mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Danıştay 5. Daire E. 2022/3564 K. 2026/2357

Karar tarihi: 26 Mart 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2022/3564 E. , 2026/2357 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3564 Karar No : 2026/2357 Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ... Vekili : Av. ... Karşı Taraf (Davalı) : ... Bakanlığı / ANKARA Vekili : Av. ... İstemin Özeti : Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Hakkında verilen mahkumiyet kararının henüz kesinleşmediği, savunması alınmaksızın tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddia edilmektedir. Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının temyiz iddialarının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır. Dava dosyası ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs suçundan verilen mahkumiyet kararının Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür. Ağır Ceza Mahkemesinin söz konusu kararında yer alan; "...Sanık ...'ın 15.07.2016 tarihinde 4. Motorlu Piyade Tugay Komutan Yardımcılığı'nda Yüzbaşı rütbesi ile Topçu Tabur Komutanlığı'nda görev yaptığı, suç tarihinde Sanık C.E.D. ve 3.Tabur Komutanı Binbaşı M.E.E.i ile birlikte Bayburt Askeri Gazino'da bulunmakta iken aynı sırada orada bulunan Sanık C.A.'nın kullanımında olan ... numaralı hattından Lojistik Destek Tabur Komutanlığı nöbetçi astsubayı İ.K.'nin kullanımındaki ... numaralı hat ile 22:54:33'te aranarak kışla komutanı Sanık A.E.'nin emri gereği kışlaya gelmesinin emredildiğinin bildirilmesi ve Sanık C.A.'nın "Nöbetçi amir aradı hep birlikte kışlaya geçiyoruz." şeklindeki beyanı üzerine kamuflajlı halde kışlaya gelerek Topçu Tabur Komutanlığı'na geçtiği, Sanık C.E.D.'nin tabur rütbeli personeli ile düzenlediği Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yönetime el koyduğunu, B.D.'nin sıkıyönetim komutanlar listesinde Trabzon-Bayburt illerinden sorumlu sıkıyönetim komutanı olarak yer aldığını, yaptıkları toplantıda Sanık A.E.'nin "Yurtta Sulh Konseyi Bildirisini" okuduğunu ve vereceği talimatların kışla komutanı Sanık A.E.'nin talimatları olduğunu bildirdiği toplantıya katıldığı (Sanık C.E.D., her ne kadar Sanık A.E.'nin odasında yapılan toplantıya katılmamış, mevcut durumu ve talimatları Sanık A.D.'den almış ise de; tabur rütbelileri ile yapmış olduğu toplantıda, toplantıya iştirak eden diğer sanıkların emniyet beyanlarından anlaşılacağı üzere bu durumu onlara izah etmemiş, kışla komutanı Sanık A.E.'nin odasındaki toplantıya katıldığını ve emirlerin onun emirleri olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.) Sanık C.E.D tarafından oluşturulacak 2. Timin tim komutanı olarak görevlendirildiği, bu görevlendirmeye itiraz etmediği, silahlı, hücum yelekli ve mühimmatlı vaziyette dışarı çıkış için emir beklediği, suç tarihinde Topçu Taburu bünyesindeki tüm diğer dosya sanıklarının savunmalarında yer aldığı haliyle Sanık ...'ın yaşanılanlardan rahatsızlık duymaksızın "biz askeriz, ne şekilde emir verilirse onu yerine getiririz, dışarı çıkmam diye birşey yok." ve Sanık C.E.D.'ye yönelik olarak " garp var darp var, garbı yaşamadık ama darbı yaşıyoruz, ne gerekiyorsa yapılır komutanım." şeklindeki sübuta eren beyanları ile verilen emri kanuna uygunluğu açısından hiçbir değerlendirme, sorgulama yapmaksızın kabulünün ve ifasının gerektiğine dair ve topçu taburu nöbetçi astsubayı odasında diğer tüm topçu taburu rütbeli personeli sanıklarla birlikte televizyondan süreci takip ettiği sırada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarda bulunduğu esnada "Bu şerefsizi neden konuşturuyorsunuz, korkma korkma o.... Çocuğu, a.... koyduğumun çocuğu, senin de ananı sinkaf edeceğiz, seni de alacağız. Beni de artık Bayburt'a belediye başkanı yaparlar" şeklinde hakaret içerir söylemleri ve planladığı eylemleri itibariyle suç işleme yolundaki iradesini dış dünyaya yansır şekilde defaten açığa çıkardığı, bahsolunan tüm hususların diğer sanık savunmaları ve sanığın kısmi ikrarı ile sabit görüldüğü anlaşılmış, böylelikle Sanık ...'