- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/348 K. 2026/1119
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 3
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 20
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 331
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 341
Karar metni
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tapu İptali Ve Tescil
- DAVA TARİHİ
- 19/03/2025
- KARAR TARİHİ
- 23/09/2026
- KARAR YAZIM TARİHİ
- 24/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Aynı sektörde faaliyet gösteren taraflar arasında, 2020 yılında başlayan ticari ilişkilerin karşılıklı güven esasına dayalı olarak geliştiğini, 2023 yılında yaşanan deprem felaketi ve ... savaşının etkileriyle müvekkilinin ve grup şirketlerinin yaşadığı ekonomik sıkıntıların daha da arttığını, bu dönemde, müvekkilleri tarafından davalının sahibi olduğu şirkete 2023 yılı yaz aylarında toplanacak domateslerin alımı için ileri tarihli olarak verilen toplam 11.700.000,00 TL tutarında 12 adet çeklerden kaynaklı olarak davalının müvekkiline 2.443.415,00 TL borçlanması ve bu borcunu ödemeyi sürekli geciktirmesine bağlı olarak, müvekkillerinin içine düştüğü ekonomik sıkıntının daha da derinleşmiş ve 29/02/2024 tarihinde ilk defa çekinin ödenmemesi nedeniyle bankaca karşılıksız kaşesinin basılmasına sebep olduğunu, müvekkilinin bu ekonomik darboğazı aşmak için ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 2698 ada, 2 parsel sayılı taşınmazını satışa çıkarmış ise de alıcı bulunmaması nedeniyle satışı gerçekleştiremediğini, davalıyla olan iyi ilişkilerine güvenen müvekkilinin, davalıdan ekonomik destek talebinde bulunmuş ve davalının da bunu kabul ettiğini, böylece, taraflar arasındaki ticari nitelikteki ilişkiler inançlı işlemler boyutuna ulaşmış olduğunu, tarafların Mart 2024 ayı içerisinde müvekkilini ekonomik sıkıntılardan kurtarabilmek amacıyla dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 81.288,725 m² yüz ölçümlü, 1626 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın davalıya devredilmesi suretiyle bu taşınmaz üzerinden ... şubesinden davalı adına kredi kullanılarak, müvekkilinin ve grup şirketlerinin borçlarının ödenmesi konusunda bir inançlı sözleşme yaptıklarını, bu çerçevede davalının ilgili bankaya kredi başvurusunda bulunduğunu, taşınmazlar hakkında bankaca ekspertiz raporu alınmış ve yapılan çalışmalar sonucunda 2024 yılı Haziran ayı içerisinde 5 yıl geri ödemeli bir krediye onay verildiğini ancak, müvekkillerine ait tüm taşınmazlara el koyma niyetinde olan davalının, bu onaylanan kredinin vadesinin uzun, faizinin de yüksek olmasını bahane ederek, müvekkiline Mart ayında verdiği sözleri tutmamış ve 13/06/2024 günü banka müdürüne verdiği bir talimatla krediyi kullanmaktan vazgeçtiğini, (EK: ... şubesi müdürünün 13/06/2024 müvekkilimize ... üzerinden gönderdiği mesaj) süreç içerisinde müvekkilinin kredi itibarının sarsılması ve piyasaya olan çeklerinin müşterileri tarafından ödeme aracı olarak kabul edilmemesi üzerine, müvekkilinin yeniden davalıya müşterilerine vermek için çek düzenleyip vermesi talebinde bulunduğunu, bu durumu fırsat olarak gören davalının, 2024 yılı Ağustos ayının sonunda yeniden müvekkiline, aralarında evvelce yaptıkları inanç sözleşmesini hayata geçirmek için, ... şubesinden kredi çekme teklifinde bulunduğunu, davalının, bu teklifini müvekkiline iletirken, kredi için başvuru yapıldıktan sonra vazgeçilmesi halinde, kendisine ait 4.000.000,00 TL tutarındaki ... borcunun sorumluluğunun müvekkili tarafından üstlenmesini de şart koştuğunu, müvekkilinin de krediden gelecek paraya acil ihtiyacı olması nedeniyle davalının bu şartını kabul ettiğini, Taraflar arasında 01/09/2024 tarihinde gerçekleşen ... görüşmelerinin bu hususu doğrulamakta olduğunu, müvekkilinin, davalıya ait 4.000.000,00 TL tutarındaki ... borcunu şartlı olarak üstlenmeyi kabul