- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2025/2258 K. 2026/5167
Karar tarihi: 17 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 366
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 369/1
- 2863 sayılı KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU, m. Geçici 7
Karar metni
8. Hukuk Dairesi 2025/2258 E. , 2026/5167 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/2108 E., 2025/518 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Beyşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2021/7 E., 2021/457 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar, davacı vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Konya ili Beyşehir ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 2006 yılında yapılan kadastro çalışması sonucunda, 2 62... parsel sayılı 714,37 m² yüzölçümündeki taşınmaz bahçe vasfıyla, 2 83... parsel sayılı 1.062,29 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise tarla vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; kadastro çalışmaları sırasında Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi 2 62... ve 2 83... parsel sayılı taşınmazların Hazine adına tespit gördüğünü, ancak bu çalışmalara ilişkin tespit tutanaklarında zilyet olarak müvekkili olan davacının gösterildiğini, 2863 sayılı Kanun'un 5663 sayılı Kanun ile değişik geçici 7. maddesi uyarınca taşınmazların zilyetlikle iktisap edilebileceğini, önceki maliklerle birlikte davacının zilyetliğinin 70 - 80 yılı bulduğunu ileri sürerek, taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu hükümleri kapsamında, milli ve milletler arası değerlere sahip yerlerden birisi olarak korunması ve zarar görmemesi gayesi ile milli park olarak ilan edilen ... Gölü Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmazların zilyetlik yoluyla mülkiyetinin kazanılmasını ve tapuya tescilinin mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.03.2020 tarihli ve 2016/723 Esas, 2020/291 Karar sayılı kararıyla, "taşınmazların zilyetlik ile iktisabının mümkün olduğu, eklemeli zilyetlik ile kazandırıcı zaman aşımı süresinin sağlandığı" gerekçesiyle, davanın kabulüne ve dava konusu 2 62... parsel ile 2 83... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 13.03.2020 tarihli ve 2016/723 Esas, 2020/291 Karar sayılı kararına karşı davalı Hazine vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 30.11.2020 tarihli ve 2020/779 Esas, 2020/803 Karar sayılı ilamıyla, "yapılan keşifte dava konusu taşınmazların davacının eşine, eşinin babasından; davacıya kayınbabasından ve babasından intikal ettiği yönündeki çelişkilerin giderilmesine çalışılmadığı, eşi sağ olmasına rağmen eşine intikal ettiği bildirilen taşınmazlar bakımından davacının aktif husumet ehliyeti üzerinde durulmadığı, kadastro tespit tutanağının edinme sebebi bölümünde davacı dışında kullanıcı olduğu belirtilen dava konusu taşınmazlar bakımından tamamının davacı tarafından zilyet edildiği yönündeki keşifte alınan beyanlarla oluşan çelişkinin giderilmesine yönelik tespit bilirkişilerin tanık sıfatıyla dinlenilmediği, fen bilirkişi tarafından güncel milli park sahası sınırlarının paftaya çakıştırıldığı haritanın hakim denetimine açık şekilde rapora eklenmediği, karar yerinde taşınmazların bulunduğu mahalle isimlerinin eksik yazıldığı" gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, 2 62... parsel sayılı taşınmaz yönünden eklemeli zilyetlik ile kazandırıcı zamanaşımını süresi sağlandığından bu parsel yönünden talebin kabulü ile 2 62... parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına kayıtlı bulunan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, diğer taşınmaz olan 2 83... parsel sayılı taşınmazın davacının eşine ait olduğu gerekçesiyle bu taşınmaz yönünden aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı davalı Hazine vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 08.11.2021 tarihli ve 2021/1348 Esas, 2021/1403 Karar sayılı kararı ile, "davanın kabulüne karar verilen 2 62... parsel hakkında davacı vekilinin 07.01.2021 tarihli dilekçesi ile dava konusu taşınmazın davacının eşi tarafından satın alındığı ve davacının maliki evvellerle birlikte 40 yılı aşkın malik sıfatıyla zilyetliğinin olduğunun beyan edildiği, sonrasında 28.04.2006 tarihli alıcısı ..., satıcısı ... olan senedin sunulduğu, bu haliyle dava konusu taşınmazın hayatta olan davacının eşine ait olduğunun anlaşıldığı ve eklemeli zilyetliğe dayanan davacı tarafça eşinden kendisine hukuki yolla intikalin iddia ve ispat edilemediği, dolayısıyla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.2 maddesi uyarınca anılan mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen 08.11.2021 tarihli ve 2021/1348 Esas, 2021/1403 Karar sayılı kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 