- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/544 K. 2026/1022
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6325 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU, m. 13
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 179/1
Karar metni
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/05/2025
KARAR TARİHİ : 23/09/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA :Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında 06.04.2022 tarihli “Harita ve Planların Yapımı Mesleki Kontrollük Hizmetleri Teknik Danışmanlık Temsil Yetkisi ve Tüm Diğer Şehircilik Hizmetleri için Projeci ve Teknik Danışman ile İşveren Arasında Yapılan Sözleşme” imzalandığını, ayrıca 29.12.2022 tarihinde ...-.../... Harita Planlama Başvuru işlemleri hakkında konulu mail ile yine bu sözleşme ile bağlantılı olarak ve sözleşmede düzenlenen işe ek ... işi ile ilgili müvekkilden masraf ve işlem ücretleri istendiğini, icra takibine konu edilen alacak kalemleri taraflar arasındaki danışmanlık ilişkisinden kaynaklı olup müvekkil anlaşılan bedelleri ödemiş olmasına rağmen davalı taraf edim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, 06.04.2022 tarihli sözleşmenin konusunun 2.maddesinde düzenlendiğini, sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken edim yükümlülükleri ise 3.maddede belirtildiğini, ayrıca sözleşme uyarınca davalı tarafın bilgi ve belge yükümlülükleri sözleşmenin 7.maddesinde belirtilen işler olduğunu, işbu davanın konusunu oluşturan alacak kalemlerinin 360.000,00-TL (iade talep edilen alacak) (06.04.2022 tarihli sözleşme kapsamında); 360.000,00-TL (cezai şart bedeli) (06.04.2022 tarihli sözleşme kapsamında) ve 2.250.000,00-TL (iade talep edilen alacak) (29.12.2022 tarihli mail kapsamında ) olduğunu, 360.000,00-TL (iade talep edilen alacak) bakımından; müvekkil tarafından, sözleşmenin 10/1.maddesi gereğince davalı tarafa 360.000,00-TL ön ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin akabinde, davalı tarafından sözleşmenin gereklerini yerine getirmediğini, sözleşlemede taahhüt edilen yapılacak olan iş ve işlemlere ilişkin tüm süreler fazlası ile aşıldığı halde hiçbir iş ve işlem yapılmadığını, 360.000,00.-TL (cezai şart bedeli) bakımında; sözleşmenin 11/2 maddesinde açıkça cezai şartın ödeneceği davalı tarafça kabul ve beyan edildiğini, cezai şartta indirim talep edilmesinin ise mümkün olmadığını, 2.250.000,00-TL (iade talep edilen alacak) bakımından ise: müvekkil tarafından, ... mevki L18A25D.2B Pafta 207 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazların imar planı revizyonu masrafları için 1.250.000,00-TL; .../.../Doğanköy mevki 7521 Ada 1 parsel, 7528 Ada 3 Parsel sayılı taşınmazların uygulama planı yapımı ve ilgili kanunun uygulama yenilenmesi ile yeniden tapulandırma işlemleri masrafları için 1.000.000,00-TL, davalı tarafın talebi üzerine davalı tarafın hesabına gönderildiğini, ancak işbu ödemeler uyarınca yapılması gereken hiçbir işlem davalı tarafça yerine getirilmediğini, ödemelerin harcama belge ve tevsik edici belgelerin iletilmediğini, davalıya keşide edilen 18.09.2024 tarihli ihtarnameyle sözleşmeden haklı nedenle dönüldüğünü, ayrıca ... 1.Genel İcra Dairesi'nin 2024/... Esas (Eski esas ... 28.İcra Dairesi 2024/... E.) dosyasından da aynı alacaklar için icra takibi başlatıldığını, sözleşmedeki tahkim kaydının geçerli olmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 360.000,00-TL ödenen bedelin iadesi talebi yönünden; 12.04.2022 tarihinden 26.09.2024 (... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosya ilk ödeme emri tebligatı ve ... 31.Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 18.09.2024 tarihli ihtarnamesi kapsamında davalı lehine olan tarih) tarihleri arasında yasal faiz; 26.09.2024 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsili ile müvekkile ödenmesine, 2.250.000,00-TL ödenen bedelin iadesi talebi yönünden; 29.12.2022 tarihinden 26.09.2024 (... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosya ilk ödeme emri tebligatı ve ... 31.Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 18.09.2024 tarihli ihtarnamesi kapsamında davalı lehine olan tarih) tarihleri arasında yasal faiz, 26.09.2024 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsili ile müvekkile ödenmesine, 360.000,00-TL (cezai şart bedeli)'nin 26.09.2024 (... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosya ilk ödeme emri tebligatı ve ... 31.Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 18.09.2024 tarihli ihtarnamesi kapsamında davalı lehine olan tarih) tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmede tahkim kaydının olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin sözleşmelerden doğan tüm iş ve hizmetleri yerine getirdiğini, tüm aşamaların tamamı davacı ile paylaşılmış ve bilgilendirilmesi eksiksiz yapıldığını, sözleşmeye konu taşınmazlara ilişkin olarak önceki dava dosyaları, plan iptalleri, plan ve mevzuat değişikliği, hukuksal nedenler, onay makamı kurumlar / idarelerden kaynaklanan ve yine deprem felaketi gibi müvekkilden kaynaklı olmayan nedenlerle oluşan gecikmeler olduğunu, davacıya derhal bildirimler yapılmasına rağmen davacı şirket, müvekkilden kaynaklanan bu hususlarının hiç birini kabul etmediğini, işin devamı için gereken ödemeleri yapmayarak işi durdurduğunu, davacı tarafından gönderilen miktarların yapılan iş ve işlemler için sarfedildiğini, cezai şart talebinin haksız olduğunu, sözleşmede yasal faiz talep edilebileceği kararlaştırılmış olduğundan ticari faiz talebi de haklı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı, davalı şirket ile aralarında imzalanan 06.04.2022 tarihli sözleşme yanında taraflar arasında anlaşmaya varılan ek işler için davalıya ödemeler yapıldığını, ancak davalının hiçbir edimini yerine getirmediğini, sözleşme kapsamında davalıya ödenen ve bedelsiz kalan bedelin yanında sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacağının davalıdan tahsilini istemiş, davalı ise, sözleşmelerden doğan tüm iş ve hizmetleri yerine getirdiğini, davalı yükleniciden kaynaklı olmayan nedenlerle oluşan gecikmeler olduğunu, işin devamı için gereken ödemelerin yapılmadığını, davacı tarafından gönderilen miktarların yapılan iş ve işlemler için sarfedildiğini, cezai şart talebinin haksız olduğunu, sözleşmede yasal faiz talep edilebileceği kararlaştırılmış olduğundan ticari faiz talebi de haklı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Taraflar arasında 06.04.2022 tarihli “Harita ve Planların Yapımı Mesleki Kontrollük Hizmetleri Teknik Danışmanlık Temsil Yetkisi ve Tüm Diğer Şehircilik Hizmetleri için Projeci ve Teknik Danışman ile İşveren Arasında Yapılan Sözleşme” başlıklı sözleşme imzalandığı, ayrıca 29.12.2022 tarihinde ... Harita Planlama Başvuru işlemleri ve bu işe ek olarak ... Harita Planlama işinin başvuru işlemleri ile ilgili olarak tarafların anlaşmaya vardıkları tarafların kabulündedir. Öncelikle davalının tahkim itirazı yönünden ise; taraflar arasındaki 06.04.2022 tarihli yazılı sözleşmenin 5.maddesinde "Proje/Teknik Sorumluluk-Yüklenici Firma ve İşveren arasında çıkacak anlaşmazlıklar, sulh yoluyla çözülemediği takdirde tarafların birinin isteği üzerine, H.K.M.O. (Harita Kadastro Mühendisleri Odası) tarafından atayacak hakem heyeti tarafından çözülür." denilmek suretiyle tahkim şartı öngörülmüş ise de aynı maddenin ikinci fıkrasında da "Bunun dışındaki her ihtilaf halinde ... mahkemeleri yetkilidir" denilmek suretiyle yetkili mahkeme belirtilmiştir. Bu durumda, tahkim iradesinin mutlak ve kesin olmadığı anlaşılmakla; davalının tahkim ilk itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. 