- Ana sayfa
- Yargı kararı
Danıştay 5. Daire E. 2023/11038 K. 2026/1313
Karar tarihi: 25 Şubat 2026
Atıf yapılan maddeler
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 28
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 45
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 49
- 375 sayılı 657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNU, 926 SAYILI TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU, 2802 SAYILI HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNU, 2914 SAYILI YÜKSEKÖĞRETİM PERSONEL KANUNU, 5434 SAYILI T.C. EMEKLİ SANDIĞI KANUNU İLE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI, DEVLET MEMURLARI VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNE MEMURİYET TABAN AYLIĞI VE KIDEM AYLIĞI İLE EK TAZMİNAT ÖDENMESİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME, m. Geçici 35
Karar metni
T.C.
DANIŞTAY
BEŞİNCİ DAİRE
- Esas No
- 2023/11038
- Karar No
- 2026/1313
- TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)
- 1- ... Bakanlığı / ... 2- ... Müdürlüğü / ...
- İSTEMİN KONUSU
- ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 35. madde uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan dava neticesinde,.... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, mahkeme kararının uygulanması talebiyle davalı idarelere yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle oluşan zararlarına karşılık olmak üzere 50.00,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; Dava konusu Mahkeme kararının uygulanması için davalı idarelere yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin davalı idare işlemleri bakımından; Mahkemelerinin E:... esasına kayden açmış olan davada ... tarih K:... sayılı "dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı zararların tazmini isteminin kabulüne" yönelik kararın davalı idarelere 13/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği, idarelerce kararın uygulanmasına yönelik olarak işlem tesis edilmediğinin görüldüğü, bu durumda, Mahkeme kararı gereği ilgilinin başvuruda bulunması yada bulunmaması fark etmeksizin ilgili idarelerce işlem tesis edilmesi gerektiği, yani davacının tekrar göreve başlatılması ve yoksun kaldığı hakların tazmini gerektiği, aksinin kabulünün Mahkeme kararının uygulanmaması anlamına geleceği, davacının uyuşmazlığa neden olan işlem hakkında açılan davadaki nihai kararın davacı lehine olan "iptal- kabul" kararı olması ve idarelerin iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak ve iptal edilen işlemden doğan sonuçları ortadan kaldırmak ve önceki hukuki durumun geçerliliğini sağlamakla görevli olması karşısında dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, bu nedenle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Dava konusu manevi tazminat talebi bakımından; idarenin tazmin yükümlülüğünün, yalnızca mal varlığında meydana gelen eksilmeye yönelik olmayıp, manevi varlıktaki sarsıntı ve dengesizlik nedeniyle oluşan manevi zararları da kapsadığı, manevi zararın; kişinin şeref, haysiyet, isim, şöhret ve bedeni bütünlük gibi şahsına bağlı haklarına yapılan saldırılar veya yakınlarından birinin ölümü ya da sakatlığı nedeniyle duyduğu acı ve üzüntüler olduğu, bu tür zararların, maddi zararlara da sebebiyet veren bir eylem veya işlemden doğabileceği gibi maddi zarar doğurmayan bir eylem veya işlemden de kaynaklanabileceği, manevi zararın belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın; malvarlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, tatmin aracı ve olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçladığı, manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışının manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kıldığı, manevi tazminata hükmedilmesi için kişinin fizik yapısını zedeleyen, yaşama ve kazanma gücünün azalması sonucunu doğuran olayların meydana gelmesi ve idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eylemi sonucunda ağır bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması veya şeref ve haysiyetinin rencide edilmiş bulunması gerektiğinin yargısal içtihatlar ile kabul edildiği, bu itibarla, her olayda manevi tazminat gerekip gerekmediğinin yargı merciince değerlendirilmesinin gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda; davacı tarafından, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut irtibatı bulunduğundan bahisle kamu görevinden çıkarılmasına dair işleme karşı açmış olduğu davada Mahkememelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı zararların tazmini isteminin kabulüne" karar verildiği, bu kararın 13/04/2021 tarihinde davacı ve davalı idarelere tebliğ edildiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinde Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının kararda belirtilen şekilde ve gecikmeksizin uygulanması gerektiğinin açıkça hükme bağlandığı, kanun koyucu tarafından idarelere getirilen bu yükümlülüğün en geç kararın tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde uygulanacağı konusunda da azami bir sürenin öngörüldüğü, dolayısıyla ilk derece