mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/461 K. 2026/513

Karar tarihi: 12 Mayıs 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
05/02/2024
KARAR TARİHİ
12/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....Esas sayılı icra dosyası ile müvekkili aleyhinde kambiyo senetlerine ilişkin icra takibi başlatıldığını, Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....Esas sayılı dosyasından ve takibe konu edilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespit edilmesini, müvekkilinin esnaf olduğunu, yapılan icra takibinden dolayı ticari hayatının zarar gördüğünü, telafisi güç ve imkansız zararlar meydana geleceği için Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....Esas sayılı icra dosyasında müvekkili aleyhinde konulan her türlü haciz ve haciz blokesinin kaldırılmasını, müvekkili adına olan .....plakalı (mazda) aracın üzerindeki haczin kaldırılmasını, aracın müvekkiline verilmesini ve icra dosyasında başkaca haciz işleminin yapılmaması ve satış yapılmaması için dosyaya yatırılacak teminatlar dikkate alınarak, ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davalı taraf aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiş olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER:

1-Mahkememizce Adli Bilişim Uzmanı bilirkişisinden alınan .....tarihli rapor;“.....Marka .....GB kapasiteli Flash Bellek” içerisindeki — .....Ses 2023-11-27 saat 11.37.17 ......dat (online-audio-converter.com) ismi ile kayıtlı Mp3” uzantılı 05:34 saniye uzunluğunda ses dosyası kaydının çözümlemesi yapıldığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas sayılı icra takip dosyasına konu edilen kambiyo senedinden kaynaklı olarak davacının borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava öncelikle Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış, Mahkemece verilen .....tarih ve .....Esas ve .....Karar Sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine Diyarbakır Bam .....HD .....tarih ve .....E ve .....K sayılı kararı ile uyuşmazlığın kambiyo senedine dayalı takip nedeniyle İİK M. 72 uyarınca açılan menfi tespit davası olduğu bu sebeple de davaya bakmakla görevli Mahkemenin Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle verilen karara karşı istinaf talebinin esastan reddedildiği ve ilgili Mahkemece dosyanın Mahkememize gönderilmesi ile Mahkememiz esasına kaydedildiği görülmüştür.

Buna göre dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafından keşide edilen .....keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli bonoda davalı .....lehtar olduğu, davalı .....tarafından keşideci davacı .....aleyhine bu bonoya dayalı olarak Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....E. sayılı dosyasında .....tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, akabinde davacı tarafından takibe konu senedin, davacının yeğeni olana .....tarafından .....plaka sayılı aracın davalı taraftan kiralanması ve kiraladığı süre içinde araçla kaza yapması neticesinde aracın onarımı için tarafların biraraya gelmesi ve davacının kendisinin de araç tamir işi ile uğraştığından bahisle aracın tamir edilip teslim edileceği ve de kullanılamayan gün sayısı kadar da kira bedeli ödeneceği hususunda anlaşıldığı ve bu anlaşma sonucu senedin arkasına aracın onarımı için verildiğinin yazıldığı yani senedin yalnız aracın onarımına yönelik düzenlenmesi ve de aracın tamir edilerek davalı tarafa teslim edilmesine rağmen senedin iadesi gerekirken haksız şekilde kambiyo takibine konulduğu iddiası nedeniyle menfi tespit talep edildiği görülmüştür.

Davalı tarafça ise cevap dilekçesi sunulmadığı bu vesile ile davayı tümden reddettiği savunmasına göre yargılama yapılmıştır.

Dava dilekçesinde davalı hakkında Diyarbakır CBS .....Soruşturma sayılı dosyası ile davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu bahsi üzerine ilgili soruşturma dosyası dosyamız arasına alınmış, Diyarbakır CBS .....Soruşturma ve .....Karar nolu kararı ile "... Şüpheli Agır Çiya'nın alınan ifadesinde, müştekinin yeğeni olan .....kendisinden araç kiraladığını, .....950.000 TL bedelli senet aldığını, bu senedi prosedür gereği istediğini, .....araç ile kaza yaptığını, aracı .....amcası olan müştekinin tamir dükkanına götürdüklerini, müştekinin aracın değer kaybını da ödeyeceğini söylediğini, bunun karşılığında müştekinin kendisine 500.000 TL bedelli senet verdiğini, ancak müştekinin aracın değer kaybını ödememesi üzerine senedi icra takibe koyduğunu, suçlamaları kabul etmediğini beyan ettiği, şüpheli .....savunmasının oğlu olan şüpheli .....ile aynı doğrultuda olduğu, şüphelilerin bedelsiz senedi kulladıklarına dair dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı anlaşıldığından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara karşı yapılan itirazın ise reddedildiği görülmüştür.

Davacı vekilince tanık listesi sunulduğu görülmekle ilgili tanıklar Mahkememizce dinlenmiştir.

HMK'nın 199. maddesinde ”Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir.” yazılıdır. Bu düzenleme ile mail ve telefon mesajları da belge olarak kabul edilmiştir.

HMK madde 200- (1) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz. (2) Bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebilir.

HMK m.202/1'de senetle ispat zorunluluğu bulunan hallerde yazılı delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği düzenlenmiştir. HMK 202/2'de delil başlangıcı ise; iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse tarafından verilmiş veya gönderilmiş bir belgeyi delil başlangıcı kabul etmiştir.

Senet incelendiğinde ise senedin lehtarının .....olduğu, .....ödeme tarihli keşidecisinin .....olduğu, 500.000 TL bedelli ve keşide yerinin de Diyarbakır olduğu bu haliyle davacı tarafça imzaya itiraz edilmediği yalnız senedin arkasına tamir amaçlı yazılı olduğu iddia edilse de dosya arasına alınan icra takibinde de senedin arkasında böyle bir ibarenin yazılı olmadığı görülmüştür. Senet geçerli bir senet olup kambiyo senedi vasfı taşımakla ; menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden davalıya ait ise de alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği tekrar borçlu tarafa geçmektedir.Buna göre davacının iddiasını senede karşı senet ile ispat etmesi gerekir iken eğer delil olarak " delil başlangıcı " sunarsa bu durumda iddiasını tanık dahil tüm deliller ile birlikte değerlendirmek gerekecektir. ( Emsal niteliğinde Kayseri BAM 6 HD 2025/2361 E ve 2025/2522 K)

Dava dilekçesinde davacı tarafça her iki tarafın da bulunduğu ve aracın tamirinin konuşulduğu davalının babası olan .....'a ait işyerinde ses kaydı alındığına dair beyanı karşısında ses kaydının tarafların rızası ile alınması durumunda delil başlangıcı sayılabileceği değerlendirilerek davacı taraf HMK m.171 uyarınca isticvab edilmiş, davacı asil ses kaydının tanıklar ....., ....., davalı ....., dava dışı babası .....' un da bulunduğu ortamda herkesin bilgisi dahilinde alındığını beyan ettiği, dinlenen tanıklardan davacının abisi ve kardeşi olan .....ile .....aracın .....tarafından kiralandıktan sonra kazaya karışması neticesinde davacının aracı satın almak istediğini ancak fahiş fiyat teklif edilince bu kez aracın tamiri konusunda anlaşıldığı, bunların konuşulduğu yerin ise davalının babasının rent a car dükkanı olduğundan bahisle dükkan olup dükkanda kamera da bulunduğu ve ses kaydı alınmasına ilişkin her iki tarafın rızası bulunduğu , senedin tamir için verildiğini beyan ettikleri, Diyarbakır CBS de alınan beyanlarda ise davalının .....tarihli ifadesinde "...Daha sonra iş yerime .....ve .....geldi bu esnada babam da yanımdaydı arabayı tamir edeceklerini söylediler ben de kabul ettim aracı tamir ettikten sonra değer kaybını da ödeyeceğini söyledi. Kendisinin imzaladığı 500.000 tl'lik senet bu senettir.." şeklinde devam eden beyanı bulunduğu tespit edilmiş olup ses kaydının taraf ve tanıkların beyanlarının birbiri ile tutarlı olması olması nedeniyle " delil başlangıcı" kabul edilmesi gerektiği tespit edilmiş, bundan sonra ses kaydının çözümlenmesi için bilişim uzmanı bilirkişiden rapor tanzimi istenmiş, bilirkişice alınan raporda da açık bir şekilde tarafların birbirleri ile se kaydı alınması konusunda anlaştıkları ve senedin " tamir amaçlı " verildiğinin anlaşılması karşısında davacının talebinde haklı olduğu görüldüğünden açılan menfi tespit davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Kötüniyet talebinin ise talebin yargılamayı gerektirdiği ve davalının kötüniyetli olduğunun ispat edilememesi neticesinde reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE; Davanın Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas Sayılı dosyasına konu senetten dolayı borçlu bulunmadığının tespitine,

2-Davacının kötüniyet tazminat talebinin ise reddine,

3-Kabul edilen 400.591,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 27.364,37 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 26.936,77 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 6.841,10 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 7.268,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacının karşıladığı 969,00 TL tebligat gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.969,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 400.591,00 TL üzerinden takdir edilen 64.094,56 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

KatipHakim

Kaynakta görüntüle ↗