06.04.2022 tarihli sözleşmenin “Sözleşmenin konusu” başlıklı 2.maddesinde"Tapu kayıtlarına göre ... İli ... İlçesi ... köyü kain tapunun H21b23c Pafta-Ada 1505-1506-1512 Parsel sayılı taşınmazların bulunduğu toplam 217.291,06 m2 yüz ölçümlü mülkiyeti ... ait parseller üzerinden bu parsellerin içinde bulunduğu ... Paftayı yaklaşık 5.905,299 m2 alanı kapsayan kadastro haritalarının, planlarının/yenilemelerin "kadastro kanunun ilgili hüküm ve maddelerince yeniden haritalanması - ... Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyesi olan ... Belediyesi imar ve plan komisyonunun alacağı kararlar neticesinde planlanması ve düzenlenmesi için" yapılması düşünülen çalışmalarla ilgili teknik danışmanlık sorumluluk ve projelendirme sözleşmesidir." denildiği, işbu eser sözleşmesi kapsamında davalı tarafından sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken edim yükümlülükleri sözleşmede "Sözleşme İçeriği ve Yapılacak İşlemler" başlıklı 3.maddesinde belirtildiği, yine taraflar arasında 29.12.2022 tarihli e-mail kapsamında, “...-Doğanköy/İzmir-Menderes ile buna ek olarak İzmir-Menderes Harita Planlama Başvuru işlemleri konu alan eser sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmaktadır.Sözleşmelere konu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları dosya içine alınarak; taşınmazlara ait yapılmış olan işlere ilişkin olarak taşınmazların bağlı bulunduğu belediyeler, imar müdürlükleri, tapu ve kadastro müdürlükleri, vergi dairesi müdürlükleri, milli emlak müdürlükleri, kaymakamlık, tarım müdürlüklerine müzekkere yazılmış, davalı şirketin taşınmazlara ilişkin yapmış olduğu müracaat ve talepler, başvurulara ilişkin kurum cevapları, komisyon raporları, uzlaşma tutanakları ile bu nedenle ödemiş olduğu harç ve başvuru ücretlerine ilişkin dosyaların gönderilmesi istenilmiştir.Davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde; davacı şirketin davalı şirkete 12.04.2022 tarihinde 360.000,00.-TL, 22.12.2022 tarihinde 59.000,00.-TL, 29.12.2022 tarihinde 1.000.000,00.-TL ve 1.250.000,00.-TL olmak üzere toplam 2.669.000,00 TL Eft gönderdiği, davalı şirketin davacı şirkete 17.11.2022 tarihli 59.000,00.-TL bedelli fatura tanzim ettiği, 24.01.2023 tarihinde 17.700,00.-TL tutarlı Arkan Taşınmaza ait fatura bedelini davalı şirketten olan alacağından mahsup ettiği bu iş ve işlemler neticesinde davacı şirketin davalı şirketten 2.669.000,00-(59.000,004-17.700,00)- 2.592.300,00.-TL alacağının olduğu tespit edilmiştir.Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesinde; davalı şirket tarafından 17.11.2022 tarihinde düzenlenen 59.000 TL bedelli fatura bedelinin davacı şirket tarafından 22.12.2022 tarihinde banka havalesi yoluyla ödendiği ve bu suretle bakiyenin kapandığı, her iki tarafın kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğu, davacı şirket tarafından 29.12.2022 tarihinde banka havalesi yoluyla ayrı ayrı 1.250.000,00 TL ve 1.000.000,00 TL olmak üzere toplam 2.250.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, 2.250.000,00 TL tutarındaki bakiyenin takip tarihi olan 11.07.2024 tarihine kadar herhangi bir mahsup veya kapatma işlemi görmeksizin sonraki yıllara devrettiği davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre, davacı şirkete 2.250.000,00 TL tutarında borçlu olduğu tespit edilmiştir.Eser sözleşmelerinde, kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir (.... 6. H.D'.nin 15/03/2023 tarih, 2023/...