- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E. 2024/1762 K. 2026/646
Karar tarihi: 13 Mayıs 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 670
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 749/1
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 778/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 282
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 294/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 303
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/3
- 5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU, m. 23
- 5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU, m. 223
- 2659 sayılı ADLİ TIP KURUMU İLE İLGİLİ BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN, m. 15/3
- 7201 sayılı TEBLİGAT KANUNU, m. 21/2
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:05/07/2023
DAVANIN KONUSU:Alacak
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:13/05/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalının borçlusu olduğu 01/10/2013 tanzim, 01/11/2013 ödeme tarihli, 40.000,00-tL bedelli senedin tahsili amacıyla Antalya 14. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun imzaya itiraz ettiğini, Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. sayılı ilamı ile alacaklı müvekkilin imza incelemesi için gerekli bilirkişi masrafı yatırılmadığından bahisle imzaya itirazın kabulü ile alacaklı aleyhine %20 tazminata hükmedildiğini, senet ticari bir işten değil akrabalık ilişkisinden doğan ödünç para vermeye ilişkin olduğunu, davaya konu senetteki imzanın müvekkilin eski eşi ...in huzurunda atılmış olması sebebiyle imzanın davalıya ait olduğu konusunda şüphenin olmadığını, müvekkili tarafından davaya konu senede dayalı olarak Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı dosyası ile davalı ... (...) ...'e karşı alacak davası açıldığını, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. sayılı dosyasında ATK tarafından alınan raporda dava konusu senet üzerindeki borçlu imzalarının davalı ... (...) ...'e ait olduğunun tespit edildiğini, senetteki imzaların davalıya ait olmasının tespiti nedeniyle müvekkil hakkında ceza kararı verilen Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. sayılı dosyada müvekkilin yeni tespit edilen delil nedeniyle tekrar yargılanmasına karar verildiğini bildirerek öncelikle kötü niyetli davalının kayıtlı taşınır- taşınmaz malları üzerine ve bankalardaki hesapları üzerine dava değeri tutarında ihtiyati tedbir konulmasını, davanın kabulü ile 01/10/2013 tanzim, 01/11/2013 vade tarihli olan senetten kaynaklanan 40.000,00-TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline gönderilen tebligatın usulsüz olduğunu, öte yandan muhatabın adreste bulunmaması halinde tebliğ memurunun ne şekilde işlem yapması gerektiğinin Tebligat kanununda yer aldığını, müvekkilinin davacıdan borç para almadığını ve böyle bir senedi düzenleyip davacıya vermediğini, davacı tarafın Antalya 14. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesine itiraz edildiğini ve mahkemenin takibi iptal edip kararın kesinleştiğini, sahte senet düzenlemekten dolayı davacı hakkında şikayette bulunulduğunu, Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. sayılı dosyası ile hakkında kamu davası açıldığını ve davacının cezalandırılmasına karar verildiğini, senet üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde senedin müvekkilinin eli ürünü olmadığının ortaya çıktığını, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında ATK Fizik İhtisas Dairesinden alınan raporda senedin müvekkilinin eli ürünü olmadığının teyit edildiğini, 3 adet bilirkişi raporundan 2 tanesi müvekkilinin lehine geldiğini, 1 tanesinin aleyhine geldiğini, müvekkilinin ikamet adresinin Konya olduğunu, bu sebeple yetkili mahkemelerin Konya mahkemeleri olduğunu, söz konusu senedin kambiyo niteliğinde olmadığını, kambiyo niteliğinde olsa bile 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle kambiyo vasfını yitirdiğini bildirerek yukarıdaki belirtilen sebeplerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafça; davalıya borç para verdiği ve karşılığında senet aldığı; ancak davalının senetteki imzayı inkar etmesine rağmen senetteki imzanın davalıya ait olduğu, davalının imza atarken yanında eşinin de bulunduğu, buna rağmen davalının borcu ödememek için imzaya itiraz ettiği, itirazın kötü niyeli olarak yapıldığından bahisle 01/10/2013 tanzim, 01/11/2013 vade tarihli olan senetten kaynaklanan eldeki alacak davasının ikame edildiği anlaşılmıştır.
