mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Danıştay 8. Daire E. 2023/4429 K. 2026/1832

Karar tarihi: 30 Mart 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DANIŞTAY

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No
2023/4429
Karar No
2026/1832
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI)
... İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi
KARŞI TARAF (DAVALI)
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı "Temyiz isteminin reddine" dair kararının kaldırılarak, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı telekomünikasyon şirketi tarafından, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı "Oluru" ile çıkarılan Elektronik Haberleşme İstasyonları Yer Seçim Belgesi Usul ve Esasları Yönergesi'nin, bu yönergeye dayanarak alınan ... tarih ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediyesi Meclis kararı ile değiştirilen Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2016 yılı Gelir Tarifesi Cetvelindeki bir takım kalemlere ilişkin tarifenin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih, E:..., K:... sayılı kararda; Elektronik Haberleşme İstasyonları Yer Seçim Belgesi Usul ve Esasları Yönergesinin 1. maddesi, 2. maddesi, 3. maddesi, 4. maddesinin 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9 ve 10. bentleri ile 5, 6 ve 7. maddelerine ilişkin kısımları bakımından davanın reddine, söz konusu Yönergenin 4. maddesinin 5 ve 7. bentlerine ilişkin kısımları bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih E:..., K:... ve Temyiz No:... sayılı kararıyla; isteme konu kararın, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan kararlar arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacının temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, bakılmakta olan davada verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarının temyiz yolunun açık olduğuna dair hüküm uyarınca; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih E:..., K:... ve Temyiz No:... sayılı temyiz isteminin reddine dair kararı kaldırılarak, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Dava, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı "Oluru" ile çıkarılan Elektronik Haberleşme İstasyonları Yer Seçim Belgesi Usul ve Esasları Yönergesi'nin, bu yönergeye dayanarak alınan ... tarih ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararının ve bu meclis kararı ile değiştirilen Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2016 yılı Gelir Tarifesi Cetvelindeki bir takım kalemlere ilişkin tarifelerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Uyuşmazlıkta ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan karara karşı istinaf kanun yoluna gidildiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, işbu karara karşı temyiz kanun yoluna gidilmesi üzerine Danıştay 8. Dairesinin 19/10/2021 tarih ve E:2019/1164, K:2021/4647 sayılı kararıyla ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulduğu, bunun üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince Danıştay'ın bozma kararına uyularak ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla bakılmakta olan davanın tarifeye ilişkin kısmının reddine kesin olmak üzere karar verildiği, davanın Yönergeye ilişkin kısmı bakımından ise yeniden bir karar verilmek üzere dava dosyasının ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

... İdare Mahkemesi ... tarih, E:..., K:... sayılı kararında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın tarifeye ilişkin kısmının karara bağlanarak kesinleşmesi nedeniyle yalnızca davacı şirketin "Elektronik Haberleşme İstasyonları Yer Seçim Belgesi Usul ve Esasları Yönergesi"nin iptaline ilişkin kısmı bakımından bir değerlendirme yapılarak Elektronik Haberleşme İstasyonları Yer Seçim Belgesi Usul ve Esasları Yönergesinin 1. maddesi, 2. maddesi, 3. maddesi, 4. maddesinin 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9 ve 10. bentleri ile 5, 6 ve 7. maddelerine ilişkin kısımları bakımından davanın reddine, Yönergenin 4. maddesinin 5 ve 7. bentlerine ilişkin kısımları bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İşbu kararın istinaf edilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf isteminin reddine kesin olarak karar verilmiş bu kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih E:..., K:... ve T:... sayılı kararıyla "temyiz isteminin reddine" karar verilmiştir. Davacı şirket tarafından bu kararın temyizi istenmiştir.

Dairemizce yapılacak temyiz incelemesi, davanın diğer istemler yönünden kesinleşmesi nedeniyle Elektronik Haberleşme İstasyonları Yer Seçim Belgesi Usul ve Esasları Yönergesine ilişkin kısmına hasren yapılacaktır.

İLGİLİ MEVZUAT:

Anayasanın 127. maddesinde, mahalli idarelerin il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişilikleri olduğu, mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkilerinin, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenleneceği; 124. maddesinde de, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Anayasanın bu amir hükmüne göre, kamu idareleri, görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptir. Kanunlar nitelikleri itibarı ile soyut hukuk normlarıdır. Yönetmelikler ise amacını, kapsamını, konusunu ve sınırlarını aşmamak üzere, kanunların somut olaylara uygulanmasını sağlamak üzere hazırlanarak yürürlüğe konulan düzenleyici işlemlerdir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinde "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: ...

b) Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.

