mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2026/4924 K. 2026/5970

Karar tarihi: 21 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

YARGITAY

8. HUKUK DAİRESİ

MAHKEMESİ
Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI
2025/545 E., 2025/782 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ
... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
2024/56 E., 2025/8 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili ... ilçesi ... köyünde kain 2 37... parsel ve 2 77... parsel sayılı taşınmazlar 2009 yılında kesinleşen kadastro çalışmaları sonucunda Hazine adına tapuya kayıt ve tescil edilmiştir.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili ... ilesi ... köyü 2 37... parsel 1.508 m² tarla ile 2 77... parsel 2.537 m²lik tarla vasfındaki, ekilip dikilebilen ve hali hazırda üzerinde tarım yapılan taşınmazların kadimden beri en az yüz yıldır aralıksız ve fasılasız annesi tarafından olan dedelerinden, annesinin babasına, annesine, annesinden de ...’ye intikal eden ve en son ...'nin hüküm ve tasarrufunda ve zilyetliğinde bulunan yer olduğu, bu yerler ... önce de ... 50-60 yıl önce göç eden teyzesi ... tarafından da bir süre kullanmış ve en son annesinin üzerinden ...'nin kullanımına geçtiği, aralıksız ve fasılasız kadimden beri ... ailesinin zilyetliğinde kaldığı, son olarakta ... intikal ettiği, son 40-50 senedir de Dimitri'nin zilliyetliğinde olan bir yer olduğu, ... bu yeri teyzesi ... göç ettiği günden beri 40-50 yıl gibi uzun süre hüküm ve tasarrufu altında bulundurarak ekip biçtiği, asla bu yerin zilyetliğini ne ailesi nede kendisi terk etmediği, bu yer bir süreliğine yurt dışında bulunduğu sırada yapılan ve haberdar olamadığı kadastro çalışmaları esnasında 12.01.20 09... .01.2009 tarihli tutulan kadastro tespit tutanaklarında, bu yerlerden 2 37... parselin ... kullanımında olmasına rağmen her nasıl olmuşsa sanki 40-50 yıl önce ... giden teyzesi ... kullanımındaymış da terk edilmiş gibi tutanak tutularak Hazine adına tespit edildiği, ayrıca 2 77... parsel ise yine ... kullanımında olmasına rağmen Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğu belirtilerek ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edildiği, kadastro çalışmalarının yapıldığı sıralarda ... o tarihlerde bir süre Yunanistan da kalması sebebiyle kadastro tespitinden haberdar olamamış ve kadastro tespitine de itiraz edememiş ve dava da açamadığı, bu yerlerin maliki olduğunu düşünerek bu arazileri zilyetliğinde bulundurarak ekip dikmeye devam ettiği, en son 20.08.2013 tarihinde davacı ...'ye satarak zilyetliğini taraflar arasında ve şahitler huzurunda imzalanan zilyetlik devir senediyle davacıya devrettiği, bu devir senedi de incelenirse bu yerler ... annesi ...'den miras yolu ile intikal ettiği, bu yerler annesinin 1986 yılında ölümüyle babası ...'ye onunda ölümüyle 1990 yılında zilyetliği ...'ye geçtiği, 50-60 yıldır bu yerler ... ve annesi ve de babası tarafından aralıksız ve fasılasız malik sıfatıyla zilyetliklerin de bulunduğu, dava konusu yerlerin etrafındaki yerlerin ekilip dikilen tapuya özel şahıslar adına kayıtlı tarlalar olduğu açık olduğu, bu yerlerde ekilip dikilen ekonomik vasfı olan tarla niteliğinde olan yerlerden olduğu, zilyetliği terk edilebilecek yerlerden olmadığı, bu yerler zilyetlik devir senediyle devir alındığı 20.08.2013 tarihinden itibaren davacının hüküm ve tasarrufu altında ve de zilyetliğinde bulunmakta olduğunu ileri sürerek davacının taşınmazlarda zilyet olduğunun tespiti ile tapunun beyanlar hanesine bu hususta şerh konulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Dava; Tapuda Hazine adına kayıtlı bulunan ... ili ... ilçesi ... köyü, köy içi ... mevki, 237 ada, 1 parsel sayılı 1508 m²lik taşınmaz ile yine aynı mevkide 2 77... parsel sayılı 2.537 m²lik taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine zilyetlik ve kullanım şerhi verilmesine ilişkindir. ... Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ilgili 2018/18 Esas sayılı dosyası iş bu dosya arasına celbedilmiştir. ... Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılmış taşınmazların komşularını da gösterir büyük ve küçük ölçekli krokileri dosya arasına celbedilmiştir. ... Kadastro Müdürlüğüne müzekkere yazılmış taşınmazların kadastro tutanak onaylı örnekleri, tapu kayıtları dosya arasına celbedilmiştir. Somut olayda davacı tarafından talep edilen beyanlar hanesine zilyetlik ve kullanım şerhi verilmesi talebinin Tapu Sicili Tüzüğü ilgili hükümleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 10 07... . maddelerinde ancak sınırlı sayıda belirtilen hususların tapunun beyanlar hanesine ve şerhler hanesine dercedilebileceğini açıkladığı, nitekim davacının talebinin de bu sınırlı sayılan hallerden olmadığı, bu hususun ancak kadastro tespiti esnasında mevcut zilyetliğin şerh verilmesi talebi olabileceği anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından dayandığı zilyetlik devir sözleşmesinin tarafı olan dava dışı ...'nin yaklaşık 40-50 senedir bu taşınmazları nizasız fasılasız kullanageldiği ve 2013 tarihli zilyetlik devir sözleşmesi ile zilyetliğin kendilerine geçtiği, ...'nin aralıksız zilyetliğinin kendi müvekkiline geçtikten sonra da aralıksız olarak devam ettiği, eklemeli zilyetlikle kadastro tarihinin öncesinden bugüne kadar zilyetliğin devam ettiğini bu nedenle zilyetlik ve kullanım hususunun şerh verilmesini istediği anlaşılmaktadır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 12/3. maddesinde; "(1) 30 günlük ilan süresi geçtikten sonra, dava açılmayan kadastro tutanaklarına ait sınırlandırma ve tespitler kesinleşir. (2) Kadastro müdürü tarafından onaylanarak kesinleşen tutanaklar ile kadastro mahkemesinin kesinleşmiş kararları; kesinleşme tarihleri tescil tarihi olarak gösterilmek suretiyle en geç 3 ay içinde tapu kütüklerine kaydedilir. (3) Bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz." denilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ... ilçesi ... köyü 277 ada, 1 parsel numarada tapuya kayıtlı taşınmaz ile ... ilçesi, ... köyü, 237 ada, 1 parsel numarada tapuya kayıtlı dava konusu taşınmazların kadastro tutanağı incelendiğinde 29.05.2009 tarihinde askı ilan süreleri içerisinde dava açılmaksızın kesinleşmiş oldukları, tutanak içeriğinden Hazine adına tescil edilmiş oldukları, dosya içeriği incelendiğinde zilyetliğin devri suretiyle satış senedinin 20.08.2013 tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır. İlgili parsellle ilgili davacı tarafından açılan mahkememizin 2018/18 Esas sayılı numarasına kayıtlı dava incelendiğinde gerekçeli kararda "Dosyaya konu uyuşmazlıkta ise davaya konu taşınmazlar hakkında kadastro tespiti sırasında tesis kadastrosu ile ... nolu taşınmaz bakımından 12.09.2001, ... numaralı taşınmaz bakımından 01.02.2002 tarihinde Hazine adına tespit ve tescil görmüştür. Bu tespitler bakımından 3402 sayılı Kanun'un 30 günlük ilan süresi içinde kadastro mahkemesine dava açılmadığından 29.05.2009 tarihinde kesinleşmiştir. Dosya arasına alınan zilyetlik devir sözleşmesinin tarihi ise 20.08.2013'tür. Dolayısıyla kadastro tesisi işleminin kesinleşmesinden yaklaşık dört sene sonra yapılan bu sözleşmenin yerindeliğinin 4721 sayılı Kanun'un 713. maddesine dayandırılması mahkememiz bakımından hukuka uygun bulunmamıştır. Zira ilgili sözleşmenin yapıldığı tarihte dava konusu taşınmazlar tapuda kayıtlı ve tapudan malikinin kim olduğu anlaşılabilen taşınmazlardır. Tüm bu gerekçelerle davacısı tarafından ispatlanamayan davaya konu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilerek 17.10.2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Davacının açtığı eldeki dava ise 14.01.2024 tarihli olmakla, davacının davasının kadastro tespit tutanağı öncesine dair zilyetlik hususunun tapuya şerhi olduğu ve 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesi Kapsamında yalnızca mülkiyet iddiaları değil, davacı vekilinin talebi de dahil olmak üzere kadastro öncesi her türlü hukuki nedeninin 10 yıllık hak düşürücü süre kapsamına girdiğini anlamak gerekir. 