etmesiyle, taraflar arasındaki inanç sözleşmesinin gereğinin yerine getirilmesi amacıyla davalı tarafından ... şubesine kredi başvurusu yapıldığını, bu tarihte hedeflenen 17.000.000,00 TL tutarındaki kredinin sağlanabilmesi için de 05/09/2024 tarihinde dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 81.288,725 m² yüz ölçümlü, 1626 ada, 3 parsel sayılı taşınmaz ve ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 2698 ada, 2 parsel sayılı taşınmazın davalıya devredildiğini, bu devrin yapıldığı tarihte de davalının müvekkiline ödediği herhangi bir meblağ bulunmadığını, ardından ... Bankası ... şubesinin dava konusu gayrimenkuller üzerindeki ipoteklerin fekki için müvekkillerine, diğer grup şirketlerine ve ortaklarına kullandırdığı tüm kredilerin kapatılmasını şart koşması üzerine de 10/09/2024 tarihinde dava konusu diğer (... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1612 ada 4 parsel, 1614 ada 8 parsel, 1622 ada 3 parsel ile ... ilçesi, ... mahallesi 1973 ada 1 parsel, 1971 ada, 7 parsel sayılı toplam 155.594,30 m2 yüz ölçümlü) taşınmazların davalıya devrinin yapıldığını, bu taşınmazların da gerçek bir satış işlemi ile değil, bankadan kredi kullanılması amacıyla davalıya devredildiğinin açık olduğunu, davanın tarafları arasında her ne kadar yazılı bir inanç sözleşmesi bulunmasa da, yukarıda bahsedilen banka kredi işlemleri, taşınmazların bu kredi işlemlerinden önce davalıya hiçbir bedel alınmadan devrinin yapılmış olması, yine taşınmazların devrinden önce ve sonraki aşamalarda taraflar arasında ... üzerinden yapılan mesajlaşmalar ve telefon ses kayıtları ile dava konusu taşınmazların davalıya inançlı işlemler ile devredilmiş olduğunun açıkça sabit olduğunu, davalının, müvekkiline verdiği güvenle, 05/09/2024 ve 10/09/2024 tarihlerinde hiçbir bedel ödemeden, taşınmazların mülkiyetini üzerine geçirmesinden sonra ise bütün kontrolü eline geçirmiş ve müvekkiline dilediği her türlü işlemi yaptıracak konuma gelmiş olduğunu, ekte sunulan ... görüşme kayıtlarından da açıkça anlaşılacağı üzere, davalının 08/11/2024 tarihinden itibaren taraflar arasındaki inanç sözleşmesinin varlığını inkar ederek, dava konusu taşınmazların mülkiyetini müvekkiline inanç sözleşmesi gereğince devretme borcu olmadığını bildirdiğini, 19/12/2024 tarihinden sonra da, davalının paraya sıkıştığı için taşınmazları satacağını müvekkiline bildirerek, inanç sözleşmesini tamamen ortadan kaldırdığını, aradaki sözleşmeye uygun davranmadığını, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile birlikte, işbu yargılama neticeleninceye kadar, ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 1612 ada, 4 parsel, ... ili, ... mevkii, 1614 ada, 8 parsel, ... ili, ... 1973 ada, 1 parsel, ... ili, ... 1971 ada, 7 parsel, ... ili, ... mevkii, 1622 ada, 3 parsel, ... ili, ... mevkii, 1626 ada, 3 parsel sayılı taşınmazlar ile ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 2698 ada, 2 parsel sayılı taşınmazın davalı tarafından 3. Kişilere satış ve devrinin önlenmesi adına tapu kaydı üzerine TEMİNATSIZ OLARAK İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA karar verilmesine, davalarının kabulü ile, ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 1612 ada, 4 parsel, ... ili, ... mevkii, 1614 ada, 8 parsel, ... ili, ... 1973 ada, 1 parsel, ... ili, ... ilçesi, ... 1971 ada, 7 parsel, ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 1622 ada, 3 parsel, ... ili, ... ilçesi, ... mevkii, 1626 ada, 3 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile takyidatlardan ari olarak müvekkilimiz ... Gıda Tarım Amb. San. Petrol Ürünleri Tic. Ltd. Şti. Adına kayıt ve tesciline, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 2698 ada, 2 parsel sayılı taşınmazın davalı adına bulunan tapu kaydının iptali ile takyidatlardan ari olarak müvekkili ... adına kayıt ve tesciline, Tapu iptali ve tescili yönündeki talebimiz uygun görülmez ise, taşınmazın güncel bedelinin daha sonrasında bilirkişilerce belirlenmesi halinde arttırılacağı dikkate alınarak şimdilik 3.000.