ın darbe teşebbüsünden ve kışla komutanlığı nezdinde olası bir kışla dışına çıkma ihtimaline dair yapılan planlamalardan haberdar olmasına rağmen ülke genelinde işlenilmeye çalışılan anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçunun işlenmesi yönünde dış dünyaya yansımış iştirak iradesini ortaya koyarak, Anayasa'nın 122. Maddesinde düzenlenen usule aykırı olduğu açıkça anlaşılan ve askeri hiyerarşi zincirine uymayan, mahiyeti itibariyle de anayasal düzene karşı silahlı teşebbüs suçunu teşkil ettiği Başbakan Binali Yıldırım, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamaları ile FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarınca işgal ettikleri kamu görevinin verdiği yetkiye istinaden tasarruf etme imkanına haiz bulundukları devlete ait silah ve mühimmatı kullanarak gerçekleştirilen silahlı darbe teşebbüsü olduğunun sıradan bir vatandaşın dahi gece yarısına varılmaksızın mevcut hali fark ederek sokaklara, meydanlar ve havaalanlarına giderek tepkisini gösterdiği 15 Temmuz hain darbe girişimi gecesi B.D. tarafından icrası sağlanmak üzere kışlaya gönderilen ve Sanık C.E.D. tarafından yapılan toplantıda Sanık ...'a bildirilen "Sıkıyönetim Direktifi" konulu emrin gereğini icra yönünden bilgi düzeyi, olayın özellikleri, tecrübe, rütbe ve konumu gibi olgular nazara alındığında ülkenin içerisinde bulunduğu durumu çok kısa süre içerisinde kavrayabilecek bir konumda bulunan Sanık ...'ın TCK'nın 30/4 maddesi bağlamında kaçınılmaz bir hata içinde olduğunun kabulüne imkan bulunmadığı da gözetilerek, suç tarihi itibariyle kendisine Topçu Tabur Komutan Vekili Sanık C.E.D. tarafından iletilen ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etmek Suçundan TCK'nın 309. Maddesi uyarınca neticeten müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilen Trabzon'da konuşlu 4. Motorlu Piyade Tugay Komutan Vekili B.D. tarafından gönderilen kanunsuz emirleri yerine getirdiği, Sanık ...'ın Topçu Tabur Komutanlığı bünyesinde hizmet verdiği, 4. Motorlu Piyade Tugay Komutan Yardımcılığı'nın bağlı bulunduğu 4. Motorlu Piyade Tugay Komutanlığı bünyesinde de sözde sıkı yönetim emrini ve darbe girişimini destekler mahiyette eylemlerin gerçekleştiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ... Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamlarında da yer aldığı haliyle sanığın eyleminin bağlı bulunduğu Tugay Komutanlığı faaliyetleri çerçevesinde değerlendirilmesinin zorunlu olduğu, böylelikle 15 temmuzu 16 temmuza bağlayan gece boyunca yapılan planlamalar doğrultusunda ülke genelinde işlenen suçun icrasına etkin, fonksiyonel, elverişli nitelikte katkı sağlayan, vehamet içeren, dış dünyaya yansımış suç teşkil eden eylemleri ile Sanık ...'ın anayasal düzeni ortadan kaldırmaya yönelik darbe girişimine iştirak iradesini gösterdiği, ancak mezkur eylemin TCK'nın 39. maddesi kapsamında kaldığının anlaşıldığı, sanığın TCK'nın 309/1 maddesi kapsamındaki suçun işlenmesi sırasında yardım etmek sureti ile suçun icrasını kolaylaştırarak anayasal düzeni ortadan kaldırmaya yönelik darbe girişimine iştirak ettiği anlaşıldığından hakkında TCK'nın 39/2-c maddesi delaletiyle TCK'nın 39/1. maddesinin uygulanmasına karar vermek gerekmiştir. Sanık ...'ın mezkur eylemleri TCK'nın 36. Maddesi kapsamında Gönüllü Vazgeçme hükümleri uyarınca değerlendirildiğinde; Sanık A.E. ile ilgili gerekçeli kısımda yer aldığı haliyle şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır. Sanık ... Mahkememiz huzurunda vermiş olduğu savunmasında " ...Tekrarlamak gerekirse mesai saati dışında içki içerken kışlaya çağrılmam nedeniyle alkollü şekilde oturduğum sırada bu davanın konusu olmayan Cumhurbaşkanına hakaret etme dışında bir eylemim olmamıştır." şeklindeki beyanıyla suç tarihinde Cumhurbaşkanına yönelik hakaretini kabul etmiş olup; *Sanık A.A.'nın 19/08/2017 Tarihli TEM Şube Müd. Beyanında; "...Saat 23:30 sıralarında odamın yanında bulunan televizyonlu odaya geçtim ve orada haberleri açınca TSK'nın yönetim el koyduğunu okudum o esnada hatırladğıım kadarıyla E.T., F.A., ve benim yanımda ..., Recep Tayyip Erdoğan'a küfretti ve akabinde gülerek "Belki beni de belediye başkanı yaparlar artık." dedi. *Sanık H.U.'nun 25/12/2017 Tarihli Savcılık Beyanında; "...Televizyonda haberler İstanbul ve Ankaradaki darbe girişimine ilişkin