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesi uyarınca kadastrodan önceki hukuki durumlara ilişkin dava ve itirazların tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık hak düşürücü sürede açılabileceği anlaşılmış olup hak düşürücü sürenin hakim tarafından davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekmekte olduğu..." gerekçesiyle 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesi uyarınca 10 senelik hak düşürücü süre dolduktan sonra açılmış olan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılan incelemede; 4721 sayılı Kanun'un 1012. maddesinde bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır. Bu kaydın terkini, kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır. Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarını beyanlar sütununa yazılması ve sütuna yazılabilecek diğer hususlar tüzük ile belirlenir. Özel kanun hükümleri saklıdır. Terkin ve değişikliğin ne şekilde yapılacağı 4721 sayılı Kanun'un 1014. maddesinde düzenlenmiştir. Bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı üzerine veya mahkeme kanalıyla yapılabilir. 3402 sayılı Kanun'un "Kadastro tutanaklarının kesinleşmesi ve hak düşürücü süre" başlıklı 12. Maddesinde; "30 günlük ilan süresi geçtikten sonra, dava açılmayan kadastro tutanaklarına ait sınırlandırma ve tespitler kesinleşir. Kadastro müdürü tarafından onaylanarak kesinleşen tutanaklar ile kadastro mahkemesinin kesinleşmiş kararları; kesinleşme tarihleri tescil tarihi olarak gösterilmek suretiyle en geç 3 ay içinde tapu kütüklerine kaydedilir. Bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz. (Ek cümle: 25/2/2009-5841/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarihli ve Esas: 2009/31, Karar: 2011/77 sayılı Kararı ile.)" hükmü yer almaktadır. dava; Tapuda Hazine adına kayıtlı bulunan ... ili ... ilçesi ... köyü köy içi ... mevkii, 237 ada, 1 parsel sayılı tarla vasıflı 1508 m²lik taşınmaz ile yine aynı mevkide 2 77... parsel sayılı ham toprak vasıflı 2537 m²lik taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine 20.08.2013 tarihinden itibaren davacı ... lehine zilyetlik ve kullanım şerhi verilmesine ilişkindir. Dava konusu ... ilçesi, ... köyü, 277 ada, 1 parsel numarada tapuya kayıtlı taşınmaz ile ... ilçesi, ... köyü, 237 ada, 1 parsel numarada tapuya kayıtlı dava konusu taşınmazların kadastro tutanağı incelendiğinde 29.05.2009 tarihinde askı ilan süreleri içerisinde dava açılmaksızın kesinleşmiş oldukları, tutanak içeriğinden Hazine adına tescil edilmiş oldukları, dosya içeriği incelendiğinde zilyetliğin devri suretiyle satış senedinin 20.08.2013 tarihinde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davacı vekili dava dilekçesinde önceki zilliyetlerin zilliyetliğini 20.08.2013 tarihinde devralarak devam ettirdiği iddiasında bulunmuş ise de 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesi uyarınca kadastrodan önceki hukuki durumlara ilişkin dava ve itirazların tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık hak düşürücü sürede açılabileceği anlaşılmış olup hak düşürücü sürenin hakim tarafından davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiği bu nedenle İlk Derece Mahkemesi tarafından hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Her ne kadar davacı vekili istinaf dilekçesinde taşınmazın beyanlar hanesine kullanım şerhi verilmesini ve muhtedasatların beyanlar hanesine şerh verilmesi talebinde bulunduklarını beyan etmiş ise de 4721 sayılı Kanun'un 1012. maddesinde bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılabileceğinin düzenlediği, dava konusu taşınmazların malikinin maliye hazinesi olduğu bu nedenle davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde değildir. Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un 353/(1)-b.1 maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından..." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesinin yanlış yorumlandığını, mahkemenin kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu ve hak düşürücü sürenin re'sen dikkate alınmasının hatalı olduğunu, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, zilyetlik ve kullanım şerhi talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek, açıklanan ve resen göz önüne alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taşınmazların tapu kaydının beyanlar hanesine kullanıcı şerhi verilmesi istemine ilişkindir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116.60 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