- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2026/508 K. 2026/4829
Karar tarihi: 21 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
YARGITAY
11. HUKUK DAİRESİ
- MAHKEMESİ
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
- SAYISI
- 2025/419 Esas, 2025/1330 Karar
HÜKÜM: Yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ: (Kapatılan) İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI: 2022/1 E., 2024/1048 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait ... Türbinünün davalı ... şirketleri tarafından Yangın, Hırsızlık ve Makina Kırılma Poliçeleri ile sigortalandığını, Türbindeki makinanın kırılma suretiyle hasarlandığını, tamir giderinin 764.863,65 USD olduğunu, ayrıca tamiri süresince 15.05.2011 tarihinden itibaren onun yerine bir ünitenin kiralanması gerektiğini, bunun için de 118.000,00 USD ücret ödendiğini, davalı ... şirketlerinin zararı karşılamaya yanaşmadıklarını ileri sürerek 764.863,65 USD servis ve tamir bedelinin davalıların temerrüde düştüğü 15.05.2011 tarihinden itibaren; 118.000,00 USD kiralama bedelinin ödeme tarihinden itibaren faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davanın zaman aşımına uğradığını, dava konusu hasarın mutad kullanımdan kaynaklandığını, ani ve beklenmedik bir olaydan kaynaklanmadığından Makina Kırılması Genel Şartları hükümlerine göre teminat dışı olduğu gibi Geniş Kapsamlı Yangın, Hırsızlık, Makine Kırılması Poliçesi'nde yer alan özel şartlar dikkate alındığında da teminat kapsamında bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arızanın işletmenin doğal bir sonucu olmadığı, Makine Kırılma Sigortasının Genel Şartlarının 1. maddesinde belirtilen ani ve beklenmeyen, yani zamanından önce meydana gelen bir hasar olarak sigorta teminatı kapsamında olduğu, ... Sigorta A.Ş'nin bu zararın 786.290,92 USD'sinden, ... Sigorta A.Ş'nin ise 196.572,73 USD'sinden sorumlu olduğu, ayrıca davalı vekili benzer bir olayda İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/652 E. ve bununla birleşen İstanbul Anadolu 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/656 E. sayılı dosyalarında verilen davanın kabulüne ilişkin kararların İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 2019/1968 E., 2022/1453 K. sayılı kararı ile kaldırıldığını, davanın reddedildiğini, birebir aynı olan konuda açılan bu davanın da reddi gerektiğini ileriye sürmüşse ise de, Bölge Adliye Mahkemesi kararının Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2023/412 E., 2024/2510 K. sayılı ilamında ''hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü ile poliçe şartları kapsamında...'' talebin değerlendirilip karar verilmesi gerekirken verilen ret kararının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile kararın bozulması karşısında davalı vekilinin ret kararı verilmesi talebinin yerinde görülmediği, bilirkişi heyetinden son alınan raporun teknik yönden kabul edilebilir olduğu, meydana gelen kırılmanın poliçe kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 706.290,92 USD'nin davalılardan ... Sigorta A.Ş.'den 14.06.2011'den itibaren Devlet bankalarının Amerikan Dolarına verdiği 1 yıllık mevduat faizi ile, 176.572,73 USD'nin ise davalı ... Sigorta A.Ş.'den dava tarihi olan 15.05.2013'den itibaren Devlet bankalarının Amerikan Dolarına verdiği 1 yıllık mevduat faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece alınan 04.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda, arızanın teorik beklentinin %24 aşağısında gerçekleştiği, arıza sürecinin işletmenin doğal bir sonucu olmadığı, hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu tespitine yer verildiği, bunun yanı sıra her iki tarafın da dayandığı benzer bir hasara ilişkin, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/652 E. sayılı dosyası ve bu dosya ile birleşen İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/636 E. sayılı dosyasında verilen karara ilişkin Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27.03.2024 tarihli ve 2023/402 E., 2024/2510 K. sayılı ilamında, "...her ne kadar davalı ... şirketlerince gerek poliçe özel şartlarındaki, sigortalı kıymetlerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma, korozyon veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan, işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların verdiği tedrici bozulmaların teminata dahil