mahkemelerince veya Danıştay ya da bölge idare mahkemesince verilen kararların uygulanmasının hiçbir şekilde otuz günü geçemeyeceği ve en geç otuz gün içerisinde uygulanması gerektiği hususunda şüphe bulunmadığının anlaşıldığı, fakat uyuşmazlıkta davalı idare tarafından idare mahkemesi kararının kendisine tebliğinden itibaren otuz günlük sürenin sona ermesine rağmen mahkeme kararının uygulanmadığı ve davacı tarafından mahkeme kararının uygulanması amacıyla yapılan başvurunun da zımnen reddedildiği, idarelerin mahkeme kararlarını değerlendirme ya da bu kararları uygulamama durumlarının söz konusu olamayacağı, dolayısıyla mahkemece verilen kararı aynen ve gecikmeksizin uygulamak zorunda olan davalı idareler tarafından kanuna aykırı hareket edildiği ve bu nedenle mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle davacının duyduğu elem ve üzüntünün karşılığı olarak takdiren 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin ise reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idareler tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ....İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve dilekçede ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idareler tarafından; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35. maddesinde bir kamu personelinin kamu görevinden çıkarılabilmesi için, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğunun değerlendirilmesinin yeterli görüldüğü, davacının yürüteceği kamu hizmetinin doğrudan ülkenin güvenliğinde önemli bir yere sahip olması ve görevinin hassasiyeti dikkate alındığında davacının terör örgütüyle irtibatının bulunduğu sonucuna varılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddia edilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 35. madde uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı zararların tazmini talebiyle açtığı davada; dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı zararların tazmini isteminin kabulü yolunda karar verildiği, kararın davalı idareye tebliği tarihinden itibaren kanunen öngörülen süre içerisinde göreve başlatılmaması nedeniyle Mahkeme kararının uygulanması talebiyle 15/04/2021 tarihli dilekçe ile yaptığı başvurunun davalı idarece zımnen reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından, anılan zımni red işleminin iptali ile Mahkeme kararının yerine getirilmemesi nedeniyle uğranılan zararlarına karşılık olmak üzere 50.000,00-TL manevi tazminatın tarafına ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacının kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı zararların tazmini isteminin kabulü yolunda karar verildiği, davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine ise; anılan kararın Dairemizin 01/12/2025 tarih ve E:2023/6643, K:2025/13032 sayılı kararı ile bozularak yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, bozma üzerine verilecek kararın işbu davayı etkileyeceği anlaşıldığından, oluşan yeni hukuki duruma göre bir karar verilmek üzere temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptali ile manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile kısmen reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptali ile manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/02/2026 tarihinde, esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) GEREKÇEDE KARŞI OY:
Davacı tarafından, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 35. madde uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan dava neticesinde,... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, iptal kararının uygulanması talebiyle davalı idarelere yapılan başvuruya cevap verilmemek suretiyle zımnen ret edilmek suretiyle oluşan işlemin iptali ile mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle oluşan zararlarına karşılık olmak üzere 50.00,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Görüldüğü üzere davacının iş bu dava ile iki talebi bulunmaktadır. Birinci talebi kamu görevinden çıkarılma işlemine karşı açmış olduğu iptal davasının lehine karar verilmesi sebebiyle Mahkeme kararının uygulanarak göreve iade edilmesi diğer talebi ise, Mahkeme kararının yerine getirilmemiş olması sebebiyle manevi tazminat ödenmesine karar verilmesidir.
Davacının ilk talebi idare tarafından yapılan yeni bir işlem veya eylem bulunmadığından dava konusu edilemeyeceği İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde açıkça düzenlenmiş, yargı kararlarının yerine getirilmesini düzenleyen 28. maddesinde de "kararların sonuçları" başlığı ile idari makamların sorumlulukları ve lehine karar verilen davacıların hakları düzenlenmiştir.
Bu bağlamda yargı kararının yerine getirilmemesi yeni bir davanın konusu olamayacağından incelenmeksizin ret kararı verilmesi gerekmekte, tazminat talepleri ise dava konusu edilip incelenebileceğinden bozma kararının yargı kararının yerine getirilmesine yönelik kısmına incelenmeksizin ret kararı verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozma kararı verilmesi gerektiği düşüncesi ile gerekçe yönünden karara katılmıyorum.
