- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2025/2155 K. 2026/5960
Karar tarihi: 21 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
YARGITAY
8. HUKUK DAİRESİ
- MAHKEMESİ
- Kadastro Mahkemesi
- SAYISI
- 2019/11 E., 2025/8 K.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı ... vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 1 28... parsel sayılı 234.395,31 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden oldukları gerekçesiyle ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmiştir.
2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tespite itiraz davası açmıştır. Yargılama sırasında bozma öncesi ..., bozma sonrası ... aynı tapu kaydındaki diğer paydaşların mirasçıları olduklarından bahisle davaya katılmıştır.
II. CEVAP
Davalı Hazine temsilcisi davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 10.03.2015 tarihli ve 2008/166 Esas, 2015/17 Karar sayılı kararı ile "...Mahkememizce görülen yargılama sonucu yapılan değerlendirmede, davacı ve asli müdahil tapu kaydına dayanarak dava konusu 1 28... no.lu parsel içerisinden bir kısım yerler üzerinde hak iddia etmiş bu kapsamda yapılan keşifte davacı dayanağı 13.08.1948 tarihli ve 33 sıra no.lu tapu kaydı dava konusu taşınmaza mevki ve üç hudut itibarıyla uymuştur. Davacı dayanağı 1948 tarihli ve 33 sıra no.lu tapu kaydının asli müdahilin dayanağı 1933 tarihli ve 40 sıra no.lu tapu kaydının gitti kaydı olduğu, davacı dayanağı tapu kaydı ile asli müdahilin tapu kaydının aynı sınırları ve aynı mevkiyi okuduğu, tapu kayıtlarının hisseli ve miktarının 55 dönüm olduğu gözönüne alınarak yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre miktarı ile geçerli olduğundan, dosya fen bilirkişisine tevdii edilmiş, davacı ve asli müdahilin tapu kaydındaki hisselerine karşılık gelen miktar ayrı ayrı hesaplatılmış, fen bilirkişisi ...'ın 29.12.2014 tarihli raporunda, dava konusu parsel üzerinde (A1) harfi ile gösterdiği 24 dönümlük kısmın davacı dayanağı tapu kaydına denk gelen kısım olduğu, (A2) harfi ile gösterdiği 9166 m²ik kısmın ise asli müdahilin tapu kaydına denk gelen kısım olduğu anlaşıldığından, davacı ve asli müdahilin dava konusu parsele yönelik davalarının kabulü ile tapu kaydındaki tespit maliklerinin mirasçıları adına tesciline dair karar verilmiştir..." gerekçesiyle davacının ve asli müdahil ...'nın davalarının kısmen kabulü ile ... ili ... ilçesi ... köyü 1 28... no.lu parselin fen bilirkişisi 29.12.2014 tarihli raporu ve raporuna ekli krokisinde (A1) harfi ile gösterilen 24.062,50 m²lik kısmın aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle karar yerinde gösterilen hisselerle 1863 doğumlu ... mirasçıları ve Hazine adına, krokide (A2) harfi ile gösterdiği 9.166,66 m²lik kısmın aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle karar yerinde gösterilen hisselerle 1903 doğumlu ... ... mirasçıları adına tapuya tesciline, geriye kalan kısmının tespit gibi tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... vekili ve davalı Hazine tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 28.11.2018 tarihli ve 2018/1173 Esas, 2018/7150 Karar sayılı ilamıyla "...Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve dava konusu taşınmazda zilyetlikle taşınmaz edinme koşularının gerçekleşmediğinin anlaşılmış olmasına göre davacı ... vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Davacı ... vekili ile davalı Hazinenin tapu kayıt uygulamasına yönelik temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece, 1 28... parsel sayılı taşınmazın 29.12.2014 tarihli raporda (A1) ve (A2) harfleri ile gösterilen bölümlerinin davacı ve katılan davacının dayandığı tapu kayıtları kapsamında olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir. Davacı ve katılan davacı 13.08.1948 tarihli ve 33 sıra numaralı, 16.09.1933 tarihli, 40... numaralı tapu kayıtlarına dayanmışlardır. Söz konusu tapu kayıtlarının tüm geldi ve gitti kayıtları getirtilip, tapu kayıtlarının son gitti kayıtlarına göre kimlerin malik olduğu kesin olarak belirlenmemiştir. Öte yandan; hükme esas alınan tapu kayıt uygulamasına ilişkin fen bilirkişisi raporu, soyut nitelikteki mahalli bilirkişi ve tanık sözlerine dayalı olarak tanzim edilip komşu parsellerin kadastro tutanak ve varsa dayanağı kayıtlar ile denetlenmediğinden hüküm vermeye elverişli değildir. Bu tür eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez. O halde; öncelikle davacı ve katılan davacının dayandığı tapu kayıtları tesislerinden itibaren tüm geldi ve gitti kayıtları ile birlikte yerel tapu birimi ve/veya ... Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından, dava konusu taşınmazlara komşu olan tüm taşınmazların kadastro tutanak örnekleri varsa dayanağı belgeler ile birlikte yerel tapu biriminden eksiksiz olarak getirtilmeli, gerekirse dayanılan tapu kayıtların oluşumundan itibaren tüm gitti kayıtlarının tespiti ve tapu kayıtlarının son gitti kayıtlarına göre kimlerin halen malik olarak görüldüğünün kesin olarak belirlenmesi bakımından işin uzmanı olan bilirkişiden rapor alınmalı, daha sonra mahalli bilirkişiler, sağ olan tespit bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları ve uzman fen bilirkişisi hazır olduğu halde dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişi yardımı ve uzman fen bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, uygulama yapılarken haritası bulunan kayıtlarının kapsamlarının öncelikle haritasına göre belirleneceği gözetilmeli, haritası bulunmayan kayıtlardaki sınırların tespiti bakımından mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarına başvurulmalı, alınan beyanların soyut nitelikte olmamasına ve somut olaylara dayanmasına özen gösterilmeli, kadastro tespitine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri dinlenilerek çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı, uzman fen bilirkişinden kayıt uygulamasını gösterir, keşfi takibe ve denetime uygun rapor alınmalı, uygulamaya ilişkin mahalli bilirkişi ve tanık sözleri dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmeli, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece böylesine bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...yapılan açıklamalar ışığında; davacının keşif esnasında maliki olduğunu iddia ettiği teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfiyle gösterilen yer ile ortak maliki olduğunu iddia ettiği (B) harfiyle gösterilen yerin toplam alanının 54.314,31 m² olduğu, davacının dayanağı olan 1933 tarihli ve 40 sıra numaralı tapu kaydının gittisi olan 1948 tarih ve 33 sıra numaralı tapu kaydının asli müdahilin dayanak tapu kaydı olduğu, dayanak tapu kayıtlarındaki miktarın 55 dönüm olduğu, davacı ve asli müdahilin dayanak tapu kayıtları (A) ve (B) harfleriyle gösterilen yere uygulandığında hudut, mevki, mahalli bilirkişi, tanık ve zemin durumu da dikkate alındığında bu yerleri kapsadığının alınan bilirkişi raporuyla tespit edildiği; yapılan keşifte mahalli bilirkişiler ile davacı tanığının hemen hemen birbiriyle uyumlu beyanlarında dava konusu taşınmazın maliklerini bilmediklerini asli müdahilin taşınmaz üzerinde kullanımında olduğunu belirtiği yeri de bilmediklerini belirttikleri, davacı tanığının keşif esnasında alınan beyanında daha öncecinde taşınmazın bir bütün olduğu ve tek tapu olduğunu belirttiği alınan ziraat bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleriyle gösterilen yerlerin 35-40 yıl öncesinde tarımsal amaçlı kullanımının terk edildiğinin belirtildiği anlaşılmakla dava konusu yerin 35-40 yıldır tarımsal amaçlı olarak kullanılmadığı, davacı ve asli müdahilin belirttiği şekilde taşınmaz üzerinde kullanımın olmadığı, herhangi bir taksim yapılmadığı bu nedenle krokide (A) ve (B) harfleriyle gösterilen yerlerin bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla davacı ve asli müdahilin davasının kısmen kabul kısmen reddine karar verilerek dayanak tapu kayıtlarının son gitti kayıtlarına göre 03.06.2024 havale tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen hala malik olarak gözüken kişiler adına hisseleri oranında tapuya tesciline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak..." gerekçesiyle