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretinin davalıdan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların, müvekkili adına tapuda kayıtlı taşınmazların gerçekte kendilerine ait olduğunu, tapunun yalnızca güven ilişkisi kapsamında müvekkili adına tescil edildiğini iddia ettiklerini ancak bu iddianın hem maddi vakıalara, hem de taraflar arasında düzenlenen yazılı Taşınmaz Devir ve İbra Protokolü’ne açıkça aykırı olduğunu, taşınmazların tamamen gerçek, rızai, bedelli ve ticari esaslara dayalı bir satış işlemi neticesinde müvekkiline devredildiğini, müvekkili ile davacıların yaş meyve sebze ticareti sebebi ile yaklaşık 4-5 yıldır ticari ilişki sebebi ile tanışmakta olduklarını, söz konusu ticari ilişki sebebi ile de davaya konu taşınmaz satımının gerçekleştiğini, taşınmaz devri öncesinde davacı ... tarafından müvekkiline mal teslimi sebebi ile verilen 11.700.000,00 TL bedelli çekleri verildiğini ancak söz konusu çekin mal teslimi karşılığında verilmiş olup müvekkili tarafından davacıya eksik mal teslimi iddiasının da gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin davacılara olan bir borcu olmadığı gibi davacıların zor duruma düşmemesi içinde dava dilekçesinde de belirtilen çekin ödemesini 1 yıl boyunca almadığını, 2023 yılında tahsil etmesi gereken çeki 2024 yılında tahsil ettiğini, taraflar arasında imzalanan 02.09.2024 tarihli dilekçelerine ekli ve davacı taraflarca da kabul edilen ve imzalanan protokol uyarınca, taşınmaz mülkiyetleri de bu ifaların karşılığında hukuka uygun şekilde müvekkiline geçtiğini, müvekkilinin taşınmazların alımı için kredi kullanması, söz konusu kredinin davacılar adına kullanıldığı anlamını taşımadığından bahisle davacıların kötü niyetli, hukuki dayanaktan yoksun ve gerçek dışı iddialarına dayanan tapu iptali ve tescil davasının tamamen reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Müzekkere cevapları, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava, dava konusu taşınmazların inançlı işlem nedeniyle tapularının iptali ile davacılar adına tescilinin gerekip gerekmediği veya tazminata hükmedilip hükmedilmeyeceği hususuna ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nın 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar.Ticari davalar ise aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medenî Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde işbu dava dosyası her ne kadar Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış ise de mahkememizce yapılan araştırmalar neticesinde, ... Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalının potansiyel mükellef olduğu, ... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında ise davacı ...'in potansiley mükellef olduğu tespit edilmekle, işbu davanın davacılarından biri ile davalısının gerçek kişi olduğu, davalının dava dışı ... Tarım Ürünleri Gıd. İnş. Tur. Nak. Tic. A.Ş.- San Tarım Seracılık Ltd. Şti.- ... Soğuk Hava Tesisleri Ltd. Şti.- ... ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin ortağı ve aynı zamanda yetkilisi olduğu dosya kapsamından anlaşılmakla; tek başına şirket ortağı ve/ veya yetkilisi olmasının ilgili kişinin tacir olduğu anlamına gelmediği, tacir araştırmasına ilişkin diğer kayıtların incelenmesinde davacı ile davalının tacir olduğunun tespit edilmediği, dolayısı ile nisbi ticari dava yönünden aranan şartların gerçekleşmediği anlaşılmakla davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna, HMK’nın 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın görev, dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN görevli olduğuna,
2-HMKnun 20 maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,
3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/09/2026
