mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 29. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/735 K. 2026/230

Karar tarihi: 15 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

29. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
2026/735 Esas
KARAR NO
2026/230
DAVA
İtirazın İptali
DAVA TARİHİ
03/12/2025
KARAR TARİHİ
15/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACI: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi ile sigortalı bulunan... plaka sayılı aracın 06.03.2025 tarihinde karıştığı kaza neticesinde ...plaka sayılı araca hasar verdiği, müvekkili sigorta şirketinin zarar gören araç malikine veya servisine 27.05.2025 tarihinde 40.657,73-TL tutarında maddi hasar tazminatı ödediği, sigortalı araç sürücüsü ...'in ehliyetinde bulunan 103.03 sağlık kodu gereği yapılması gereken yıllık sağlık kontrolünü yaptırmaması sebebiyle ehliyetinin yetersiz durumda bulunduğu, Karayolları Trafik Kanunu Yönetmeliği ve Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca ehliyetsiz veya yetersiz ehliyetle araç kullanımı hallerinde sigortacının sigortalıya rücu hakkının doğduğu, bu kapsamda ödenen tazminatın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının borca ve takibe haksız şekilde itiraz ederek takibi durdurduğu, davalının aracın uzun süreli kiraya verildiği yönündeki işleten sıfatına ilişkin itirazının Yargıtay kararları ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca hukuki dayanaktan yoksun olduğu, sigorta ettirenin işleten sıfatını haiz olmamasının iç ilişkiyi ilgilendirdiği ve rücu davasında husumeti ortadan kaldırmadığı, dava şartı olan arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlandığını belirterek davalının icra takibine yönelik haksız itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın kaza tarihinde dava dışı ...'e kiralandığını ve kiralama işleminin KABİS sistemine usulüne uygun girildiği, aracın fiili hakimiyetinin kiracıda olması nedeniyle müvekkil şirketin işleten sıfatının bulunmadığı, bu nedenle davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, davacı sigorta şirketinin rücu talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kaza tarihinde aracı kullanan ...'in ehliyetinin geçerli olduğunu ve ehliyetinde herhangi bir kısıtlama kodu bulunmadığı, ZMMS Genel Şartları uyarınca rücu şartlarının oluşmadığı, müvekkili şirketin araç kiralama sözleşmesi gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kazanın kiracının kusuruyla meydana geldiği, müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığı, davacı tarafın talep ettiği faiz oranının fahiş olduğu, davacı yanın kötüniyetli olarak müvekkili şirkete karşı icra takibi başlattığını belirterek İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali davasının reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişilerin 25/08/2026 tarihli raporunda özetle; Dava konusu olayın Kara Yolları Trafik Kanunu kapsamında trafik kazası olduğu, davacı Yan Sigortalısı Davalı Yan ... Plakalı Kamyonet Aracın Şoförü Olan...’in 2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun da Madde 84'ü ihlal ettiği nedeni ile Asli ve Tam Olarak %100 kusurlu olduğu, hasar onarım tutarı yönünden yapılan piyasa araştırmaları neticesinde davacı yan aracı olan ... Plakalı aracın fiziki hali üzerinde inceleme yapan ve tamirat işlemini gerçekleştiren ...Oto Boya tarafından ve yine aracın hasarlı hali üzerinde inceleme yapan sayın eksper ... tarafından belirlenmiş hasar onarım bedeli olan 40.657,73 TL nin kadri maruf kabul edilebilir olduğu anlaşılmış olup, davacı sigorta şirketi ...Sigorta A.ş. tarafından ZMMS Poliçesi limit olan 300.000 TL üzerinden hasar onarım bedeli için dava dışı yana 40.657,73 TL ödeme yapılmış olduğu, davacı sigorta şirketinin yetersiz ehliyete dayalı olarak poliçe genel şartları B.4 maddesi gereğince davalı sigortalısına rücu edebileceği, icra dosyasında işleyen avans faizinin 6.840,52 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

HSK ... Dairesinin 30.06.2026 tarihli ve... sayılı kararı ile İstanbul'daki tüm ticaret mahkemelerinin İstanbul Adliyesi'nde birleştirilmesi neticesinde İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..Esas sayılı dosyasının mahkememizin 2026/735 Esasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinden kaynaklanan yetersiz ehliyetname nedeni ile rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mal Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-c fıkrasında, tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerin göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmesi halinde, sigortacnın işletene kusur oranında rücu edebileceği belirtilmiştir. (Yargıtay 17. HD'nın 30/09/2014 tarih ve 2014/1576 E. - 2014/1036 K.)