28.05.2024 tarihli ve 2022/1813 Esas, 2024/3739 Karar sayılı ilamıyla, "Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından 28.04.2006 tarihli alıcısı davacının eşi ..., satıcısı ... olan senedin sunulduğu, dava konusu taşınmazın hayatta olan davacının eşine ait olduğunun anlaşıldığı, eklemeli zilyetliğe dayanan davacı tarafça taşınmazın eşinden kendisine hukuki yolla intikalinin iddia ve ispat edilemediği gerekçesiyle aktif husumet yokluğundan ret kararı verilmişse de Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kaldırma ve gönderme kararı sonrası davacı vekili tarafından sunulan 07.01.2021 tarihli beyan dilekçesinde "...Taşınmaz, davacı tarafından maliki evvellerle birlikte 40 yılı aşkın süredir zilyet ola gelinmiştir. Bu zilyetliği malik sıfatıyla devam etmiştir..." şeklinde beyan bulunmakta olup, Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından da kabul edildiği üzere, davacının eklemeli zilyetliğe dayandığının anlaşıldığı, mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarında taşınmazın ...'ya ait iken bir kısım beyanlarda 15-20 yıl evvel davacıya, bir kısım beyanlarda ise davacı ile eşi ...'ye satıldığı, taşınmazın davacı tarafça icara vermek suretiyle kullanıldığının açıklandığı, davacı ile eşi arasındaki iç ilişki yerel bilirkişi ve tanık/tanıklardan sorulmadan ve davacının taşınmaz üzerinde devam ettirdiği zilyetliğin kendi nam ve hesabına malik sıfatıyla zilyetlik mi yoksa eşi ... adına yürütülen feri zilyetlik mi olduğu netliğe kavuşturulmadan davacının eklemeli zilyetliğinin iddia ve ispat edilemediği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Bu nedenle taşınmaz üzerindeki eklemeli zilyetliğin yukarıdaki hususlar dikkate alınarak malik sıfatıyla kazanmayı sağlayan zilyetlik olup olmadığı hususunda mahallinde yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulması suretiyle açıklığa kavuşturulması, sonrasında oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir." denilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "dosya içeriği ve toplanan delillere göre davacının eşi ...'nin yurt dışında bulunan davacı adına feri zilyetliği sürdürdüğü ve davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu 2 62... parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına kayıtlı bulunan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, tapunun beyanlar hanesine "Doğal sit-Nitelikli Doğal Koruma alanı" olduğuna dair şerh verilmesine, dava konusu 2 83... parsel sayılı taşınmaz yönünden aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verildiğini, bozma ilamında Bölge Adliye Mahkemesi kararının külliyen bozulduğunu, bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu 2 83... parsel yönünden yeniden inceleme ve değerlendirme yapılmayarak aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 2 83... parsel yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporundaki hatalı değerlendirmeye itibar edilerek karar verildiğini, Milli Parklar Kanununa aykırı olarak hüküm kurulduğunu, taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olması nedeniyle zilyetlikle kazanılamayacağını, bu nedenle çelişkili hüküm kurulduğunu, müvekkili idarenin yargılama gideri ve karşı yan vekalet ücretine mahkum edilmesinin hukuka aykırı oluğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek taşınmazlardan olup olmadığı ve davacı taraf lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.
1. Davacı vekilinin dava konusu 2 83... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz talebinin incelenmesinde; Bilindiği üzere, aleyhine karar verildiği halde istinaf yoluna başvurmayan taraf yönünden İlk Derece Mahkemesi kararı kesinleşmiş olacağından, 6100 sayılı Kanun'un 366. maddesi atfıyla 352. maddesinin 1-b bendi uyarınca temyiz itirazının dinlenmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.
Somut olayda; İlk Derece Mahkemesinin 09.06.2021 tarihli ve 2021/7 Esas, 2021/457 Karar sayılı kararıyla dava konusu 2 83... parsel sayılı taşınmaz yönünden aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş olup, davacı tarafça bu karara karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmamakla anılan hüküm davacı aleyhine kesinleşmiş olduğundan, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
2. Davalı Hazine vekilinin dava konusu 2 62... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de var olmadığına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Yukarıda (VI.B.1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
Davalı Hazine vekilinin, dava konusu 2 62... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının, yukarıda (VI.B.2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu taşınmaz yönünden ONANMASINA,
Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