olmadığı, gerekse Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları'nın Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı 3/h bendindeki "Makinelerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan," hükümlerine göre gaz türbinlerinde meydana gelen hasarlanmaların poliçe kapsamında bulunmadığı yönünde savunma yapılmış ise de; tarafsız ve güvenilir delillerle hasarın teminat dışında kaldığının ispat edilemediği, davalı tarafından sunulan Teknik Rapor'un tarafın isteği üzerine haricen düzenlendiği gözetildiğinde işbu raporun tarafsızlığı konusunda da şüphe oluştuğu, tüm dosya kapsamına göre hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü ile poliçe şartları kapsamında davacının kar kaybı, işçilik ve tamir bedeline yönelik taleplerinin değerlendirilmesi gerektiği" yönündeki bozma kararı uyarınca verilen kararın onanarak kesinleştiği, Dairelerinin kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi raporu ve taraflar arasındaki benzer bir olaya ilişkin emsal dosyadaki tespitler nazara alındığında, meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında kalmadığının davalı tarafça ispatlanamadığı, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının davacı tarafça vekâlet ücreti yönünden istinaf edildiği, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekâlet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerektiği, bu sebeple, dava tarihindeki kura göre vekâlet ücretinin belirlenmesinde isabetsizlik bulunmadığı, ancak, mahkemece davalıların, poliçedeki sorumluluk oranlarına göre zararın kendilerine isabet eden kısmında sorumlu tutulmuş olmalarına ve davalılar arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunmamasına göre her bir davalı yönünden sorumlu oldukları miktar itibariyle vekâlet ücretine karar verilmesi gerekirken, toplam zarar üzerinden vekâlet ücreti belirlenerek davalılara poliçedeki orana göre dağıtılmasının yerinde görülmediği, jerana (yönetici/lider) yapılan bildirimin, diğer sigorta şirketlerine yapılan bildirim hükmünde olduğu, eldeki davada, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin jeran sıfatına sahip olup, ona yapılan bildirimle hasar dosyasının açıldığı nazara alındığında, davalı ... A.Ş. yönünden de aynı tarihte temerrütün gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, bu nedenle ilk derece mahkemesince davalı ... A.Ş. yönünden de 14.06.2011 tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekirken 15.05.2013 tarihinden itibaren faize karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, 706.290,92 USD'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den 14.06.2011 tarihinden itibaren Devlet bankalarının Amerikan Dolarına verdiği 1 yıllık mevduat faizi ile; 176.572,73 USD'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den 14.06.2011 tarihinden itibaren Devlet bankalarının Amerikan Dolarına verdiği 1 yıllık mevduat faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Hukuki Nitelendirme ve Uyuşmazlık
Dava, Geniş Kapsamlı Yangın, Hırsızlık, Makine Kırılması Poliçesi kapsamında rizikonun gerçekleştiği iddiasına dayalı hasar bedeli ile ikame teçhizatın kiralama bedelinin tahsili talebine ilişkin olup, uyuşmazlık, sigortalı makinede meydana gelen hasarın ve kiralama bedelinin sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden kurulan hükümde, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden davanın 706.290,92 USD üzerinden, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 176.572,73 USD üzerinden kabulüne karar verilmiş, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine 191.199,57 TL, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine 319.999,22 TL vekâlet ücretine hükmedilmiş ise de, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden davanın kabulüne karar verilen tutar ve karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri dikkate alındığında davacı lehine hükmedilebilecek vekâlet ücretinin 51.228,00 TL olduğu anlaşıldığından kararın bozulması gerekmiştir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş.'nin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan “319.999,22 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “51.228,00 TL” yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harçlarının istekleri halinde ilgililere iadesine, 21.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
