- Ana sayfa
- Yargı kararı
Danıştay 5. Daire E. 2023/3174 K. 2026/1019
Karar tarihi: 19 Şubat 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
DANIŞTAY
BEŞİNCİ DAİRE
- Esas No
- 2023/3174
- Karar No
- 2026/1019
- KARŞI TARAF (DAVALI)
- ... Belediye Başkanlığı / ...
- İSTEMİN KONUSU
- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 692 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı hakkında düzenlenen personel bilgi dosyasında yer alan Diyarbakır Valiliğinin ... tarih ve... sayılı İdari Kurul Kararında, davacının PKK/KCK terör örgütü ile iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu yönünde değerlendirmenin bulunduğu, davacı hakkında halihazırda yürütülen adli soruşturma veya kovuşturmanın bulunmadığı, dava dosyasında idari kurul kararını destekleyen bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, Mahkememizce davacının PKK/KCK terör örgütü üyesi olduğu veya anılan terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu yönünde herhangi bir istihbari bilgi, tanık ifadesi veya yürütülen bir soruşturma bulunup bulunmadığı, bu yönde açık veya gizli kaynak bilgisi mevcut ise buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesi hususunda davalı idareden, Diyarbakır Valiliğinden, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğünden, Emniyet Genel Müdürlüğünden, Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Daire Başkanlığından, Kayapınar İlçe Emniyet Müdürlüğünden ve Kayapınar İlçe Jandarma Komutanlığından ara kararla bilgi ve belge istenildiği; söz konusu ara kararlara verilen cevabi yazılarda, davacı hakkında PKK/KCK terör örgütüyle irtibatlı veya iltisaklı olduğu yönünde açık veya gizli kaynaktan herhangi bir istihbari bilginin, tanık ifadesinin, ihbar veya şikayetin bulunduğuna dair bir bilgiye yer verilmediği, dolayısıyla bakılan davada davacının PKK/KCK terör örgütü ile iltisak veya irtibatlı olduğuna kanaat getirilmesini sağlayacak herhangi bir bilgi ve belgenin ortaya konulamadığı, UYAP Örgütlü Suçlar Bilgi Bankası üzerinden yapılan sorgulamada davacının PKK/KCK terör örgütüyle irtibatını veya iltisakını gösterir herhangi bir bilgi-belge, tanık beyanı veya teşhisin bulunmadığı, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden, davacının PKK/KCK terör örgütüne irtibatını veya iltisakını gösterecek herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı, davacı hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüyle irtibat veya iltisakı olduğuna dair davalı idarece başkaca sebep de ortaya konulmadığı anlaşıldığından, davacının 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılması üzerine kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı ve birinci derece yakınları ile ilgili olarak UYAP ve Örgütlü Suçlar Bilgi Bankasından yapılan araştırmada; davacının; kendisiyle herhangi bir hısımlığı bulunmamasına karşın Yargıtay ...Ceza Dairesinin...gün ve E:..., K:...sayılı kararı ile PKK ile irtibatlı olarak ve örgütün amaçlarını gerçekleştirmek üzere oluşturulan yapılar kapsamında silahlı terör örgütü olduğu kabul edilen KCK'nın Türkiye Meclisler Topluluğuna bağlı olarak faaliyet gösteren Türkiye Koordinasyonunun 30 kişilik meclisinde yer aldığı tespit edilen R.M. isimli sanığın, hakkındaki yargılamalar sonucunda hükümlü olması üzerine... Sulh Hukuk Mahkemesinin... tarihli (memuriyete girişi sonrasında) ve E:..., K:... sayılı kararı ile bu hükümlüye vasi olarak atandığı ve bu durumun kendi kabulü ile gerçekleştiği, öte yandan; davacının kendisi gibi Eylül 2013'te bir başka belediyede kamu görevine başlayan eşi T.Y.'nin terör örgütü ile iltisakı olması nedeniyle kapatılan Sarmaşık Yoksullukla Mücadele ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneğine üye olduğu; davacının iki ayrı kardeşinin de silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan tutuklandığı, yargılanıp hüküm giydiği, davacının PKK/KCK ile irtibat ve iltisakının; yüksek yargı organlarının kararlarında ifadesini bulduğu üzere, örgütle amaç birliği ve sosyal birliktelik oluşturacak şekilde gerçekleştiği; terör örgütü ile bağlantısının açık olduğu anlaşılmakta olup, aynı sebebe dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: PKK/KCK terör örgütüne irtibatını veya iltisakını gösterecek herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı, söz konusu iddialara ilişkin hakkında herhangi bir soruşturma veya kovuşturmanın bulunmadığı, savunma hakkı tanınmadan işlem tesis edildiği, yapılan ara kararlar neticesinde PKK/KCK terör örgütüne irtibatını veya iltisakına dair somut bilgi ve belge sunulmadığı, suç ve cezaların şahsiliği ilkesinin ihlal edildiği, dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, vasilik görevi süresince vasisi olduğu kişi ile ilgili hiç bir işlemde bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Kayapınar Belediye Başkanlığı bünyesinde tekniker olarak görev yapan davacı, 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmış, kamu görevine iade edilmesi istemiyle yaptığı başvurusu Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun ... tarih ve... sayılı işlemiyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan başlatılan adli soruşturma ya da kovuşturma bulunmadığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde sona ermiştir.