- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E. 2025/3367 K. 2026/2571
Karar tarihi: 11 Haziran 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
YARGITAY
6. HUKUK DAİRESİ
- MAHKEMESİ
- ... Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi
- SAYISI
- 2022/1301 E., 2025/636 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında 20.08.2013 tarihinde haricen imzalanan “Arsa Payı Karşılığı İnşaat ve Kira Sözleşmesi” uyarınca, müvekkilinin %50 oranındaki arsa payını 26.08.2013 tarihinde davalıya devrederek edimini ifa ettiğini, buna karşılık davalı yüklenicinin binayı 12 adet stüdyo daireye dönüştürerek otel haline getirip işletmeye uygun hale getirmek ve 10 yıl süreyle aylık 11.250,00 TL kira bedeli ödemekle yükümlü olduğunu, kira artışlarının TEFE-TÜFE ortalaması esas alınarak belirleneceğini, davalının tadilat ve inşaat yükümlülüğünü eksik ve kusurlu biçimde yerine getirmiş olmakla birlikte, kira ödeme yükümlülüğünü yalnızca birkaç ay yerine getirip 27.06.2016 tarihinde sözleşmeyi haksız şekilde feshettiğini, kira ödemelerinin eksikliği nedeniyle ... 32. İcra Dairesinin 2016/20271 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe itiraz edilmesi üzerine ... 15. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2016/744 Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını ve bu davanın kabul edildiğini, söz konusu fesih işleminin açıkça sözleşmeye aykırı olduğunu ve davalının taşınmazın %50 hissesine haksız şekilde malik olduğunu, ayrıca sözleşmenin feshedildiği 01.07.2016 tarihinden sözleşme süresi sonu olan 01.07.2024 tarihine kadar kalan 96 aylık süreye ilişkin kira bedelinin TEFE-TÜFE artış oranları baz alınarak hesaplandığında toplam 1.522.872,00 TL olduğunu, bu zararın giderilmesi gerektiğini, aksi halde davalının tapuda adına kayıtlı %50 hissenin yarısının tapu iptali ve tesciline karar verilmesi gerektiğini, ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; taşınmazın %50 hissesinin yarısının iptali ile müvekkili adına tesciline, bu talep kabul edilmediği takdirde ise sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren sözleşme süresi sonuna kadar ödenmesi gereken 1.522.872,00 TL kira alacağından şimdilik 500.000,00 TL’nin en yüksek ... Bankası avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 20.08.2013 tarihinde adi yazılı şekilde akdedilen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin, her ne kadar Türk Borçlar Kanunu’nun 237. maddesi uyarınca geçerlilik kazanabilmesi için noterde düzenleme şeklinde yapılması ve resmi şekilde tapuda tescil işlemiyle desteklenmesi gerekliyse de, tarafların sözleşmeden kaynaklanan karşılıklı borçlarını (arsa payının devri ile inşaatın ifası) fiilen yerine getirmiş olmaları ve yüklenici davalının taahhüt ettiği edimleri teknik olarak tamamlamış bulunduğunun bilirkişi raporlarıyla sabit olması karşısında, dürüstlük kuralı ve iyiniyet ilkeleri gereği sözleşmenin geçerli olduğunun kabulü gerektiği, bu durumda davacının, sözleşmeye dayalı edimlerin yerine getirildiği bir aşamada, tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedip tapu iptalini isteme hakkı bulunmadığı, dosya kapsamındaki bilirkişi raporlarının da taraf beyanları ve delillerle çelişmeyen, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde düzenlenmiş olduğu belirtilerek, davacının sözleşmenin feshi ve tapu iptali taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...kiraya ilişkin talepler yönünden mahkemece tefrik kararı verilerek bu kısmın görev yönünden ayrıldığı, kira alacağına dair uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanına girmesi nedeniyle dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verildiği, bu görev kararının da istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmış olup, bu suretle kira alacağına dair hususun eldeki davanın konusu olmaktan çıkarıldığı ve ayrı bir yargılamaya tabi tutulduğu sabittir. Davacı, tefrik kararı sonrasında eldeki davada, sözleşmeye konu kira bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek, tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuş ise de; mahkemece de belirtildiği üzere, adi yazılı olarak düzenlenen sözleşmenin ifa edilmesiyle geçerlilik kazandığı, davalı yüklenicinin sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirdiği, bu hususa ilişkin aksine bir ispatın da davacı tarafça ortaya konulamadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, davacının iddiasının esas itibariyle kira alacaklarına yönelik bulunduğu ve bu uyuşmazlığın, taraflar arasında görülmekte olan ve tefrik edilerek görevli mahkemeye gönderilen ayrı bir dava dosyasında incelenmekte olduğu gözetildiğinde; eldeki davanın konusu ile söz konusu kira alacakları arasında doğrudan esaslı bir bağlantı bulunmadığı, bu itibarla mahkemece verilen kararın esasa ilişkin yönüyle hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, mahkemece harçlandırılan dava değeri olan 1.226.625 TL üzerinden davalı lehine hükmedilmesi gereken nispi vekâlet ücretinin 75.718,87 TL olması gerekirken, hatalı hesaplama ile 107.983,50 TL vekâlet ücretine hükmedilmiş olması isabetli görülmemiş; İlk Derece Mahkemesi kararının bu yönüyle kaldırılması gerekmiştir" gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf talebinin vekalet ücreti yönünden kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Bölge Adliye Mahkemesince terditli davanın HMK’ya aykırı şekilde değerlendirildiğini, terditli davada usul ekonomisi ilkesi gereğince her iki talebin de, asli talebin görevli olduğu mahkemede görülmesi gerekirken, verilen görevsizlik kararı ile yargılamanın uzatıldığını,
b. Bölge Adliye Mahkemesince taleplerinin görmezden gelindiğini, talepleri hakkında olumlu-olumsuz karar verilmediğini,
c.Sözleşme tarihi itibariyle inşaata yapılan masraf kıyaslandığında davalı tarafın gerçekte taşınmazın %50’sine sahip olamayacağının açık olduğunu, davalı yanın sözleşmedeki edimini ağır bir şekilde ihlal ettiğini, bu nedenle kusurlu olduğunu, davalının bizzat sebebiyet verdiği kusur ve davacının karma sözleşmeye olan güvenini suistimal ederek haksızca elde ettiği kısmın iadesine mecbur olduğunu, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen ve hem arsa payı karşılığı inşaat işleri yapılmasını hem de kira ilişkisini içeren karma nitelikteki sözleşmeye dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Dava taraflar arasında düzenlenen 20.08.2013 tarihli sözleşmeye dayalı olarak açılmıştır. Davada talepler, aralarında aslilik-fer'ilik ilişkisi kurulmak suretiyle terditli olarak ileri sürülmüştür.Talepler arasında bağlantı olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Bu şekilde açılan terditli davada, taleplerden biri hakkında, başka mahkemenin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi için tefrik kararı verilmesi doğru değilse de,tefrik kararı mahkemenin ara kararı ile verilip, esas hükümle verilmediğinden bu husus bozma nedeni yapılamamıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