Davalı yan 20.03.2023 tarihli beyan dilekçesi ile dava dilekçesinin tebliğinin usulsüz olduğundan bahisle ıttıla tarihinin 20/03/2023 olarak tespit edilmesini talep ettiği, Mahkememizce önce davalı yan adına dava dilekçesinde bildirilen adrese tebligat çıkarıldığı, bu tebligatın iade edilmesi üzerine davalının (mernis) adres kayıt sistemindeki adresine Tebligat Kanunu'nun 21/2 maddesi gereğince tebligat çıkarıldığı, tebligatın mahalle muhtarı tarafından imzalanarak alındığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı yanca; ilk kez tebliğ çıkarılan adrese Tebligat Kanunu'nun 21/2 maddesi şerhinin yazılmasının usulsüz olduğu iddia edilmişse de; muhatabın bilinen en son adresine çıkartılan tebligatın iade edilmesi ve adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bilinen adresten farklı olması hâlinde; adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine “mernis adresi” şerhi verilerek Tebligat Kanunu‘nun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat çıkartılması yeterli olup, öncelikle bu adrese normal bir tebligat çıkartılması gerekmediğinden davalı yanın ıttıla tarihinin 20/03/2023 olarak tespit edilmesi talebinin reddine karar vermek gerekmiş, dolayısı ile davalı yanca süresi içerisinde cevap dilekçesi ibraz edilmediğinden davalı yanın zamanaşımı ve yetki itirazlarının esasa cevap süresi içerisinde ileri sürülmediğinden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı yanca her ne kadar Mahkememizin ... E. ve ... K. sayılı dosyasının eldeki dava için kesin hüküm teşkil ettiğini ileri sürerek dava şartı itirazında bulunmuşsa da; Mahkememizin ... E. ve ... K. sayılı dosyasında; "....ıslaha konu taleplerin mahkememizin görev ve yetkisinde bulunmadığı anlaşılmakla davanın ıslah edilmiş haliyle REDDİNE" karar verildiği, davanın ıslah edilen haliyle icra mahkemelerinin görevli olduğu; ancak icra mahkemelerine görevsizlik kararı verilemeyeceğinden davanın ıslah edilmiş hali ile reddine karar verildiği, dolayısı ile verilen hükmün usulden red mahiyetinde olduğundan eldeki dava için kesin hüküm teşkil etmeyeceği anlaşılmış olup davalı yanın kesin hüküm dava şartı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosyamız arasına alınan Mahkememizin ... E. ve ... K. sayılı dosyasında; dava dosyası İstanbul Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek; "06/12/2018 tarihli ve ... sayılı rapor ile 28/02/2018 tarihli bilirkişi raporu arasında çelişkinin giderilmesi hususunda Adli Tıp Genel Kurulu'nda inceleme yapılması" istenilmiş olup, düzenlenen 13/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda; inceleme konusu belgenin genişletilmiş uzmanlar kurulunca yeni gelen mukayese belgeler ile yeniden yapılan incelemesi sonucunda; davaya konu senette atılı borçlu imzaları ile ... (...) ...'ün mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların ... (...) ...'ün eli ürünü olduğu belirlenmiş olup; dosya içerisinde bulunan diğer raporla çelişkilerin giderilmesi amacıyla alınan genişletilmiş uzmanlar kurulu raporu hükme esas alınmış olup; açıklanan gerekçelerle; davaya konu 11/10/2013 tanzim tarihli ve 01/11/2013 ödeme tarihli, 40.000,00-TL bedelli bono nedeniyle davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğunun belirlendiği, her ne kadar davacı yanca vade tarihinden itibaren faiz talep edilmişse de; eldeki alacak davasında davadan önce davalı yanın usulünce temerrüde düşürülmediği anlaşıldığından..." şeklindeki gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının iddialarının haksız olduğunu, bu durumun Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile sabit olduğunu, zira söz konusu davada tanık beyanlarının dahi tek başına davacının iddialarındaki çelişkileri gözler önüne serdiğini, tanık beyanında, davacının yani ...'in kendi borçları olduğu için evini sattığını, müvekkilinin sözde kendilerinden borç para istediğini ve sözde borç verdiklerini ifade ettiklerini, halbuki borcu olduğu için evini satan bir kimsenin, satıştan gelen para ile borcunu ödemesi gerektiğini, borçlu iken başkasına sözde borç para vermesinin mümkün olmadığını, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, sahte senet düzenlemekten dolayı davacı hakkında şikayette bulunulduğunu, neticede davacı hakkında Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ile hakkında kamu davası açıldığını ve davacının cezalandırılmasına karar verildiğini, mahkemece senet üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde senedin müvekkilinin eli ürünü olmadığının açıkça ortaya çıktığını, iş bu kararın da kesinleştiğini, davacının sahtelikle ilgili suçunun sabit olduğunu ve bilimsel delillerle bu durumun ispatlandığını ve hatta teyit edildiğini, yargılamada alınan toplamda 5 adet raporun 3 tanesinin müvekkilinin lehine olup, 2 tanesinin müvekkilinin aleyhine olduğunu, çelişkinin giderilmediğini, dava dilekçesinin usulsüz tebliğ edildiğini, kesin hüküm itirazlarının olduğunu, yetki itirazlarının olduğunu, yetkili mahkemenin Konya/Ereğli mahkemeleri olduğunu, görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olmadığını, taleplerin zaman aşımına uğradığını, senedin zaman aşımına uğradığını, arabuluculuk sürecinin doğru yürütülmediğini, davanın esasen de haksız olduğunu, müvekkilinin ne borç para aldığını, ne de böyle bir senedi düzenleyip davacıya verdiğini, davacının iddialarının tamamen gerçek dışı olduğunu beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
A-Davalı vekili, mahkemenin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasından bahsederek, kesin hüküm itirazında bulunmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)’nun 294/1 maddesinde mahkemelerin usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdireceği belirtilmektedir (Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet: Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, Ankara 2011, s.540). Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303)(Kuru, Baki:Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).
