- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/1715 K. 2026/2618
Karar tarihi: 16 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 362
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 101
Karar metni
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- KARAR TARİHİ
- 16/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- KARAR TARİHİ
- 12/03/2026
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- DAVA
- Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
- İSTİNAF KARAR TARİHİ
- 16/10/2026
- İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
- 16/10/2026
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili 04/07/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; 29/10/2024 tarihinde, ........ plaka sayılı araç sürücüsü davalı ........'nun aracı ile ........ Sokak ile ........ Caddesi kavşağından park ettiği yerden çıkarken aracının sol ön kısımları ile ........ istikametinden ........ Caddesini takiben ........ sokağa dönüş yapan müvekkili ........'nun sevk ve idaresindeki ........ plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarpması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini ve müvekkiline ait araçta büyük maddi hasar meydana geldiğini, kazanın oluşumunda, ........ plaka sayılı araç sürücüsü ........'nun asli ve tam kusurlu olduğu, ........ plakalı araç sürücüsü müvekkili ........’in ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurununu bulunmadığını, ........ plaka sayılı aracın sahibinin müvekkili ........ olduğunu, kazaya karışan ve kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olan ........ plakalı araç ise davalılardan ........ adına kayıtlı olduğunu, davaya konu kazada ........ adına kayıtlı olan ve davalılardan ........'nun sevk ve idaresindeki ........ plaka sayılı aracın “........ poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi” ile başlangıç tarihi 12/03/2024, bitiş tarihi 12/03/2025 olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ise ........ tarafından yapıldığını, müvekkiline ait ........ plaka sayılı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ise, ........ poliçe numarası ile 07/09/2024 Başlangıç, 07/09/2025 bitiş tarihli ........ . tarafından yapıldığını, kaza neticesinde, müvekkiline ait ........ plaka sayılı, 2007 model, ........ marka hususi araçta büyük maddi hasar meydana geldiğini ve kazada aracın sağ kısımdan büyük darbe aldığını, aracın büyük oranda boyanarak ve hasarlanarak, orijinalliğini kaybettiğini, müvekkilinin aracındaki işbu hasarlarının davalı sigorta şirketinin karşıladığını ve müvekkiline ait araçtaki hasarlara dair, 55.822,25 TL (değer kaybı hariç) bedel, davalı sigorta şirketi tarafından onarım, montaj ve tamiri üstlenen Ereğli'de faaliyet gösteren ........'a ait ........'ya ödendiğini, bu kazadan önce müvekkilinin aracının değişen ve boyanan hiçbir parçası bulunmadığı gibi, aracında en ufak çizik dahi bulunmadığını, araçta meydana gelen değer kaybının davalılar tarafından karşılanmadığını, dava açılmazdan önce aynı taleplerle davalı ........ .'ne, zarar gören müvekkili ........ adına, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde yazılı başvuruda bulunulduğunu ancak başvurularına yazılı olarak herhangi bir cevap verilmediğini, davalı sigorta şirketi, nezdindeki, ........ sayılı hasar dosyası üzerinden, tarafımıza 04/07/2025 tarihinde her ne kadar 40.000,00 TL ödeme yapılmış ise de, davalı sigorta şirketince yapılan işbu ödemenin müvekkilinin aracında oluşan değer kaybını karşılamakta yetersiz ve çok düşük kaldığını belirterek davacı-müvekkili ........'nun işbu trafik kazası sebebiyle; 1.000,00 TL'sı araç değer kaybı ve 1.000,00 TL'si araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 29/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek olan faizi ile birlikte araç değer kaybı bedelinin davalıların tamamından, araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar ........ ve ........'dan müşterek ve müteselsilen tazmin ve tahsili ile müvekkiline verilmesine, davalılar ........ ve ........'ya ait taşınır, taşınmaz mal, hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
Davalı ........ .vekili 18/07/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak ; ........ plakalı kazaya karışan araç müvekkili şirkete, 12/03/2024 - 12/03/2025 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ........ numaralı Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, maddi zararlarda araç başına azami 200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafça, mezkur hasara ilişkin olarak belirsiz alacak davası açılmasının hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirketin davacı yanın zararını karşılamış olup karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, poliçe limiti dahilinde toplam 145.680,26 TL ödeme yapılmış olup poliçe limitinden eksiltilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybına ilişkin hesaplamanın genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davaya konu aracın daha evvel başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususu değer kaybı tazminatı isteminde bulunulması noktasında önem arz ettiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, araç mahrumiyetine yönelik taleplerin müvekkili şirket yönünden teminat kapsamı dışında yer aldığını, talep edilen faize itiraz ettiklerini belirterek davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "
1- Dava dilekçesi ve bedel artırım dilekçesine bağlı kalınarak DAVANIN KABULÜ ile,
a- Araç değer kaybından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 45.000,00 TL'nin davalılar ........ ve ........ yönünden kaza tarihi olan 29/10/2024 tarihinden itibaren, diğer davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olan ........ . yönünden (poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 17.06.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
b- Araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 12.000,00 TL' nin, davalılar ........ ve ........'dan kaza tarihi olan 29/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ........ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olan araç sebebiyle meydana gelen kazadan ötürü davacı tarafın değer kaybı tazminatı talep ettiğini, müvekkil şirketin sigorta poliçesi kapsamında hasar ve değer kaybı kalemleri altında toplam 145.680,26 TL ödeme yaparak yasal sorumluluğunu yerine getirdiğini, bidayet mahkemesi tarafından temin edilen bilirkişi raporunun gerçeğe aykırı olduğunu, raporda aracın genel durumu, kilometresi ve piyasa rayici gibi hususlar gözetilmeden piyasa değerinin üzerinde fahiş bir hesaplama yapıldığını, değer kaybı zararının belirlenmesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarındaki kriterlerin esas alınması gerektiğini, bidayet mahkemesince bilirkişi raporuna yönelik itirazlar değerlendirilmeden eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını, haksız davanın reddedilmesini, bu talebin kabul edilmemesi halinde istinaf sebeplerinin kabulü ile yeniden yargılama yapılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, trafik kazası nedeniyle araç mahrumiyet bedeli ve araç değer kaybı istemlerine ilişkinidir. Mahkemece verilen karar davalı sigorta tarafından aşağıda belirtilen yönlerden istinaf edilmiştir.
