mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Danıştay 5. Daire E. 2022/12800 K. 2026/1610

Karar tarihi: 3 Mart 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DANIŞTAY

BEŞİNCİ DAİRE

Esas No
2022/12800
Karar No
2026/1610
KARŞI TARAF (DAVALI)
... Bakanlığı / ...
İSTEMİN KONUSU
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığı'nın ...tarih ve .../... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde açılan E:... sayılı ceza davasında ... tarih ve K:... sayılı kararında özetle; davacının rütbesi, eğitimi, mesleki tecrübeleri itibariyle aldıkları emrin rutin bir emir olmadığını ve ardındaki gerçek amaç ve saiki sorgulamalarının gerekmesi, sahip oldukları iletişim olanakları nazara alındığında olayın gerçek mahiyetini bilebilecek/öğrenebilecek durumda olmaları bir yanılgı içinde olmadıklarının anlaşılması, olayın darbe girişimi olduğunu öğrendikten sonra da eylemini sonlandırmamış, emirler doğrultusunda hareket etmeye devam ettiği, lojistik destek taburunda görev yapmasına rağmen silahlı olarak kışla dışına çıkıp il merkezindeki yolu trafiğe kapatarak kimlik kontrolü yapan askerlerin yanında konuşlandığı gerekçesine yer verilerek "Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etmek" suçundan 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, karara karşı davacının yaptığı istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, halihazırda temyiz incelemesinin Yargıtay .... Ceza Dairesi nezdinde devam ettiği görülmekle, davacının 15.07.2016 tarihinde meydana gelen darbe girişimi sırasındaki rutin dışı ve kendi görev alanı dışındaki emirleri uygulamak suretiyle darbe girişiminin icrasını kolaylaştırmaya yönelik eylemlerde bulunduğu, bu husus hakkındaki mahkumiyet hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde, FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakının var olduğu değerlendirmesine yeter nitelikte somut veri bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı hususu somut bilgi ve belgeler ile ortaya konulan davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35. maddesi kapsamında kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığı'nın dava konusu ...tarih ve .../... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, söz konusu kararın kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisakının bulunmadığı, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, ceza kararının kesinleşmesi gerektiği, bu durumun bekletici mesele yapılması gerektiği, 15 Temmuz 2016 tarihinde tabur komutanı tarafından kışla içerisinde kışla emniyetini sağlamakla görevlendirildiği, askeri bölgede sadece kışla emniyetini sağlamak için beklediği, örgüte müzahir gazete ve dergide aboneliğinin bulunmadığı, müzahir sendika ve derneğe üye olmadığı, örgüte ait yurtlarda kalmadığı, hakkında herhangi bir delil, ihbar veya tanık beyanın bulunmadığı, Bank Asya'da hesabının olmadığı, Bylock programı kullanıcısı olmadığı, ankesörlü veya sabit hatlardan ardışık, periyodik veya tekil aranmasının bulunmadığı, masumiyet karinesinin, çalışma hürriyetinin ihlal edildiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının eksik araştırma nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT:

Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.

Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.

MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.

23/07/2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK) 4/1-(a) maddesinde; 27/07/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na tabi personelden terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna MGK tarafından karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin ilgili Kuvvet Komutanının teklifi, Genelkurmay Başkanının inhası, Milli Savunma Bakanının onayı ile kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiştir. Anılan KHK, 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, bu Kanun ise 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Diğer yandan, olağanüstü hâlin sona erdirilmesinden sonra 31/07/2018 tarih ve 30495 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye Geçici 35. madde eklenmiştir. Anılan maddede, ''...B) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen (Anayasa Mahkemesinin 30/06/2022 tarih ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararıyla,"...üyeliği, mensubiyeti veya..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir.) ;...1) 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununa tabi personel Milli Savunma Bakanının onayı ile kamu görevinden çıkarılır.'' hükmü getirilmek suretiyle, 667 sayılı KHK'nın 4/1-(a) maddesiyle benzer düzenlemeye yer verilmiş, ayrıca aynı maddenin son fıkrasında, (A) ve (B) fıkraları uyarınca haklarında işlem tesis edilecek olanlara yedi günden az olmamak üzere ilgili kurum tarafından uygun vasıtalarla savunma hakkı verileceği belirtilmiştir. Daha sonra, 28/07/2021 tarihli ve 31551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7333 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 23. maddesiyle, söz konusu Geçici 35. maddenin (B) fıkrasında yer alan “üç yıl” ibaresi “dört yıl” şeklinde değiştirilmiştir.

