- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1257 K. 2026/651
Karar tarihi: 22 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4/1
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 20/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 331/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 341
- 5235 sayılı ADLÎ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN, m. 5
Karar metni
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
- DAVA TARİHİ
- 15/04/2026
- KARAR TARİHİ
- 22/10/2026
- GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
- 30/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacı şirket nezdinde tanzim edilen ... numaralı sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış ... plakalı aracın 31/01/2022 tarihinde kazaya karıştığını, kaza neticesinde davalı ... maliki olduğu ... plakalı aracın zarar gördüğünü, zararın tazmini için davacı şirket uhdesinde ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, yapılan incelemelerin ardından 07/02/2022 tarihinde .... plakalı araç makili olan sigortalının %100 oranında kusurlu olduğu, üçüncü kişi sıfatına haiz olan davalı ... 8.430,26-TL ödeme yapıldığını, ... plakalı araç maliki olan dava dışı sigortalının ... Komisyonuna kusur itirazında bulunulduğunu ve verilen karar doğrultusunda ilgili kazada tarafların %50 kusurlu olduğuna ilişkin kesin karar verildiği ve kusur dağılımının 04/03/2024 tarihi itibariyle sabit hale geldiğini, tam kusur nedeniyle davalıya ödenen 8.430,26 TL hasar tazminatının yarısını kendisine izafe edilmiş olan %50 kusur nedeniyle iadesinin gerektiğini, alacağın tahsili amacıyla ... 4. Genel İcra Dairesinin 2025/... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı cevap dilekçesinde özetle ; hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazının bulunuğunu, ödemenin 07/02/2022 tarihinde haksız fiil eyleminden kaynaklı olduğunu, 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, davanın görevli mahkemede açılmadığını, davanın niteliği itibariyle Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiğini, dava konusu kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, haricinde alınan kusur raporuna muvafakatinin bulunmadığını, davacının yaptığı ödemenin zarar tazminine ilişkin olduğunu, ağır kusur veya kast durumunun olmaması zarar miktarının tam olarak karşılanmaması, kusur oranlarının net olarak belirlenmemesi sebeplerinin de mevcut olmaması nedeniyle rücu şartlarının sağlanmadığını, icra inkar tazminat talebinin yerinde olmadığını, sigortacının fazla ödediğini iddia ettiği bedelin lütuf ödemesi olup iadesinin mümkün olmadığını beyanla davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
... 4. Genel İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyasının ... üzerinden celp edildiği, davacı sigorta şirketinin 22/04/2026 tarihli müzekkere cevabı ile davalıya 07/02/2022 tarihinde araç başına maddi zararlar teminatından 8.430,26-TL ödeme yapıldığının bildirildiği, ... numaralı poliçe ile ... numaralı hasar dosyasının dosyaya sunulduğu, davalının tacir olup olmadığının tespiti amacıyla ... Odası, ... Odaları Birliği ve Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında trafik kazasında zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın, ... Komisyonunca belirlenen kusur oranını aşan kısmının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Eldeki davada uyuşmazlık; zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davacı şirket tarafından trafik kazası nedeniyle üçüncü kişi hak sahibi olan davalıya yapılan ödemenin, kusur oranının değişmesi üzerine fazla ödendiği iddia edilen kısmının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri ödenmesi isteminden kaynaklanmaktadır.6100 sayılı HMK’nın 2. maddesi uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. 5235 sayılı Kanun’un 5. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/1. maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemeleri ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığının belirlenmesi Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. TTK’nın 4/1-a maddesi uyarınca tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK m. 4/1). Kanuni düzenleme uyarınca yalnızca mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar, istisnalar saklı kalmak kaydıyla, asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.Eldeki davada; davacı vekili tarafından uyuşmazlığın TTK’nın 1473 ve devamı maddelerinde düzenlenen sorumluluk sigortasından kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ileri sürülmüş ise de, eldeki davanın sigorta sözleşmesinden doğan bir talebe değil, zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödemenin kusur oranını aşan kısmının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine dayandığı, taraflar arasında sigorta sözleşmesi ilişkisi bulunmadığı, davalının sigortalı olmayıp zarar gören üçüncü kişi konumunda olduğu, sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin haksız fiil ilişkisi olduğu, bu haliyle davanın TTK’da düzenlenen bir hususa dayanmadığı ve mutlak ticari dava niteliği taşımadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, davalının tacir olup olmadığı ile uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılması ve sonucuna göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekmektedir.Davacının tüzel kişi tacir olduğu hususu ihtilafsızdır. Davalı gerçek kişi yönünden yapılan araştırmada; ... Odasında adına kayıtlı herhangi bir kaydın bulunmadığı, davalının 12/07/2017 tarihinden itibaren çiçekçilik meslek kolunda ... Odasına kayıtlı olduğu, vergi dairesi kayıtlarına göre ise çiçek, bitki ve tohum perakende ticareti faaliyetinden dolayı işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu anlaşılmıştır. Vergi dairesi yazısı ekinde gönderilen davalının 2022 yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin incelenmesinde; dönem içinde satın alınan emtia tutarının 70.991,24-TL, dönem içinde elde edilen hasılat tutarının ise 113.802,94-TL olduğu, bu tutarların VUK’un 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendinde 2022 yılı için belirlenen alış ve satış hadlerinin yarısı olan 200.000,00-TL ve 285.000,00-TL’nin altında kaldığı, dolayısıyla davalının kaza ve ödeme tarihi itibarıyla faaliyetinin esnaf sınırları içerisinde kaldığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir sıfatını haiz olmadığı, kaldı ki dava konusu uyuşmazlığın davalının çiçekçilik faaliyetiyle de ilgisinin bulunmadığı, bu itibarla eldeki davanın nispi ticari dava niteliği de taşımadığı anlaşılmıştır.Bu haliyle, taraflar arasında sigorta sözleşmesi ilişkisi bulunmayıp davanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığı ve davalının tacir sıfatını haiz olmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın mutlak veya nispi ticari dava niteliği taşımadığı, genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir. Nitekim ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 24/04/2025 tarihli, 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı ile 2025/... Esas ve 2026/.... Karar sayılı ilamlarında da sigortacı tarafından üçüncü kişiye yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenmesine ilişkin davalarda görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğuna karar verilmiştir. Bununla birlikte, ... 20. Hukuk Dairesi'nin 01/07/2015 tarihli, 2015/... Esas ve 2015/... Karar sayılı emsal ilamı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 08/12/2023 tarihli, 2023/... Esas ve 2023/... Karar sayılı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 05/07/2023 tarihli, 2022/... Esas ve 2023/... Karar sayılı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 20/01/2023 tarihli, 2022/... Esas ve 2023/... Karar sayılı,, ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nin 30/09/2021 tarihli, 2020/... Esas ve 2021/... Karar sayılı ilamları da bu yöndedir. O hâlde, mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu nedenle görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli mahkemenin ... ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ olduğunun TESPİTİNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ... ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (ihtarın tebliğ ile yapılmış sayılmasına)
5-6100 Sayılı HMK' nın 331/2 maddesinin 1. cümlesine göre yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemece nazara alınmasına, aynı maddenin 2.cümlesine göre görevsizlik kararı sonrasında davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde ve talep halinde yargılama harç ve giderlerinin karara bağlanmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK 341. Maddesi uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/10/2026