Kesin hüküm olumsuz bir dava şartıdır ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır (m.115). Kesin hükmün amacı; kişiler arasındaki uyuşmazlıkların kesin bir biçimde çözümlenmesidir. Bu amacın gerçekleşmesinde, hem kişilerin hem de Devletin yararı vardır. Çünkü kişiler, uyuşmazlığın kesin bir biçimde sonuçlanması için dava sırasında bütün olanaklarını kullanırlar ve dava sonucunda verilecek kararla artık, bu uyuşmazlığın sona ermesini isterler. Bu açıdan, Devletin de menfaati söz konusudur. Çünkü Devlet, mahkemelerin sınırsız bir biçimde aynı uyuşmazlık (dava) ile sürekli ve yinelenerek meşgul edilmesini istemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2005/5-709 Esas, 2005/5-709 Karar)
İlk derece mahkemesinin, dilekçelerde de geçen ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; "Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının, davacı vekilince sunulan ıslah dilekçesi ile davacının Antalya 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi nedeniyle alacaklı olduğunun tespitine, borçlunun itirazının kabulüne yönelik Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı durdurma kararının kaldırılarak takibin devamına ve davalının kötü niyeti nedeniyle %40 oranındaki icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacıya verilmesi şeklinde ıslah edilmiş ise de; ıslaha konu taleplerin mahkememizin görev ve yetkisinde bulunmadığı anlaşılmakla davanın ıslah edilmiş haliyle reddine" karar verildiği, mahkeme kararının 28/11/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Bahsi geçen, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ile iş bu istinaf incelemesine konu dosyasının tarafları, tarafların sıfatları aynıdır. ... Esas ve ... Karar sayılı dosyadaki talep sonucu da başlangıçta aynı olmakla beraber aşamalarda verilen ıslah dilekçesi ile "davacının Antalya 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi nedeniyle alacaklı olduğunun tespitine, borçlunun itirazının kabulüne yönelik Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı durdurma kararının kaldırılarak takibin devamına ve davalının kötü niyeti nedeniyle %40 oranındaki icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacıya verilmesi şeklinde" talep sonucu değiştirildiği anlaşılmaktadır.
Islah edilmiş hali ile mahkemenin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasındaki talep ile iş bu dosyadaki talep dikkate alındığında, talep sonuçlarının aynı olmadığı, uyuşmazlığın kesin hüküm etkisine sahip bir esasa ilişkin kararla daha önce çözülmediği anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
B-Davalı vekili bononun zaman aşımına uğradığını ve bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
Takip ve alacağa konu senet, 01/10/2013 tanzim tarihli, 01/11/2013 vade tarihlidir. İcra takip tarihi 2014 yılıdır.
Hamilin düzenleyene(asıl borçlu) karşı ileri süreceği talepler yönünden zamanaşımı süresi 3 yıldır. Düzenleyen için zamanaşımı süresi vadeden itibaren işlemeye başlar. (TTK m. 778/1,h göndermesi ile TTK m.749/1)
Dosyada, vade tarihi, icra takip tarihi, davanın ilk açıldığı Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava tarihi, dikkate alındığında bononun zaman aşımına uğramadığı açık olup, bu yöne ilişkin davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde değildir.
