mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2026/3770 K. 2026/6169

Karar tarihi: 16 Haziran 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

YARGITAY

12. CEZA DAİRESİ

MAHKEMESİ
Ceza Dairesi
SAYISI
2024/403 E., 2025/2861 K.
SUÇ
Organ veya doku ticareti
HÜKÜMLER
Mahkûmiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
Temyiz isteminin esastan reddi ile hükümlerin onanması

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; sanıklar müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında organ veya doku ticareti suçundan, 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca sanıkların beraatlerine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince o yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusu üzerine duruşma açılarak sanıklar hakkında organ veya doku ticareti suçundan 5237 sayılı TCK'nın 91/3. maddesi delaletiyle 91/1, 62/1, 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıklar müdafiinin temyiz sebepleri; sanıkların süreç boyunca hiçbir kimse ile organ temini konusunda pazarlık yapmadıklarına, iletişime geçmediklerine, aracılık yapmadıklarına, sahte kimlik temini veya kullanılması süreçlerinde bulunmadıklarına, masumiyet karinesinin ihlal edildiğine, sadece tanık sıfatıyla form imzalamanın cezai sorumluluk doğuramayacağına, kasıtlı eylemlerinin bulunmadığına, sanıkların beraatlerine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İlk Derece Mahkemesince, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; böbrek yetmezliği nedeniyle organ nakli yapılması planlanan .. nın annesi sanık ..., eşi sanık ... ve kardeşi sanık ...'in nakil sürecinde aile bireyi ve hasta yakını sıfatıyla yer aldıkları, sanıklar .., .. ve .. ..'nin .. ilindeki .. .. Hastanesinde bulunmalarının ve nakil işlemlerine ilişkin süreçte hasta yakınları olarak hareket etmelerinin doğal olduğu, organın para karşılığında temin edilmesine yönelik pazarlıkların, vericinin bulunmasının, sahte kimlik hazırlanmasının ve naklin bu yöntemle gerçekleştirilmesi planının temyiz dışı sanıklar .. ve .. tarafından yürütüldüğü, buna karşılık sanıkların bu suç planına katıldıklarını, organ ticaretine ilişkin hukuka aykırı anlaşmadan haberdar olduklarını veya suçun icrasına bilinçli şekilde katkı sunduklarını gösteren her türlü şüpheden uzak, kesin, net, somut ve vicdani kanaat oluşturacak nitelikte delil elde edilemediği, yalnızca hasta yakını olarak hastanede bulunmalarının ve nakil sürecini takip etmelerinin organ ticareti suçuna iştirak ettikleri anlamına gelmeyeceği, mevcut delillerin mahkûmiyet için gerekli ispat seviyesine ulaşmadığı ve ceza yargılamasının temel ilkesi olan "şüpheden sanık yararlanır" kuralı gereğince yüklenen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle organ veya doku ticareti suçundan 5271 sayılı CMK'nun 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, ..ya yapılması planlanan böbrek nakli sürecinde sanıkların verici olarak gösterilen kişinin gerçekte ... değil .. olduğunu bilmelerine rağmen, nakil için zorunlu kabul edilen 13.12.2018 tarihli Organ Nakli Merkezi Alıcı Kabul Formu ile Verici Kabul Formlarını tanık sıfatıyla imzaladıkları, bu imzalarla nakil işlemlerinin yürütülmesine icrai katkı sundukları, eylemlerinin yalnızca hasta yakını olarak hastanede bulunma veya 5237 sayılı TCK'nın 39. maddesi kapsamında yardım etme düzeyinde kalmadığı, aksine hukuken geçerli olmayan rızaya ve maddi menfaat karşılığında organ teminine dayalı nakil sürecinin gerçekleşmesinde doğrudan rol aldıkları, suçun oluşması için paranın fiilen ödenmesinin veya böbrek naklinin tamamlanmasının gerekmediği, organın maddi menfaat karşılığı tedavüle konu edilmesi ve bu amaçla nakil işlemlerinin başlatılmasının yeterli olduğu, sanıkların savunmalarının dosya kapsamı ve hayatın olağan akışına aykırı bulunduğu kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi hükümleri kaldırılarak, sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK'nın 91/3. maddesi delaletiyle 91/1. maddesindeki organ veya doku ticareti suçundan mahkûmiyet kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

5237 sayılı TCK'nın 91/3. maddesinde organ veya doku ticareti suç olarak tanımlanmıştır. Söz konusu suçun oluşabilmesi açısından kişiden veya ölüden organ veya dokunun, hukuka uygun bir şekilde alınmış olup olmamasının önemi yoktur. Burada önemli olan, organ veya dokunun para veya sair bir maddi menfaat karşılığında tedavüle tabî tutulmasıdır.

Dosya kapsamı, toplanan deliller ve tüm yargılama süreci birlikte değerlendirildiğinde; sanıklar ..., ... ve ... hakkında organ veya doku ticareti suçundan mahkûmiyet hükmü kurulabilmesi için, sanıkların organın maddi menfaat karşılığında temin edildiğine, organı satın aldıklarına, satın alınmasına aracılık ettiklerine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ortaya konulması gerekmektedir. Dosya kapsamı incelendiğinde böyle bir bilginin veya organı satın aldıklarına, satın alınmasına aracılık ettiklerine dair iradenin varlığını ortaya koyan doğrudan herhangi bir delilin bulunmadığı görülmektedir.

Nitekim dosyada suçu işledikleri kabul edilen .., .. ve ..nın aşamalardaki beyanlarında olaydan yalnızca kendilerinin ile ..nin haberdar oldukları, diğer aile bireylerinin bilgi sahibi olmadıkları yönünde açıklamalar bulunduğu gibi, sanıkların aksi yönde bilgi sahibi olduklarını ortaya koyan herhangi bir telefon görüşmesi, mesaj kaydı, tanık anlatımı, yazılı belge veya sair objektif delil de mevcut değildir.

Bölge Adliye Mahkemesince mahkûmiyet gerekçesi olarak gösterilen 13.12.2018 tarihli Organ Nakli Merkezi Alıcı Kabul Formu ve Organ Nakli Merkezi Verici Kabul Formu üzerindeki tanık imzalarının sanıkların suç kastını ortaya koyduğu kabul edilemez. Zira Organ Nakli Merkezi Alıcı-Verici Kabul Formu 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun ve Organ Nakli Hizmetleri Yönetmeliği ile zorunlu unsur olarak düzenlenmiş bir belge olmayıp, uygulamada nakil merkezlerince kullanılan idari ve tıbbi nitelikte bir kayıt belgesidir. Bu nedenle söz konusu formun bulunmaması veya usulüne uygun düzenlenmemiş olması, tek başına organ naklinin hukuka aykırı olduğu ya da organ ticareti suçunun işlendiği sonucunu doğurmaz. Bu nedenle tanık sıfatıyla belge imzalanması, öncelikle kanunun öngördüğü tıbbi-idari prosedürün yerine getirilmesine yönelik bir işlem olup, tek başına imza sahibinin organ ticaretine ilişkin hukuka aykırı işlem yapılarak suçun icrasına aracılık ettiğini göstermez.

Bu nedenle sanıklar ..., ... ve ...'in üzerlerine atılı organ veya doku ticareti suçunu işledikleri sabit olmadığından İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında beraat verilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gözetilmeden, yasal ve yeterli olmayan gerekçelere dayalı olarak İlk Derece Mahkemesinin beraat kararının kaldırılması ile sanıklar hakkında yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle sanıklar müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, Bölge Adliye Mahkemesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.06.2026 tarihinde karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