-... E.K. Sayılı ilamı).Somut olayda; davalının sözleşme kapsamında belirtilen taşınmazların yeniden haritalanması, belediye imar ve plan komisyonlarının alacağı kararlar doğrultusunda planlanması ve düzenlenmesi amacıyla gerekli başvuruların yapılması, imar planı revizyonu, yeniden tapulandırma ve sair işler için gerekli görüşme ve başvuruların gerçekleştirilmesi yükümlülüğünü üstlendiği, davacı işverenin sözleşme karşılığı yapılacak işlere karşılık davalı yüklenciye toplam 2.610.000 TL nakdi avansı banka kanalıyla gönderdiği ihtilafsız olup, ispat yükü üzerinde olan davalının sözleşmedeki edimlerini ifa ettiğini ispatla yükümlü olduğu, ilgili kurumların yazı cevaplarında, davalı tarafından herhangi bir müracaatta bulunulmadığı, herhangi bir harç veya başvuru ücreti ödenmediği belirtildiği, davalı yüklenicinin edimlerinin ifasında temerrüde düştüğü, davacı işverenin sözleşmeden dönmekle bedelsiz kalan ödemelerini iadesini talep etmekte haklı olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının cezai şart talebi yönünden; Cezai şart hususunu düzenleyen sözleşmenin 11/2 maddesinde; "Proje/Teknik Sorumluluk-Yüklenici Firma kendisine ait olan ve işbu sözleşme konusu edimleri tam ve zamanında ve yine işbu sözleşmede belirtildiği gibi ifa etmediği takdirde, işveren tarafından proje/teknik sorumluluk-yüklenici firmaya ödenen ödemeleri iade yapacağını kabul ve taahhüt ettiği gibi, o güne kadar aldığı ödemeler tutarınca olan bedeli de cezai şart olarak ödeyeceğini (...) kabul ve taahhüt eder." denilmiştir.Seçimlik cezai şart TBK m. 179/1’de düzenlenmiş olup, sözleşmenin hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir. Seçimlik cezanın istenebilmesi için aksi kararlaştırılmamışsa sözleşmeden dönülmemiş ya da feshedilmemiş olması gerekir.Somut olayda; davacı işveren sözleşmeden dönmüş ise de, sözleşmede açıkça “işveren tarafından proje/teknik sorumluluk-yüklenici firmaya ödenen ödemeleri iade yapacağını kabul ve taahhüt ettiği gibi, o güne kadar aldığı ödemeler tutarınca olan bedeli de cezai şart olarak ödeyeceğini,..” denilmek suretiyle seçimlik cezai şartın istenebileceği hüküm altına alınmış olmakla; 06.04.2022 tarihli sözleşme kapsamında yapılan 360.000 TL ödeme tutarınca davacının davalıdan cezai şart alacağının bulunduğunun kabulü gerekmiştir.Davacı alacaklının işbu alacak davasından önce davaya konu alacaklarının tahsili için davalı aleyhine İstanbul 28. İcra Dairesi 2024/18423 E. sayılı dosyasından 11.07.2024 tarihinde, ilamsız icra takibine giriştiği, icra takibinde 2.970.000,00 TL asıl alacak ile takip tarihine kadar hesaplanan 1.218.655,48 TL işlemiş reeskont avans faizi olmak üzere toplam 4.188.655,48 TL’nin tahsilini istediği, ödeme emrinin davalıya 24.07.2024 tarihinde tebliğ edildiği, yetki itirazında bulunduğu ve dosyanın yetkisizlikle ... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosya numarasını aldığı ve bu icra dosyasından gönderilen ödeme emrine itiraz sonucu takibin durduğu görülmekle; davalının temerrüdünün icra takip tarihi olan 11.07.2024 olarak kabulü gerekmiştir.Öte yandan, davacı tarafından davalıya keşide edilen 18.09.2024 tarihli ihtarnamede, dava konusu edilen alacakların 3 iş günü içerisinde ödenmesini talep edildiği, ihtarnamenin davalıya 20.09.2024 tarihinde tebliğ edildiği, 3 iş günü sonrasında 26.09.2024 tarihi itibari ile ikinci temerrüdün gerçekleştiği görülmüştür.O halde, davacının talebi doğrultusunda, dava konusu alacağa ilk temerrüt tarihi olan 11.07.2024 ile 26.09.2024 tarihleri arasında yasal faize, 26.09.2024 tarihinden itibaren ise avans faizine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 2.970.000 TL’nin 11.07.2024 ile 26.09.2024 tarihleri arasında yasal faizi, 26.09.2024 tarihinden itibaren ise avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 202.880,70.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 50.720,18.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 152.160,52.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 428.100,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 51.335,58.-TL harç, 12.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 411,00.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 63.746,58.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A- 13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2026
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza
