- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2024/4654 K. 2026/2107
Karar tarihi: 22 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 49
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 85
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- DOSYA NO
- 2024/4654
- KARAR NO
- 2026/2107
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- DİYARBAKIR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- DAVANIN KONUSU
- Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
- KARAR TARİHİ
- 22/10/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A) DAVACI VEKİLİNİN İDDİASI VE İSTEMİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "... tarihinde ... Caddesi üzeri, ... kavşak istikametinde gerçekleşen trafik kazasında sürücü ...'ın yaya ve araç trafiğine gerekli özeni göstermemesi, kazayı önleme adına herhangi bir manevra yapmaması, kurallara uygun olarak kavşak girişinde yolu karşıdan karşıya geçmek isteyen yayaya ilk geçiş hakkı vermemesi sebebiyle trafik kazası gerçekleştiğini, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, sürücü tarafından müvekkilinin hastaneye götürülmesi sebebiyle olay yeri terk edildiğinden kaza tespit tutanağı da tutulmadığını, Diyarbakır Komisyonu bilirkişi listesine kayıtlı bilirkişi trafik polis memuru ... tarafından hazırlanan raporda sürücünün %60 kusurlu bulunduğunu belirterek , trafik kazasından kaynaklı cismani zarara yönelik tazminat hesabı yaptırılarak olay tarihindeki sigorta limiti çerçevesinde, belirsiz alacak davası olduğunu belirterek şimdilik ... TL (geçici iş göremezlik) ve ... TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan ... tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
B) DAVALININ SAVUNMASI:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin sigortalının kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, kusur tespitinin gerekçeli ve denetime elverişli bir şekilde, İTÜ Trafik Kürsüsünden veya Adli Tıp Kurumu’ndan alınmasını,maluliyetin varlığı ve oranı için davacı yanın bizzat muayene edilerek rapor aldırılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.
C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... Esas ... Kararı ile; " Davalı sigorta şirketi sigortalısının veya eyleminden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında ve poliçede yazılı teminat miktarı kadar tazminat ödemekle yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %30 kusurlu olmasına göre, davacı yönünden tespit edilen geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı giderlerinin tamamının ödenmesinden sorumlu olup, bu yöne ilişkin ek bilirkişi raporunda yapılan hesaplama doğrultusunda davacı vekili tarafından süresi içerisinde sunulan ve harcı tamamlanan değer artırım dilekçesi ile talep edilen tazminat kalemleri üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davalı vekili tarafından başvuru evrakları içerisinde sunulan davacı vekilinin başvurusuna ilişkin evrakın sigorta şirketi tarafından ... tarihinde havalesinin yapıldığı gözetilerek başvuruyu takip eden 8. İş gününün ... tarihine isabet ettiği ve bu tarih itibari ile temerrüde düştüğü anlaşılmakla yasal faize karar verilerek; "Davanın kabulü ile; ... TL sürekli iş göremezlik tazminatı, ... TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam ... TL tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine," karar verilmiştir.
D) İSTİNAF NEDENLERİ:
Hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davalı vekili istinafında özetle; Yerel mahkemenin verdiği kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6704 sayılı Torba Yasa kapsamında trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya başvuru zorunluluğunun bulunduğunu, davacının maddi tazminat istemini belirsiz alacak davası olarak açtığını, davacıların maddi tazminat alacaklarının ... tarihli rapor ile bilinir hale gelmesi üzerine davacılar vekilinin ... tarihli dilekçesiyle maddi tazminat istemlerini neticeten sigortalının eşi için ... TL’ye, çocuğu .... için ... TL’ye ve çocuğu ... için ... TL’ye artırdığı halde ... tarihli dilekçesiyle maddi tazminat istemlerini neticeten sigortalının eşi için ... TL’ye, çocuğu .... için ... TL’ye ve çocuk ... için ... TL’ye artırdığı anlaşıldığından, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E:2022/10-795, K:2023/641, K.T: 21.06.2023 ilamında belirtildiği üzere davacıların maddi tazminat istemlerinin 22.09.2018 tarihli raporla bilinir hale gelmesi akabinde taleplerini arttırmış olmasına göre davacılar vekilinin ilk talep artırım dilekçesine itibarla karar verilmesi gerekirken ikinci talep artırım dilekçesine itibarla karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarına yapmış oldukları itirazların değerlendirilmeden ve rapordaki eksik hususlar giderilmeden bu raporlara dayanılarak verilen kararın kaldırılması gerektiğini, Üniversiteler Hastaneleri Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından verilen raporun usul ve yasaya aykırı olduğunu, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 7/1. maddesinde belirtilen raporları düzenlemeye yetkili sağlık kurum ve kuruluşları ile hakem hastanelerin Sağlık Bakanlığınca belirleneceğinin ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacağının belirtildiğini, Sağlık Bakanlığı'nın internet sitesinde güncellenen listede Sağlık Bakanlığı Hastaneleri ve Üniversite Hastanelerinin sıralanmasına rağmen söz konusu listede üniversitelerin adli tıp anabilim dallarının yer almayarak yetkili kılınmadığını, ilgili yönetmeliğin 6. maddesinde sağlık kurulunun iç hastalıkları uzmanı, göz hastalıkları uzmanı, kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı, genel cerrahi uzmanı, nöroloji uzmanı, ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanından oluşması gerektiğinin vurgulandığını, yetkili sağlık kurum ve kuruluşlarında fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının bulunmaması durumunda varsa ortopedi ve travmatoloji uzmanının kurula katılacağının vurgulandığını, adli tıp uzmanının tanı ve tedavide yer almamasından dolayı sağlık kurulunda yer alamayacağının belirtildiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/677 Esas ve Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/381 Esas sayılı dosyalarında Sağlık Bakanlığı'na yazılan müzekkere cevabında adli tıp uzmanlarının adli tıp anabilim dalı bünyesinde maluliyet ya da engelli raporu düzenleme yetkisinin bulunmadığının belirtildiğini, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/25500 Esas ve 2023/5313 Karar nolu hükmünün de aynı yönde olduğunu, dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek rapor alınması gerektiğini, karara esas alınan hesap raporunda işlemiş dönem hesabı yapılırken 1 yılın 360 gün olarak alınması gerekirken 2021 yılı 365/366 gün olarak alınarak işlemiş dönem tazminatının hesaplandığını, bakıcı giderinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile orantılı olarak hesaplanmadığını, 1 aylık bakıcı ücretinin net asgari ücret üzerinden ... TL ve sigortalının yüzde 30 kusuruna isabet eden tutarın ... TL olması gerekirken ... TL olarak hesaplandığını, bilirkişi raporunda sürücüye kusur yüklenmiş olmasının kabulünün mümkün olmadığını, Adli Tıp Kurumu kusur raporu ile trafik zabıtaları tarafından düzenlenmiş kaza tespit tutanağının çeliştiğini, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davacının da kusurlu olmasına rağmen müvekkil şirket sürücüsünün kusurlu olarak belirlenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, dosyanın kusur yönünden Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesi taleplerinin mahkemece değerlendirilmemesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, 09.06.2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 7327 sayılı Kanun ile Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartlarında belirtilen teminat dışı hususlar ve hesaplama yöntemlerine ilişkin maddelerin Karayolları Trafik Kanununa eklendiğini, dosyaya sunulan prograsif rant yöntemi ile hazırlanan hesap raporunun mevzuata aykırı olup hükme esas alınamayacağını, yerel mahkemenin yukarıda anlatılan hususları göz ardı ederek salt bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurduğunu ve çelişkileri gidermediğini, usul ve yasaya aykırı verilen hüküm neticesinde müvekkil şirketin icra tehdidi altında olduğunu, öncelikle tehiri icra kararı verilmesi gerektiğini, dosyanın esastan incelenip talepleri gibi davanın reddine ve kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
E)DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasına bağlı geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılan incelemede;
Davacı vekili, müvekkilinin ... tarihinde yaya olarak yolu karşıdan karşıya geçmeye çalışırken sürücü ...'ın kusurlu davranışı nedeniyle malul kaldığı ve geçici ve sürekli iş gücü kaybı oluştuğu iddiasıyla tazminat talebinde bulunduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının ıslah talebi de gözetilerek davanın kabulüne karar verildiği,kararın, davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edildiği anlaşılmıştır..
6098 sayılı TBK 49. Maddesinde " Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü düzenlemiş, 51. Maddesinde; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmüne yer verilmiş, 2918 sayılı K.T.K madde 90, “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
2918 sayılı KTK 85. Maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" düzenlemesi yer almaktadır. Bu kapsamda kanunda araç işleten sayılan araç maliki ve sürücüsü meydana gelen kazadan dolayı sorumludur. KTK 91. Maddesinde "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." düzenlemesi uyarınca poliçe düzenleyen sigorta şirketi araç işleten ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumludur.
İlk derece mahkemesince kusur tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporunda davacıya %70 ve sigortalı araç sürücüsüne %30 kusur verilmiştir. Kaza ile ilgili olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruturma sayılı dosyası ile soruşturma yapıldığı ve bu dosyada alınan kusur raporunda sürücüye %60 ve davacı yaya için %40 kusur verilmiş olduğu görülmektedir. Soruşturma sonucunda KYOK kararı verildiği anlaşılmaktadır.
Tarafların kusur bilirkişi raporuna itirazı üzerine ... tarihli celse de; " Taraf vekillerinin kusura yönelik bilirkişi raporuna itiraz etmiş oldukları görülmekle taraf vekillerine HMK.nun 324. (ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri .. Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 205.) maddesi uyarınca; Dosyaya ATK'dan alınacak rapor yönünden ödenecek bilirkişi ücreti için ... TL lik delil avansını yatırması için HMK.nun 324/1. maddesi gereğince İKİ HAFTA KESİN SÜRE VERİLMESİNE, davacı vekilinin bu süre içinde delil avansını yatırmadığı takdirde, HMK.nun 324/2. maddesi uyarınca davalı tarafa bu avansı yatırabileceğinin İHTARINA ve delil avansını yatırması için davacı tarafa verilen kesin sürenin hitamından itibaren İKİ HAFTA KESİN SÜRE VERİLMESİNE, verilen bu kesin süreler içerisinde delil avansının yatırılmaması halinde, taraflara HMK.nun 324/2. maddesi uyarınca BİLİRKİŞİ RAPORUNA İTİRAZLARI DOĞRULTUSUNDA TALEP OLUNAN ATK KUSUR RAPORU DELİLİNİN İKAMESİNDEN VAZGEÇİLMİŞ SAYILACAĞININ ve dosyanın bu hali ile ele alınacağının, rapora yönelik itirazların Mahkeme hakimince değerlendirileceğinin ihtarına (İhtarat yapıldı ve anlatıldı)," şeklinde ara karar kurulduğu ancak ATK kusur raporu için gereken ücretin ödenmemiş olduğu anlaşıldığından kusur raporuna itiraz etmemiş kabul edilmişlerdir.