Bu kabulle birlikte bakıldığında, iddia edilen borcun kaynağı bonodur.
6102 sayılı TTK m. 4(1)-a hükmünde “TTK'da öngörülen” hususlardan kaynaklanan hukuk davalarının, mutlak ticari davalar arasında sayıldığı, kambiyo senetlerinin 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davalarının mutlak ticari dava olduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır. Bu nedenle eldeki dava, mutlak ticarî dava niteliğinde olduğundan, davalı vekilinin göreve ilişkin istinaf sebepleri de yerinde değildir.
C-Davalı vekili, davanın zaman aşımına uğradığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
İcra takip tarihi (zaman aşımının kesilmesi yönünden), senedin vade tarihi, dava tarihi dikkate alındığında zaman aşımı def-inin yerinde olmadığı, bunun yanında süresinde cevap dilekçesi vermeyen davalının zaman aşımı def-inin savunmanın genişletilmesi niteliğinde olduğu, buna ilişkin muvafatin olmadığı, esasen süresinde cevap dilekçesi vermemekle, ıslah dilekçesi ile de bu hususun yapılamayacağı (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/17-1093 Esas, 2017/1090 Karar) açık olmakla, davalının bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde değildir.
D-Davalı taraf, dava dilekçesinin usulsüz tebliğ edildiğini, Tebligat Kanunu m. 21/2 gereği ilk tebligatın çıkartılamayacağını ileri sürmüştür.
Mahkemece, dava dilekçesinin dava dilekçesinde belirtilen adrese tebliğe çıkartıldığı, tebliğin yapılamaması üzerine mernis adresine Tebligat Kanunu m. 21/2 gereği tebligat yapıldığı anlaşılmaktadır.
20/11/2020 tarihli ve ... E. ... K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu Kararı’na göre muhatabın bilinen en son adresine çıkarılan tebligatın iade edilmesi ve adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bilinen adresten farklı olması halinde adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine “Mernis adresi” şerhi verilerek 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun ["TK”] 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat çıkartılması yeterli olup, öncelikle bu adrese normal bir tebligat çıkartılması gerekmemektedir.
Davalı vekilinin usulsüz tebligat iddiası yerinde değildir. Bu nedenle, cevap dilekçesi süresinde verilmediğinden, süresinde yetki itirazında bulunulmadığından, yetkiye ilişkin istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.
E-Davalı vekili, dosyadaki raporlar arasında çelişkinin giderilmediğini, hatalı karar verildiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 11/10/2013 tanzim tarihli ve 01/11/2013 ödeme tarihli, 40.000,00-TL bedelli bono nedeniyle davacı yanın alacaklı olup olmadığı, senetteki borçluya ait imzanın davalıya ait olup olmadığı, senet bedelinin davalı yandan tahsilinin mümkün bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.
Dosyaya bakıldığında, Antalya 14. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından, borçlu ... ... aleyhine, "senet" e dayalı olarak, 40.000.00.-TL senet bedeli alacak, 2.016,94.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.016,40 TL alacağın, asıl alacağa işleyecek yıllık 411,35 faizi ile birlikte tahsili için icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya 16/04/2014 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından imzaya itiraz edildiği, Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas-908 karar sayılı ilamı ile alacaklı imza incelemesi için gerekli bilirkişi masrafını yatırmadığından bahisle imzaya itirazın kabulü ile alacaklı aleyhine %20 tazminata hükmedildiği, kararın Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile düzelterek onandığı, % 20 tazminat kısmının hükümden çıkartıldığı anlaşılmıştır.
Belirtmek gerekir ki; imza ve yazı incelemesi meselesi yalnızca hukuk yargılamasının konusu değildir. Ceza yargılamasında da amaç maddi gerçeğe ulaşmak olup hukuk yargılamasıyla aynı usuller dairesinde inceleme yapıldığı belirtilmelidir (Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 20.09.2023 tarihli, 2023/8-182 Esas, 2023/467 Karar sayılı kararı).
Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının K.H, katılanın ..., Sanığın ..., suçun resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları araç olarak kullanılmak suretiyle nitelikli dolandırıcılığa teşebbüs olduğu, yargılamada alınan Antalya Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü raporuna göre imzanın borçlu eli ürünü olmadığından bahisle sanığın iki suçtan da cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, sanığın itirazı üzerine Ağır Ceza Mahkemesince itirazın reddedildiği anlaşılmıştır.
