- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2026/1058 K. 2026/1682
Karar tarihi: 14 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 82
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 357
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/4
Karar metni
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- DAVANIN KONUSU
- ZAYİ BELGESİ VERİLMESİ
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili,.. tarihinde meydana gelen .. merkezli deprem felaketi sonucunda müvekkili bankaya ait .. .. faaliyette bulunduğu ..adresindeki binanın tamamen yıkıldığını, deprem anında müvekkili bankanın .. . bulunan çok sayıda belgenin, binanın yıkılması sonucunda zayi olduğunu, yapılan araştırmalara rağmen kiralık kasa sözleşmelerinin ve eklerinin, deprem sonucunda binanın yıkılması sebebiyle zayi olduğunun tespit edildiğini, buna göre, müvekkil bankanın saklamakla yükümlü olduğu, zayi olduğu bu aşamada tespit edilebilen ve işbu dilekçe ekinde sunulan listede bilgileri yer alan kiralık kasa sözleşmeleri ve ekleri için, anılan yasal düzenlemelere dayanılarak deprem nedeniyle zayi olduklarına dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: Mahkemece; eldeki dava dosyasının.. tarihinde meydana gelen .. merkezli deprem sonucunda.. bulunduğu binanın yıkılması sebebi ile Kiralık Kasa Sözleşmesi ve eklerinin bugüne kadar süren kapsamlı araştırmalara rağmen bulunamadığı ve bahse konu belgelerin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesinin 5 nolu bendi uyarınca davacı tarafın saklamakla yükümlüğü olduğu belgeler için öngörülen sürenin .. yıl olduğu ayrıca aynı maddenin 7 nolu bendi uyarınca ise bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, hal böyle olunca .. sayılı ..Tedbirlere İlişkin .. Kararnamesi, yine.. tarih .. sayılı .. Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin .. Kararnamesi ile.. tarihleri arasında sürelerin durduğu hususu da göz önüne bulundurularak davanın bu sürenin bitiş tarihi olan .. tarihine kadar açılması gerekir iken dava tevzi formunun incelenmesinde davanın .. günü açıldığı anlaşıldığından davacının davasını öngörülen sürede açmadığı hususu dikkate alınarak davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine kararı verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili, yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın verilen kararın hakimin davayı aydınlatma ilkesi başta olmak üzere temel usul hukuku ilkelerine aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili bankaya ait şubedeki zayiata ilişkin çalışmaların aşama aşama tespit edilebildiğini ve tespite ilişkin işlemler tamamlanır tamamlanmaz süresi içerisinde davaların ikame edildiğini, deprem, sel gibi etkileri bir süre devam eden mücbir sebep olayları sebebiyle açılacak zayi davalarında hak düşürücü sürenin olayın gerçekleştiği tarihte başlayamayacağının, zayiatın hangi tarihte öğrenilebildiğinin belirlenmesi ve buna göre karar verilmesi gerektiğinin içtihat edildiğini, eksik inceleme sonucu bir araştırmaya dahi gidilmediğini, mahkemenin hatalı karar verdiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.
Dava, TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
..Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Karar sayılı ilamıyla, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.
Davacı taraf zayi belgesi verilmesi talebini zayi belgesi talep ettiği belgelerin deprem nedeniyle zayi olduğunu çok sonradan öğrendiği maddi vakıasına dayandırmaktadır. Bu nedenle belgelerin deprem nedeniyle zayi olduğunu 7440 sayılı yasanın belirlediği .. tarihinden sonra öğrenmiş olduğu gerekçesiyle 6102 sayılı TTK m. 82/VII'ye göre talepte bulunulabileceğini ileri sürmektedir.
6102 sayılı TTK m. 82/VII'ye göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Bu maddede düzenlenen . günlük süre hak düşürücü süredir.
7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ..göre;.. tarihli ve .. sayılı Türk Ticaret Kanununa ve .. sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri ..tarihinde .. İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren.. tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Mahkeme bu talebi ivedilikle görüşür ve gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Ancak bu yerlerde bulunan mükellefin il veya ilçe idare kurullarından defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin olarak alacağı belge de yetkili mahkemeden alınmış belge hükmündedir. Böyle bir belge almamış olan mükellef, defterlerini ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Defter veya belgelerinin iş yerinde veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetkili meslek mensubunun faaliyetlerini yürüttüğü yerde zayi olduğunu beyan eden mükellef, ilgili mahkemeye veya il/ilçe idare kuruluna başvurduğunu gösteren belge ile yeni defterlerin açılış onayını notere yaptırabilir. Şu kadar ki ilgili mahkeme veya kurullarca defter ve belgelerin zayi olmadığına karar verilmesi halinde mükellef, defter ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Bu fıkra kapsamında yapılan yeni defterlerin tasdiki işleminden 492 sayılı Kanun hükümlerine göre noter harcı, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre her ne adla olursa olsun noterlik ücreti alınmaz. 6102 sayılı Kanun ve 213 sayılı Kanun kapsamında tutulması ve tasdiki zorunlu olup elektronik ortamda tutulan defterlerden, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından muhafaza edilen ya da muhafaza edilmek üzere anılan Bakanlığa elektronik ortamda iletilen defterler bakımından bu madde hükümleri uygulanmaz. Mükelleflerin talebine istinaden bu defterlerin teslimine ilişkin usul ve esaslar, . . görüşü alınarak . ve .. Bakanlığınca belirlenir." Bu yasa maddesi TTK m. 82/VII'den farklı olarak .. tarihinde meydana gelen deprem sebebiyle özel olarak düzenlenmiş olup deprem maddi vakıasına dayanılarak açılacak zayi belgesi istemli davalarda .. tarihi hak düşürücü sürenin son günü olarak belirlenmiştir. Bu tarihten sonra belgelerin kaybolduğunun öğrenilmesi durumunda dahi deprem maddi vakıasına dayanılarak zayi belgesi istemli dava açılamayacaktır. Davanın.. tarihinde hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşılmakla Mahkemenin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Zayi belgesi verilmesini talep eden davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Kafi miktarda harç alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 353 ve 362/1-ç bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 14.10.2026
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."