Kaza nedeniyle davacının geçici ve sürekli maluliyet durumunun bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen ... tarihli ATK raporunda; "kişinin engel oranının %8 ve sürekli olduğu, kaza tarihi ... tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği" bildirilmiştir.
Dosya aktüer bilirkişiye gönderilmiş, davacının geçici ve sürekli zararı hesap edilmiş, hesaplama TRH-2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi uygulanmış, güncel asgari ücret verileri esas alınarak kök ve ek bilirkişi raporu ile hesaplama yapılmıştır.
Davacı vekili tarafından kök rapor esas alınarak yapılan hesaba göre belirsiz alacak davası olarak açılan davada bedel artırım dilekçesi sunulmuş, asgari ücret artışı nedeniyle alınan ek rapora göre ikinci bedel artırım dilekçesi sunmuştur.
Öncelikle, yukarıda izah edilen kanun hükümleri gereği olarak Davalı sigorta şirketi sigortalısının veya eyleminden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında ve poliçede yazılı teminat miktarı kadar tazminat ödemekle yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %30 kusurlu olmasına göre, davacı yönünden tespit edilen geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı giderlerinin tamamının ödenmesinden sorumludur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde 2918 sayılı KTK 97. Maddesince dava açılmadan evvel sigorta şirketine başvuru yapılmadığını iddia etmekte ise de, başvurunun yapılmış olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığı, temerrüt koşulunun gerçekleştiği anlaşılmakla bu yöndeki istinaf itirazının reddi gerekmiştir.
Davalı vekili, kusur yönünden kararı istinaf etmiş ise de; ceza soruşturmasında davacılıya daha fazla kusur izafe edildiği mahkemece alınan raporda ise sürücüye %30 kusur izafe edildiği dolayısıyla mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun davalı lehine olduğu gibi dosyanın kusur incelemesine gönderilmesi için gerekli giderin dosyaya depo edilmesi mahkemece verilen ara karar gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle davalının kusur raporuna yönelik itirazı yerinde değildir.
Maluliyet raporu, Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim dalında tarafından hazırlanmış olup, İstanbul Adli Tıp Kurumu ve Üniversitelerin Adli Tıp Ana Bilim Dalı başkanlığı tarafından hazırlanan raporlar geçerli ve mevzuat hükümlerine uygundur. Bu nedenle davalının maluliyet raporuna yönelik itirazı yerinde değildir.
Aktüerya raporunda TRH-2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi ile hazırlanmış olması yürürlükteki mevzuat ve yargısal içtihatlara uygundur. Bakıcı gideri dava konusu edilmediğinden bakıcı giderine yönelik itirazlarda yerinde değildir. Hesaplama yöntemine ilişkin olarak davalı tarafından ileri sürülen istinaf itirazları da yerinde değildir.
Davalı vekili davacının 2 defa bedel artırım dilekçesi sunduğunu belirterek itiraz etmekte ise de, ilk dilekçe bedel artırım ve 2. dilekçe ıslah dilekçesi kabul edilmekte olup, 2 defa bedel artırım dilekçesi verilemeyeceği iddiası yerinde değildir.Tüm deliller toplanmadan hazırlanan ve davacılar vekili tarafından itiraz edilen bilirkişi raporuyla alacakların tam ve kesin olarak belirlenebilir hâle geldiğinin kabul edilemeyeceği, zira taraf vekillerinin itirazları ve bu rapordan sonra getirtilen belgeler kapsamında değerlendirme yapılarak düzenlenen ek bilirkişi raporunda davacıların maddi tazminat alacaklarının daha fazla olduğunun belirlendiği, bu nedenle tazminat alacağı ek bilirkişi raporu ile tam ve kesin olarak belirli hâle geldiğinden bu ek rapor doğrultusunda sunulan talep artırım dilekçesine hukuki değer atfedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır (Yargıtay HGK 2022/795 Esas ve 2023/641 Karar)
Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereği esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıdan alınması gereken 16.142,26 TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf eden davalı tarafından peşin olarak yatırılan 4.050,00 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 12.092,26TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuranlar üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333.maddesi uyarınca ilgililerine iadesine,
6-Kararın dairemiz tarafından tarafından tebliğe çıkarılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, Yargıtay'a TEMYİZ YOLU açık olmak üzere ... tarihinde oy birliği ile karar verildi.