Mahkemenin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasına bakıldığında, Fizik Grafoloji Uzmanı bilirkişi ... tarafından ibraz edilen 28/02/2018 tarihli raporda sonuç olarak; tetkike konu, borçlusu ... ..., alacaklısı ... olarak düzenlenen 40.000,00.-TL bedelli senet üzerinde atılı bulunan borçlu imzalarının ... ... (...) elinden çıktığı, ...'nın her iki elini kullanarak işlek imzalar atma kabiliyetine haiz olduğunun bildirildiği; mahkemece alınan rapor ve Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından aldırılan Antalya Polis Kriminal Laboratuvarı Müdürlüğünün raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi bakımından dosyada İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi belge inceleme şubesine gönderilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş, aldırılan raporda sonuç olarak senette borçlu imzalarının ... ... 'ün el ürünü olmadığı bildirilmiş; mahkemece yine çelişkinin olduğunun kabulü ile, İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak grafoloji uzmanlarından oluşturulacak heyetten rapor düzenlenmesi istenilmiş üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen raporda sonuç olarak; inceleme konusu bonoda bulunan borçlu imzalarının ... (...)' ün eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiş; mahkemece bu sefer yerel bilirkişiden alınan raporda davalının sağ ve sol elini eşit derecede kullanma kabiliyetine vurgu yapılmış olması ve talimat mahkemesince düzenlenen rapordaki imza görüntülerinin aynı kişi elinden çıktığına dair mahkememizde şüphe oluşturması karşısında davacı vekilinin rapora itirazları incelenmeye değer görülmüş ve bu defa Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas dairesi Genişletilmiş Uzmanlar heyetinden rapor tanzim edilmesi talep edilmiş olup, ilgili kurulca düzenlenen ve çelişkileri inceleyen 13/10/2021 tarihli raporda imzaların davalının eli ürünü olduğuna dair rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesine konu dosyada da Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Genişletilmiş uzmanlar heyetinin raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... Esas, ... Karar sayılı güncel emsal ilamında da belirtildiği üzere; Hâkimin bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyduğu hâllerde, imza ve yazı incelemelerinin bu konuda gerekli bilgi, tecrübe ve donanıma sahip uzmanlar tarafından yapılması gerekir. Adli bilimler, bilimsel yöntemlerle çalışan bir bilirkişilik disiplinidir ve imza/yazı incelemeleri de özel ve teknik bilgi ve prensiplere tâbi olup hukuk sistemimizde imza ve yazı incelemeleri Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi, Kriminal Polis Laboratuarları, Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı, bu konuda ihtisaslaşmış üniversiteler yahut bilirkişilik sisteminde yer alan grafoloji uzmanları gibi kişi ve kuruluşlar tarafından yapılmaktadır.
Bu kapsamda, 2659 sayılı Kanunla Adalet Bakanlığına bağlı resmî bilirkişilik teşkilatı hâline gelen Adli Tıp Kurumunda imza ve yazı incelemeleri Fizik İhtisas Dairesi (2659 s. K., m.8/1-e, 21) tarafından yapılır. Bu Kurulun verdiği raporlarla ilgili tereddüt veya itiraz hasıl olursa kanun koyucu 2659 sayılı Kanun'un 15/3. maddesinde yer alan "Fizik İhtisas Dairesi ve Trafik İhtisas Dairesinin raporları Adlî Tıp Üst Kurullarında incelemeye alınamaz. Bu dairelerden birinin verdiği raporlar ile diğer bilirkişi raporları arasında çelişki bulunması hâlinde mahkeme veya Cumhuriyet savcılıklarınca gerekçesi belirtilmek suretiyle talep edilmesi üzerine raporlar, ilgili ihtisas dairesinin en az yedi uzmanının katılımı ile oluşan genişletilmiş uzmanlar heyetince incelenir ve kesin olarak karara bağlanır" şeklindeki açık düzenlemeyle incelemenin Adlî Tıp Üst Kurullarında değil Fizik İhtisas Dairesinin genişletilmiş uzmanlar heyetince karara bağlanacağını hükme kavuşturmuştur. Madde metninde geçen "kesin olarak karara bağlar" ifadesinin anlam ve mahiyeti tartışılabilir ise de burada geçen kesinliğin HMK'nın 282. maddesi karşısında mutlak surette hâkimi bağlayıcı olmak şeklinde anlaşılmayacaktır.
