taşınmazdan ifrazının mümkün olmadığının keşif sonucu alınan bilirkişi raporu ile saptandığı, 3202 sayılı Yasa'nın Geçici 5. maddesi gereğince ana tamirhanenin, bağlı bulunduğu gayrimenkulle birlikte ... Genel Müdürlüğüne devredileceğine, ne şekilde devredileceğine ilişkin yasal düzenleme bulunmadığı gibi tamirhanenin üzerinde kurulu bulunduğu gayrimenkul ile birlikte devredileceği kabul edilse dahi gayrimenkulün ne kadarlık kısmının devredileceği konusunda herhangi bir düzenleme de bulunmadığı, bilirkişi raporu ile belirlenen ana tamirhanenin kapladığı alanın neredeyse üç katı olacak şekilde ifraz ve tescil kararı verilmesinin Uluslararası Sözleşmeler ve Anayasamız ile güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğuracağı, geçici 5. madde ve Protokoldeki düzenlemelere göre davalının mülkiyetinde bulunan taşınmazın içindeki ana tamirhanenin, üzerinde bulunduğu alandan daha fazla yaklaşık üç katı bir alanla geçici maddede ve protokolde yer almayan şekilde ifrazı ile davacı adına tescilinin yasal düzenlemelere uygun olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle ve davalı vekilinin temyize cevap dilekçesi ile duruşma isteğinde bulunduğu anlaşılmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.06.2026 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde, temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-KARAR-
Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden usul ve kanuna ve bozma kararının gereklerine uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı 116,60 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı vekili için 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz eden davacıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.06.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