...

(r) Belediye mücavir alanı sınırları içinde 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK ve ilgili diğer mevzuata göre kuruluş izni verilen alanda tesis edilecek elektronik haberleşme istasyonlarına kent ve yapı estetiği ile elektronik haberleşme hizmetinin gerekleri dikkate alınarak ücret karşılığı yer seçim belgesi vermek,

...

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/18 md.) (r) bendine göre verilecek yer seçim belgesi karşılığında alınacak ücret Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca belirlenir. Ücreti yatırılmasına rağmen yirmi gün içerisinde verilmeyen yer seçim belgesi verilmiş sayılır. Büyükşehir sınırları içerisinde yer seçim belgesi vermeye ve ücretini almaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.

Aynı Kanunun 17. maddesinde "Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluşur."; "Meclisin görev ve yetkileri" başlıklı 18. maddesinde "Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:...

m) Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek...

s) Belediye başkanıyla encümen arasındaki anlaşmazlıkları karara bağlamak.

t) Mücavir alanlara belediye hizmetlerinin götürülmesine karar vermek...";

34. maddesinde "Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: ...

e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek...

g) Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek...

i) Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine getirmek.";

38. maddesinde "Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:..

e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek...

h) Meclis ve encümen kararlarını uygulamak...

p) Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler yapma ve üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.

Adsız düzenleyici işlemlerden olan yönergelerin, Anayasa, yasa, tüzük, yönetmelik ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi ve öngörülen biçim ve yetki koşullarına uyularak çıkarılması dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasında kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.

5393 sayılı Kanun'un 18. maddesinde, belediye meclisinin; 34. maddesinde, belediye encümeninin; 38. maddesinde de, belediye başkanının görev ve yetkileri sayma suretiyle belirtilmiştir.

Davanın, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve dosya içeriğiyle birlikte değerlendirilmesinden; belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK ve ilgili diğer mevzuata göre kuruluş izni verilen alanda tesis edilecek elektronik haberleşme istasyonlarına kent ve yapı estetiği ile elektronik haberleşme hizmetinin gerekleri dikkate alınarak ücret karşılığı yer seçim belgesi vermek ve kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek belediyelerin yetki ve imtiyazları arasında yeralmış, bu yetkilerin belediyenin hangi organı (başkan mı, belediye meclisi mi ya da belediye encümeni mi) tarafından kullanılacağına ilişkin düzenlemeler de aynı mevzuatta belirlenmiştir.

Belediye meclisinin, belediyenin uygulamaya ve genel düzenleyici işlemlere yönelik kararları vermeye yetkili karar organı olması ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, karar organı olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin, yasada tahdidi olarak sayılan görev ve yetkilerle sınırlı olmadığı, 5393 sayılı Kanun'da belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılan diğer konularda da belediye meclisinin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle belediye sınırlarının tamamını ilgilendiren yönetmelikleri kabul etme ve düzenleyici işlemleri tesis etme yetkisi Belediye Meclisine, bu düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin bazı yetkiler de belediyenin yürütme organı olan Belediye Başkanına verilmiştir. Belediye başkanının tek başına düzenleyici işlem tesis etme yetkisi mevzuatta öngörülmemiştir.

Uyuşmazlık konusu olayda, gerek ... İdare Mahkemesince gerekse İzmir Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, dava konusu Elektronik Haberleşme İstasyonları Yer Seçim Belgesi Usul ve Esasları Yönergesi’nin Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından kabul edildiği belirtilerek uyuşmazlığın esası hakkında hüküm kurulmuş ise de dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden davalı idarenin 30/03/2016 tarihli cevap dilekçesinde ve eklerinde söz konusu Yönerge’nin belediye meclisi kararıyla değil, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin 20. maddesi dayanak alınmak suretiyle hazırlanarak Başkanlık Makamının onayına sunulduğu ve Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın 22/07/2015 tarih ve 2759 sayılı Başkanlık Oluru ile yürürlüğe konulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, belediyenin görev ve yetkileri arasında yer alan düzenleyici işlem tesis etme ve yönetmelik çıkarma yetkisinin belediyenin karar organı olan Belediye Meclisi'ne ait olduğu anlaşıldığından, düzenleyici işlem tesis etme yetkisi bulunmayan Belediye Başkanlığı oluru ile çıkarılan yönergede yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,

4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

5. Kesin olarak 30/03/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