İmza incelemeleri bakımından değer taşıyan şey, söz konusu incelemenin hangi mahkemede yapıldığı değil, buna ilişkin olarak alınan bilirkişi raporunun imzanın borçluya ait olup olmadığı konusunda genel görevli mahkemece yeterli görülüp görülmeyeceğidir. Hâkim bu değerlendirmeyi her somut olayın özelliğine göre denetime elverişli şekilde yapılmalıdır.
Somut olayda alacağa konu bono bakımından imzaya itiraz üzerine sekiz kişilik Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden alınan raporda imzaya itiraz hususunun çözüme kavuşturulduğu, bu raporda imzanın davalının eli ürünü olduğu konusunda bir muğlâklık ya da tereddüt bulunmadığı görülmektedir.
Davalı vekili, davacı hakkında Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar Sayılı dosyası ile hakkında kamu davası açıldığını ve davacının cezalandırılmasına karar verildiğini, bononun sahteliğinin tespit edildiğini ileri sürmüş ise de, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Burada, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının hukuki etkisine değinmek gerekmektedir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, ceza yargılamasında sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eder. Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CMK’nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır(Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 19.02.2008 gün ve 346-25, 03.02.2009 tarih, 2008/11-250 E., 2009/13 K., 03.02.2009 tarih, 2009/4-13 E., 2009/12 K.; Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması hakkında ayrıntılı bilgi için: ARTUÇ, Mustafa, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması, Ankara 2010) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, 5271 sayılı CMK'nın 23.maddesinde belirtilen hükümlerden değildir. Bunun sonucu olarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, CMK'nın 223.maddesinde sayılan hükümlerden olmadığından, bu tür kararların yasa yararına bozulması durumunda yargılamanın tekrarlanması yasağına ilişkin kurallar uygulanamayacağı gibi, davanın esasını çözen bir karar bulunmadığı için verilecek hüküm veya kararlarda lehe ve aleyhe sonuçtanda söz edilemeyecektir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03.05.2011 gün ve 2011/4-61, E., 2011/79 K; 06.10.2009 gün ve 2009/4-169 E, 2009/223 K sayılı ilammları).
Maddi olgunun belirlenmesi yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, kesinleşmiş bir ceza hükmü olmadığından, hukuk hakimini bağlamıyacağının kabulü gerekir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/02/2012 gün 2011-19/639 E, 2012/30 K sayılı ilamı)
Somut uyuşmazlıkta da, geri bırakılma süresi içinde yani denetim süresinde sanığın bir suç işlemediği anlaşılmakla, Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas- ... Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında açılan kamu davasının düşmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Davalının, davacı hakkında Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar Sayılı dosyası ile hakkında kamu davası açıldığını ve davacının cezalandırılmasına karar verildiği yönündeki beyanları hukuken yerinde değildir.
Tüm dosya kapsamına göre, yargılamada önemli olanın lehe aleyhe rapor sayısından çok hükme esas alınan raporun dosya kapsamına uygun olup olmaması, hükme elverişli olup olmaması, çelişkileri giderici nitelikte olup olmaması olduğundan, mahkemece hükme esas alınan sekiz kişilik Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu, dosya kapsamında çelişkiyi giderici nitelikte olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin rapora yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
F- Davalı vekili, davacının iddialarının haksız olduğunu, bu durumun Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile sabit olduğunu, zira söz konusu davada tanık beyanlarının dahi tek başına davacının iddialarındaki çelişkileri gözler önüne serdiğini, tanık beyanında, davacının yani ...'in kendi borçları olduğu için evini sattığını, müvekkilinin sözde kendilerinden borç para istediğini ve sözde borç verdiklerini ifade ettiklerini, halbuki borcu olduğu için evini satan bir kimsenin, satıştan gelen para ile borcunu ödemesi gerektiğini, borçlu iken başkasına sözde borç para vermesinin mümkün olmadığını, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu istinaf sebebi olacak ileri sürmüştür.
Dava niteliği gereği, uyuşmazlık, dava tarihi itibariyle senetle ispat kuralına tabidir. Buna aykırı olarak, davalının tanık beyanını ileri sürmesi yerinde olmamakla beraber uyuşmazlığın niteliği gereği de bahsedilen tanık beyanı (özel ve teknik inceleme gerekmesi dolayısıyla) savunmayı ispata da yeterli değildir. Ayrıca hayatın olağan akışı kavramına dayanarak senetle ispat kuralları, usulün emrettiği ispat külfeti ve kuralları da bertaraf edilemez. Davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf sebebi de yerinde değildir.
Tüm açıklamalar ışığında, HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.732,40 TL istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 684,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.048,40 TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
...