davacı ve asli müdahilin ... ili ... ilçesi ... köyü 1 28... parsel sayılı taşınmaza yönelik davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 03.01.2024 havale tarihli fen bilirkişileri tarafından düzenlenen teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 20.346,79 m²lik kısmı ile (B) harfi ile gösterilen 33.967,52 m²lik kısmın bir bütün olarak kabul edilerek toplam 54.314,31 m²lik kısmın kadastro tutanağı tespitinin iptaline, 54.314,31 m²lik kısmın dava konusu parselden ifrazı ile aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle tamamı 144 pay kabul edilerek; 24 payın ... oğlu ... ... adına, 18 payın ... oğlu ... ... adına, 9 payın ... oğlu ... adına, 45 payın ... oğlu ... adına, 24 payın ... oğlu ... adına, 8 payın ... oğlu ... adına, 8 payın ... oğlu ... ... adına, 8 payın ... oğlu ... adlarına tapuya tesciline, geriye kalan kısmın tespit gibi tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; dayanak tapunun dava konusu taşınmazın tamamını kapsadığını, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin dosya kapsamındaki delillerle örtüşmediğini, bununla birlikte dava konusu taşınmazın kabul edilen kısmı yönünden karar yerinde yer alan kişiler adına payları oranından tapuya kayıt ve tescile dair kararın kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, taksim ve hisse alım nedeniyle davacının murisine 3/4 pay verilmesi gerektiğini ileri sürerek, açıklanan ve inceleme sırasında görülecek sair nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı Hazine temsilcisi vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek, açıklanan ve resen gözetilecek hususlar yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.
1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalı Hazinenin diğer temyiz itirazlarına gelince;
İlk Derece Mahkemesince gerek davacı ve katılanların dayandığı tapunun değişken sınırlı olduğuna ve miktarınca geçerli olduğuna dair gerekse dayanak tapunun dava konusu parselin teknik bilirkişi raporunda gösterilen ilgili kısmına uyduğuna dair kabul yerinde olmuş ise de davanın kadastro tespitine itiraz davası olduğu gözetilmeksizin dava açmayan ve usulünce harcı yatırılarak müdahele talebide bulunmayan karar yerinde yazılı tapudaki diğer paydaşlar adına hüküm tesis edilmesi hatalı olmuştur. Dayanak Eylül 1933 tarihli ve 40 no.lu kök ve gitti kayıtlarındaki söz konusu tapu, paylı mülkiyet olup, tapuda paydaş olanlardan sadece ... oğlu ... lehine mirasçısı tarafından kadastro tespitine itiraz davası açıldığı ve bu davaya harcını yatırmak suretiyle usulünce yine tapuda paydaş ... oğlu ... mirasçısı ile yine tapuda paydaş ... oğlu ... mirasçısı tarafından müdahele talebinde bulunulduğu sabittir. İlk Derece Mahkemesince 1 28... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, tapuya göre kapsamı belirlenen taşınmaz kısmı (03.01.2024 havale tarihli fen bilirkişileri tarafından düzenlenen teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 20.346,79 m²lik kısmı ile (B) harfi ile gösterilen 33.967,52 m²lik kısmın bir bütün olarak kabul edilerek toplam 54.314,31 m²lik) yönünden dava konusu parselden ifrazı ile aynı ada son parsel numarası verilmek üzere ... oğlu ...'nın, ... oğlu ...'nın ve ... oğlu ...'in tapu kaydındaki payları gözetilerek mirasçıları adına tapuya tesciline, tapu kaydı kapsamındaki geri kalan toplam pay yönünden ise Hazine adına tapuya tesciline karar verilmeli, taşınmazın vasfının ne olduğu karar yerinde yazılmalı ve ifraz sonrası 1 28... parselin geri kalan kısmı yönünden ise ham toprak vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmelidir.
VI. KARAR
Yukarıda (V.B.1) numaralı bentte yazılı nedenlerle; davacı ... vekilinin tüm ve davalı Hazinenin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
(V.B.2) numaralı bentte yazılı nedenlerle: davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazının kabulüyle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacı ...'ya iadesine,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
21.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