Davalı idare bünyesinde ikmal astsubay başçavuş sınıf ve rütbesinde görev yapan davacı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrası uyarınca Milli Savunma Bakanlığı'nın ...tarih ve .../... sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmıştır.

Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.

Öte yandan, UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu davacı hakkında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olmak suçlarında açılan davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile davacının "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme" suçundan mahkumiyetine karar verildiği, anılan kararın temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay ...Ceza Dairesinin ... tarih ve E:...... K:... sayılı ilamı ile bozulduğu,

Bozma üzerine ...Ağır Ceza Mahkemesinin ...ve E:..., K:... sayılı kararı ile "(...) sanık ...'in astsubay, (...) rütbesi ile görev yaptıkları, olay günü saat 22.30 sıralarında lojistik destek komutanı sanık Ç.A.'ın lojistik destek taburu birlik komutanlarının yer aldığı Whatsapp grubundan taburda görevli tüm askerlerin derhal kışlada toplanması emrini vermesi üzerine sanıkların taburda görevli diğer askerlerle birlikte 23.00 - 23.30 sıralarında Hafız Hakkı Paşa Kışlası içerisindeki tabur komutanlık binası önünde bulunan içtima alanında toplandıkları, bir süre sonra sanık Ç.A.'ın da makam aracı ile içtima alanına geldiği, rütbeli (subay ve astsubay) personele diğer askerlerin silah ve hücum yeleklerini almaları emrini verdiği, bunun üzerine sanık ve bir kısım rütbeli askerin içtima alanında bulunan diğer askerin silah ve hücum yeleklerini aldıkları, sanık Ç.A.'ın mühimmat sorumlusu sanık Astsubay O.K.'dan mühimmat getirmesini istediği, sanık O.K.'ın "uygun değil komutanım, yetkim yok" diyerek verilen emri yerine getirmediği, bunun üzerine acil müdahale mangası'ndan mühimmat getirilerek rütbeli personele dağıtıldığı, bu sırada sanık Ç.A.'ın askerlere "benden izinsiz kimse şarjörleri silahına takmıyor" diyerek bağırdığı, sanık Ç.A.'ın ulaştırma takımına araç hazırlanması emrini verdiği, bunun üzerine LAND ve Transit marka araçların içtima alanına geldiği, 00.00 sıralarında sanık Ç.A.'ın emri üzerine sanık ve diğer askerlerin gelen araçlara binerek kışla nizamiyesinden çıkış yaptıkları, kışladan gelen yol ile Digor - Kars karayolunun kesişim noktasında bulunan ... marketin önünde durdukları, sanık Ç.A.'ın emriyle askeri araçların yolun bir kısmını kapatacak şekilde konuşlandırıldığı, sanık Ç.A.'ın askerlere hitaben "gelen araçları durdurarak kimlik kontrolü yapmaları, askeri personel dışında kimseyi kışla tarafına geçirmemeleri" şeklinde emir verdiği, bunun üzerine bir kısım askerin verilen emir doğrultusunda tabur komutanı Ç.A. ile birlikte gelen araçları durdurdukları, kimlik kontrolü yaptıkları, sanıklar ve diğer askerlerin bir kısmının yol kenarında bir kısmının ise nizamiyede bekledikleri, bu sırada sanıklar M.T., R.D., O.K., E.E., S.H. ve Y.A.A.'ın kendi aralarında "yapılanın yetkileri dahilinde olmadığını, bu nedenle olaya dahil olmamaları gerektiğini" konuştukları, bir süre sonra cep telefonlarına gelen mesajlardan ve internet haberlerinden darbe girişimi kapsamında ülke genelinde meydana gelen olaylardan haberdar oldukları ve bu konuda aralarında konuştukları, bunun üzerine sanık M.T.nin saınk Ç.A.'ın yanına giderek darbe girişiminden bahsettiği ve kışlaya dönmek için izin istediği, sanık Ç.A.'ın ise sanık M.T.'ye hitaben "yüzbaşım benim canımı sıkma ben size kışlanın emniyetini aldırmaktan başka bir şey yaptırmıyorum" dediği, saat 00.30 sıralarında ZPT ve tankların kışladan çıkış yapmaya başladığı, tugay komutanlığından askerlerin cep telefonlarına "herkes görev yerlerine dönsün, verilen emirlere riayet ediniz, herkes kendi can güvenliğinden sorumludur, silah kullanma yetkiniz vardır" şeklinde mesajlar gönderildiği, bir süre sonra Ç.A.'ın LAND aracına binerek bölgeden ayrıldığı, 01.00 - 01.30 sıralarında darbe girişimine tepki gösteren bir grup vatandaşın sloganlar atarak ... Market isimli iş yerinin önünden geçtikleri, 03.00 - 03.30 sıralarında sanık Ç.A.'ın emri üzerine sanık M.T.'nin askerleri ve araçları kışla nizamiyesi önünde konumlandırdığı, bir süre sonra bir polis ekibinin gelerek askerlere kışla içerisine girmeleri yönünde uyarıda bulunduğu, sonrasında sanık Ç.A.'ın emri ile sanıkların kışla içerisine çekildikleri tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır. Örgütsel organizasyon içinde yer alarak darbe girişiminden haberdar oldukları, darbe teşebbüsünü planlama ve karar aşamasına katıldıkları kanıtlanamayan, verildiği anda hizmete ilişkin olmadığı ve adli veya askeri bir suç maksadını ihtiva eden bir fiile müteallik olduğu açıkça belli olmayan emir doğrultusunda diğer askerlerle birlikte teçhizatlı olarak kışla dışarısına çıkan, olayın mahiyetini anladıkları andan itibaren kışla içerisine çekilme ve suç teşkil eden eyleme dahil olmama yönünde çaba sarf eden, bu bakımdan suç işleme ya da suça yardım etme kastı ile hareket etmedikleri anlaşılan sanıkların, acil gelişen durum ve koşullar içerisinde terör saldırısına karşı emniyet tedbiri aldıkları yanılgısı ile hareket ettikleri (...)" gerekçesine yer verilmek suretiyle davacının üzerine atılı Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçları açısından kastının bulunmaması nedeniyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-(c) maddesi uyarınca beraatine, silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden dosyanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine kararı verildiği, anılan kararın Yargıtay .... Ceza Dairesinin... tarih ve E:... K:2...sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği,

Davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan anılan tefrik kararı ile ayrılan dosya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esasına kaydedildiği, ...Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-(e) maddesi uyarınca beraat kararı verildiği ve anılan kararın 03/12/2024 tarihinde istinaf edilmeden kesinleştiği anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

667 sayılı KHK'nın 4. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.

Bu kapsamda, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesi amacıyla, "terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenler" hakkında; 667 sayılı KHK'nın 4. maddesiyle, olağan dönemdeki yaptırımlardan farklı olarak olağanüstü nitelikte tedbir, OHAL kalktıktan sonra 375 sayılı KHK'nın geçici 35. maddesiyle de dört yıl süreyle uygulanmak üzere kamu görevinden çıkarma yaptırımı getirilmiştir.

AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).

Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünü yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu yaptırımın uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan yaptırımın uygulanabilmesi için yeterlidir.

Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E: 2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.

Bununla birlikte iptal davaları idarî işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalardır. İdari işlem ise idarenin kamu gücü kullanarak tek taraflı olarak tesis ettiği hukuki sonuç doğuran işlemdir. İdareyi işlem yapmaya sevk eden maddi ve hukuki etkenler ise idari işlemin sebep unsurunu oluşturmaktadır.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinde yer alan, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin “meslekten veya kamu görevinden çıkarılmasına karar verilir'' hükmü gereğince davacı hakkında dava konusu işlem tesis edilmiştir.

Bu kapsamda davacı hakkındaki terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu yönünde davalı idarece yapılan değerlendirmenin de kuşkusuz keyfilikten uzak olması gerekir.

Dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuki denetiminin yapılabilmesi; bu değerlendirmeyi haklı kılan maddi sebeplerin yargılama esnasında davalı idarece ortaya konulmasına ve izah edilmesine bağlıdır. Bu konudaki yükümlülük şüphesiz öncelikle dava konusu işlemi tesis eden davalı idareye aittir. Bununla birlikte idari yargı mercilerince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde öngörülen resen araştırma ilkesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için her türlü inceleme ve araştırmanın yapılması da mümkün hatta olayın niteliğine göre gereklidir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idarece, davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin gerekçesi olarak davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu yönündeki değerlendirme yalnızca ceza yargılaması neticesinde davacı hakkında verilen mahkumiyet kararı gerekçe gösterilmek suretiyle davanın reddine karar verildiği görülmüş ise de ceza yargılaması sonucu verilen mahkumiyet kararının Yargıtayca bozulması sonrasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin yukarıda aktarılan kararları ile davacı hakkında isnat olunan suçlardan beraat kararı verildiği ve anılan kararların kesinleştiği görülmüştür.

Bu nedenle, öncelikle; davalı idarece dava dosyasına sunulan davacı hakkında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatı olduğu yönünde değerlendirme yapılmasına dayanak teşkil eden tespitlerin değerlendirilmesi, gerek görülmesi halinde yeniden sorulması, öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için;

"Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Daire Başkanlığından; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait örgüt içi iletişim programı (ByLock) kullandığına ya da ankesörlü telefon görüşme kaydı bulunduğuna ilişkin tespit olup olmadığının sorulmasına, var ise tespitlere ilişkin belge ve raporların, (mahiyetleri ve kullanım bilgileri yer alacak şekilde) FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında var ise davacının adının geçtiği ifade tutanaklarının istenilmesine,

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan; davacının, müflis Asya Katılım Bankası AŞ’de katılım ya da cari hesabının bulunup bulunmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, hesap no, hesap açılma tarihi, işlem tarihleri, işlemlerin mahiyeti, tutarı yer alacak şekilde) istenilmesine,

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünden; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait özel öğretim kurum ve kuruluşlarına ilişkin eğitim kaydı ile özel öğrenci yurtları vb. ilişkin kayıt bilgileri (istihbari olanlar dâhil) olup olmadığının sorularak, var ise tespitine ilişkin belge ve raporların istenilmesine,

Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulundan (MASAK); davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkili gerçek (sivil imamlar vb) veya tüzel (Kimse Yok Mu Derneği vb) kişilere bağış ya da para transferinin olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, dernek/vakıf, miktar ve tarih yer alacak şekilde) istenilmesine,

İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünden; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait olduğu gerekçesiyle kapatılan dernek ya da sendika/federasyon/konfederasyonlarda yönetim/denetim/genel kurul üyelik/aidat bilgisi olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, tarih aralığı ve ilgili kuruluş yer alacak şekilde) istenilmesine,

Vakıflar Genel Müdürlüğünden; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait olduğu gerekçesiyle kapatılan vakıflarda üyeliği ya da mütevelli heyeti üyeliği olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, tarih aralığı ve ilgili kuruluş yer alacak şekilde) istenilmesine,

Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon Anonim Şirketinden; davacının Digitürk aboneliğinin bulunup bulunmadığı, aboneliği bulunuyorsa bu aboneliği iptal ettirip ettirmediğinin, iptal ettirmiş ise hangi tarihte iptal ettirdiğinin sorularak, var ise müşteri hizmetleri ile yapılan görüşmenin çözümünün ve diğer bilgi ve belgelerin birer örneğinin istenilmesine" yönelik yapılacak ara kararı neticesinde davalı idare ile yukarıda anılan kurum ve kuruluşlarca gönderilecek bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilerek karşı beyanlarının da alınmasından sonra davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kuşkusuz yukarıda anılan değerlendirme yapılırken davacı hakkındaki ceza soruşturmasındaki ve varsa ceza kovuşturmasındaki (kesinleşmiş takipsizlik ya da beraat kararı ile sonuçlanmış olsa dahi) tespitlerin de irtibat ve iltisak noktasında göz önüne alınması gerekmektedir.

Bu itibarla, belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın, eksik incelemeyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;

2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:......sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 03/03/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