ZMSS Poliçesi Genel Şartlarının " Tazminatın azaltılması veya kaldırılmasın sonucunu doğuran haller" başlıklı 4/c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukuya gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Poliçede yer alan bu şart esasen KTK.'nın 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür. ZMSS şirketi ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısının ancak onunu veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir. Zira araç sahibinin sorumluluğu diğer bir deyişle karşı araç malikine tazminat ödeme yükümlülüğü aracı kullanan sürücü ehliyetsiz olsa dahi kusur esasına dayalıdır. Sigortalı aracın, gereken ehliyetnameye haiz olmayan kişi tarafından kullanılması ve bu kişinin (sürücünün) kusurlu oması rücu etmek için yeterli olup, rizikonun gerçekleşmesinden, ehliyetiz araç kullanmanın asli unsur olması ya da münhasıran ehliyetsizlik sebebiyle kazanın meydana gelmesi gerekmemektedir. (Yargıtay 17. HD'nın 15/04/2013 tarih ve 2013/1632 E. - 2013/5493 K.)

Somut olayda, davacı nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın dosyada mevcut ZMMS poliçesi ve kaza tespit tutanağı içeriğine göre...marka ticari nitelikli 2024 model kamyonet olduğu anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağı ve mahkememizce aldırılan 25.08.2026 tarihli bilirkişi raporuna göre mezkur araç sürücüsünün sürücü belgesinde 103.03-101-102 kodlarının yazılı olduğu, 102 kodunun ticari araç kullanımına engel teşkil ettiği, kazaya sebebiyet veren aracın ise ticari tescilli kamyonet olduğu anlaşıldığından, şu hali ile sigortalı aracın sürücüsünün yeterli ehliyatnameye sahip olmadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddiaları, celp edilen müzekkere cevapları, kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde, 06.03.2025 tarihinde davacı yan sigortalısı davalı aracının sürücüsü ...’in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın dava dışı ... adına kayıtlı ...sevk ve idaresinde olan...plakalı otomobil aracın ön kısımlarına çarptığı ve kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.

Oluşan kaza nedeniyle taraflara atfı kabil kusur oranının tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan 25.08.2026 tarihli raporda özetle, "davacı yan sigortalısı davalıya ait aracın sürücü ...'in 2918 Sayılı KTK'nun 84. maddesini ihlal ettiğinden asli kusurlu(%100) olduğu, dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı" mütalaa edilmiştir. Hazırlanan raporun, kaza tespit tutanağı ile örtüştüğü ve dosya kapsamında toplanan delillere uygun olduğu anlaşıldığından rapora itibar edilmiştir. Ayrıca aynı raporda " dava dışı ... plakalı araçta kaza nedeniyle yapılan onarım bedelinin 40.657,73 TL olduğu, ödenen toplam 40.657,73 TL nin kadri maruf olduğu, işleyen faizin ise 6.840,52 TL olduğu" ifade edilmiştir. Hazırlanan raporunun, usul ve yasaya uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu değerlendirildiğinden mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında; 06.03.2025 tarihinde davacı yan sigortalısı davalı aracının sürücüsü ...’in sevk ve idaresinde bulunan... plakalı aracın dava dışı ... adına kayıtlı... sevk ve idaresinde olan... plakalı otomobil aracın ön kısımlarına çarptığı ve kazanın meydana geldiği, oluşan kazada davalıya ait aracın sürücüsünün KTK'nun 84. maddesini ihlal ettiğinden %100 kusurlu olduğu, kaza nedeniyle dava dışı aracın onarım masrafı için davacı sigorta şirketi tarafından ödenen 40.657,73 TL nin kadri maruf olduğu, kazaya sebebiyet veren davalıya ait araç sürücüsünün kaza tarihinde yeterli ehliyete sahip olmadığı, bu itibarla davacı sigorta şirketinin ödediği sigorta bedeli kadar rücu hakkının doğduğu, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile takibe yapılan itirazın iptali ve takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Ayrıca her ne kadar davalı tarafından aracın kiralandığı ileri sürülerek husumet itirazında bulunulmuşsa da, davalı şirketin davacı ile sigorta sözleşmesi bulunduğundan sorumlu olduğu anlaşılmakla, iş bu itirazlara itibar edilmemiştir.

HÜKÜM; Ayrıntıları ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyasına 40.657,73 TL asıl alacak, 6.840,52 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 47.498,25 TL üzerinden vaki itirazının iptali ile takibin iş bu bedeller( 40.657,73 TL asıl alacak, 6.840,52 TL işlemiş faiz) üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Karar harcı 3.244,60 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 2.629,2 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,8 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 297,50 tebligat, müzekkere gideri ve 18.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.297,50 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 18.201,88 TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığındın bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 249,52 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 4.575,96 TL'nin davalıdan, 24,04 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.15/10/2026

KatipHakim

Kaynakta görüntüle ↗