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 121. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı’nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılan ve 14/07/2017 tarih ve 30124 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) ''Kamu personeline ilişkin tedbirler'' başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, ''Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan KHK, 08/03/2018 tarih ve 30354 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7089 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmış olup, anılan Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasındaki “…üyeliği, mensubiyeti veya…” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 30/11/2022 tarih ve E:2018/83, K:2022/144 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “meslekten veya kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan tedbirin uygulanabilmesi için yeterlidir.
Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E: 2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Yukarıda da belirtildiği üzere, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü tarafından Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne karşı yapılan darbe teşebbüsü ve sonrasında yaşanan olağanüstü dönem ve koşullar gereğince alınan tedbirler kapsamında, yine Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne karşı silahlanmış bir terör örgütü olan PKK/KCK'ya yönelik olarak da tedbir alınmasının ve bu bağlamda kamu görevlilerinin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na, kanunlarına, kurumlarına, dolayısıyla Devlete sadakat yükümlülüklerine riayeti konusundaki denetimin en hassas ve azami şekilde yapılmasının, yaşanan söz konusu olağanüstü dönemin doğal bir sonucu olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında; davacının, PKK/KCK terör örgütüne üyeliği, mensubiyeti yahut bunlarla irtibatı olduğu yönünde Diyarbakır Valiliğinin 14/02/2017 tarihli Kurul kararı, silahlı terör örgütü olduğu kabul edilen KCK'nın Türkiye Meclisler Topluluğuna bağlı olarak faaliyet gösteren Türkiye Koordinasyonunun 30 kişilik meclisinde yer aldığı tespit edilen R.M. isimli sanığın vasisi olması, eşinin kapatılan dernekte üyeliğinin bulunması ve iki ayrı kardeşinin silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan hüküm giydiği belirtilerek, davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibat ve iltisakı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının kardeşleri ve eşi hakkındaki tespitlerin ise doğrudan davacıya ilişkin olmadığı, Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından R.M. isimli şahsa vasi olarak atanması hukuki bir müessesenin işletilmesi sonucunda gerçekleştiği, yargı merciisi tarafından yapılan atamanın davacının aleyhine değerlendirilemeyeceği, davacı hakkında Diyarbakır Valiliği'nin Kurul kararında, PKK/KCK terör örgütüne üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı, yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen ekli listedeki personellerin kamu göreviyle ilişiğinin kesilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığının belirtildiği ve sözü geçen kurul kararının ekindeki listede davacının isminin de yer aldığı, İdare Mahkemesince davacının PKK/KCK terör örgütü üyesi olduğu veya anılan terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu yönünde herhangi bir istihbari bilgi, tanık ifadesi veya yürütülen bir soruşturma bulunup bulunmadığı, bu yönde açık veya gizli kaynak bilgisi mevcut ise buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesi hususunda ara kararlar yapıldığı, söz konusu ara kararlar üzerine ilgili kurumlar ve davalı idarece de davacı hakkında PKK/KCK terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğuna dair somut bir bilgi ve belge sunulmadığı, kurum kanaati dışında PKK/KCK terör örgütü ile irtibatı ve iltisakına dair başkaca bir delil bulunmayan davacının, PKK/KCK terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğundan bahisle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden, ... -TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/02/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