-Davalı sigorta vekilinin araç değer kaybı bedeline yönelik itirazlarının incelenmesinde;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Genel Şart Kapsamındaki Teminat Türleri A-5.maddesinde, maddi zararlarında sigorta teminatı kapsamında olduğu belirtilmiş ve maddi zararın “Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.” Şeklindeki düzenleme ile trafik kazası sonucu zarar gören üçüncü kişiye ait araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin zararların, genel şartların ekindeki hesaplama yöntemine ilişkin çizelgeye göre eksper tarafından belirleneceği belirtilmiştir. Genel şartlar Ek-1 de değer kaybının belirlenmesine ilişkin çizelge ve teminatı dışında kalan bazı haller belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta sözleşmesinin ayrılmaz eki niteliğinde olan genel şartlarda yapılan düzenlemelerin zarar gören üçüncü şahıslar yönünden bağlayıcı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 91 ila 101.maddeler arasında düzenlenmiştir. Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracın işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitlere kadar karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, (Trafik Sigortası) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. Maddesinde; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Bu madde gereğince ZMSS yapılması yasal bir zorunluluk olmakla birlikte bu tür sigorta sözleşmeleri, sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları ile kurulur ve bir sigorta poliçesine bağlanır.Yoksa yasa gereği kendiliğinden oluşan bir sigorta türü değildir. (Işıl Ulaş Uygulamalı Sigorta Hukuk) "KTK'nın 93. maddesinde; (Değişik:17/10/1996-4199/34 md) Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır." hükmü mevcuttur.
Sigorta şirketlerinin sigorta sözleşmeleri kapsamındaki sorumlulukları sigorta poliçelerinin ayrılmaz parçası olan genel şartlarda düzenlenmiştir.
Genel Şartlar: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından her sigorta branşı için hazırlanmış olan ve sigorta şirketlerinin bunun aksine hareket edemeyecekleri, teminatın kapsamı, istisna edilen haller, hasar prosedürü, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, prim ödemesi, rücu durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını belirten koşullardır.
Genel açıklamalar bu şekilde olmakla birlikte KTK'nun tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller: başlıklı 95.maddesinde “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.” hükmüne göre; Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmeyen, sigortacının zarar görenlere karşı ileri süremediği tazminatın kaldırılması veya miktarının azaltılmasını gerektiren hallerde, ancak sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiştir. Yani sigorta şirketi KTK'nun da düzenlenmeyen teminat kapsamında olmayan halleri ve rücu koşullarının varlığını zarara uğrayan kişilere karşı ileri süremez, koşullarının varlığı halinde sigorta sözleşmesinin eki olan genel şartlarda düzenlenmiş teminat dışı haller ve rücu halleri mevcut ise sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan akidi sigortalıya rücu edebilir.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Bu kapsamda davalı vekilinin mahkemece aldırılan hasar raporundaki değer kaybına yönelik itirazlarının incelenmesinde; 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden YUKARIDA İZAH EDİLDİĞİ ÜZERE TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,
Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,hesaplamanın bu yönteme göre yapılmasına göre itiraz yersizdir.
Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı ........ vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı ........ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf eden davalı sigorta şirketinden alınması gereken 3.073,95 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan 975,00 TL nin mahsubu ile bakiye 2.098,95 TL eksik harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, 7550 sayılı yasanın 20. Maddesi ile değişik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; dava tarihi olan 2025 yılı itibari ile (544.000,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.
16/10/2026
.....
Başkan
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.