eylemleri ve uçakların, tankların halka ateş edişlerini gösteriyordu. Bizde bu tabloyu görünce olayın tedirginliği ile bize de dışarıya çıkma emri gelirse ne yaparız diye konuşmaya başladık. Bu sırada konuşmaları duyan ..."arkadaşlar bazı şeyleri karıştırıyorsunuz, biz askeriz bu saatten sonra bize ne emir verilirse yapmak zorundayız."dedi. ..., Başbakan Binali Yıldırım konuşma yaptığı esnada hırslı ve kinli bir edayla "sonunda yaptık darbeyi oh olsun" dedi........3. Orduya bağlı tüm illerdeki kışlalarda idari tahkikat başlatılmıştı. Her birliğe kendi personelinin bu doğrultuda ifadesinin alınması talimatı gelmiş, ... da bu talimat doğrultusunda yanımıza geldi, bize bu soruları dağıttıktan sonra yönlendirme maksadıyla "Arkadaşlar, biliyorsunuz ki o gece bir faaliyet olmadı. Terör saldırısı için tedbir aldık, sorulara bu surette yüzeysel cevap verin" dedi. Ben de bunun üzerine "Komutanım darbe gecesi ne yaptınız diye soruyor ben o gece mühimmatta getirdim bunu yazmam gerekmez mi?" diye sordum. Bunun üzerine ... imalı şekilde "sen bilirsin ama bu senin için daha sıkıntılı bir durum kardeşim." diyerek bu durumu yazmamamı söyledi." *Sanık O.A.'nın 27/12/2017 Tarihli Savcılık Beyanında; "...Öncelikli olarak C.E.D.'nin odasında rütbeli komutanlar ile yapılan toplantının ben sonuna doğru içeriye girdim. İçeriye girdiğim andan itibaren C.E.D.'nin rütbelilere yönelik olarak "şu an emir bekliyoruz, verilen talimatlara uyun." dedi. Bu esnada ...'ta " garp var darp var, garbı yaşamadık ama darbı yaşıyoruz, ne gerekiyorsa yapılır komutanım." diyerek darbe teşebbüsüne destek mahiyetinde konuştu. *Sanık İ.Y. 03/04/2018 Tarihli Savcılık Beyanında; "... ... Cumhurbaşkanımızın konuşmasına sinirlenerek Cumhurbaşkanına hitaben "korkma, korkma o..... çocuğu seni de alacağız dedi." ve yine Sanık İ.Y. 02/04/2018 Tarihli TEM Şube Müdürlüğü beyanında; "...... rütbeli personelin dinlenme odasında Cumhurbaşkanımıza "o.... Çocuğu korkma bu kadar" dediğini duydum. O esnada odada F. Astsubay, A. Astsubay, H. Başçavuş, H. Astsubay, Uzman A. olduğunu hatırlıyorum." *Tanık E.Ş. 28/02/2019 Tarihli Savcılık beyanında; "...Topçu tabur binasının önünde 2 adet unımog marka araç olduğunu gördüm. Televizyon olduğunu bildiğim nöbetçi astsubay odasında ... kanepenin koluna oturmuş vaziyette televizyona bakarak elini diğer eline vurarak nah işareti yaptıktan sonra "nasıl koyduk tayyibe, sabah olunca gününü görecek." dedi." *Sanık A.Ç. 18/01/2018 Tarihli Savcılık beyanında; "...O sırada odada A.A., E.T. ve taburun hemen hemen bütün personeli vardı. ..., Cumhurbaşkanına o... Çocuğu diyerek hakarette bulundu. Sonrasında birtakım sözlerde sarfetti, ancak hatırlayamıyorum." *Sanık F.A. 28.12.2017 Tarihli TEM Şube Müd. beyanında;"...... 'Korkma ,korkma o. Çocuğu ya da a... Koduğumun çocuğu şeklinde ve sonrasında senin de ananı s.... Ya da seni de alacağız' diyerek Cumhurbaşkanına küfretti. *Sanık F.A. Mahkememiz huzurunda vermiş olduğu beyanında; "... Cumhurbaşkanının ilk facetime den konuşma yaptığı sırada "korkma korkma o. çocuğu seni de alacağız" şeklinde küfür ettiğini duydum, o esnada hemen yanında duran Önder ile göz göze geldik, şahsi olarak Cumhurbaşkanına olan sevgim nedeniyle neden küfür ettiğini sorar şekilde baktım, kendisi de bana "ne var" şeklinde bir mimik hareketi yaptı." *Sanık H.I. 26/12/2017 Tarihli Savcılık beyanında; "...... sürekli oradaydı ve seviniyor gibi bir hali vardı. ... 'a...na koyduğumun hükümeti artık gidecek kurtulacağız bu o... çocuklarından'dan dedi. Cumhurbaşkanının konuşmasının ardından bu şerefsizi niye konuşturuyorlar hala, a... Koyduğumun çocuğu' dedi. *Sanık H.U 25/12/2017 Tarihli TEM Şube Müd. Beyanında; "......, biz askeriz çıkmam diye birşey yok ne derlerse onu yapacağız dedi., ... sonunda yaptık darbeyi oh olsun dedi ve odadan çıktı." şeklindeki beyanlar ile de Sanık ...'ın suç tarihinde sergilediği tavrı, sarf ettiği söylemleri, suç işleme iradesi açıkça gözler önüne serilmiş olup bu hususlarda sanığın aksi yöndeki savunmalarına itibar olunmamıştır..." şeklindeki tespitler, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 26/03/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