mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/3361 K. 2026/2883

Karar tarihi: 30 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
30/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
16/06/2026
NUMARASI
... Esas ... Karar
DAVACILAR
1- ...... 2- ...... : Av... Av...
VEKİLLERİ
Av... Av...
DAVA
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ
30/10/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
30/10/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/03/2024 tarihinde saat 00:30 sıralarında müteveffa ......'un sevk ve idaresindeki ...... plakalı motorlu bisikleti ile ...... kavşağı istikametinden gelerek çevre yolunu takiben seyir halinde iken ...... üst geçidine geldiği esnada motorlu bisikletinin arka kısmına maliki ...... ve sürücüsü ...... olan ...... plakalı aracın çarpması neticesinde ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde davacı müvekkillerinin oğlu ...... plakalı motorlu bisiklet sürücüsü ...... hayatını kaybettiğini, meydana gelen olaya ilişkin Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası kapsamında yürütülen soruşturma neticesinde iddianame düzenlenerek Konya .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kamu dava açıldığını, soruşturma dosyasının Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan, dava dosyasının Konya ....Ağır Ceza Mahkemesi'nden celbini talep ettiklerini, söz konusu zararın tazmini amacıyla ......'ne yazılı olarak başvurulduğunu, ilgili başvuru dilekçesi ve ekleri 10.06.2024 tarihinde şirket yetkililerine PTT görevlilerince teslim edilmiş ancak sigorta şirketi tarafından tarafımıza herhangi bir ödeme yapılmadığını, desteklerinin ölümü nedeniyle müvekkillerinin uğramış olduğu maddi ve manevi zararlarının tazmine adına huzurdaki davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu beyanla; Müvekkillerinin tazminat alacaklarının karşılıksız kalmaması adına kazaya karışan ...... plakalı araç üzerine ve davalılar ...... ve ...... adına tescilli diğer araçlar ve taşınmazlar üzerine öncelikle ihtiyati haciz, ihtiyati haciz talebimizin kabul görmemesi halinde ihtiyati tedbir konulmasına, davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve bilirkişi tarafından yapılacak hesaplama sonrası arttırılmak üzere; Davacı müvekkili ...... lehine ileride artırılmak üzere şimdilik 100,00-TL maddi tazminatın olay tarihi olan 06.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, davacı müvekkil ...... lehine ileride artırılmak üzere şimdilik 100,00-TL maddi tazminatın olay tarihi olan 06.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, davacı müvekkili ...... lehine 150.000-TL manevi tazminatın davalılar ...... ve ......'den olay tarihi olan 06.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine, davacı müvekkili ...... lehine 150.000-TL manevi tazminatın davalılar ...... ve ......'den olay tarihi olan 06.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...... ve ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ......'in, diğer müvekkili ...... ( Müvekkili Şirket olarak anılacağını ) ye ait ...... plakalı araç ile karıştığı davaya konu trafik kazasında kusurlu olduğu isnadını kesinlikle kabul etmediklerini, her ihtimalde biz kazanın sonucunda ortaya çıkan zararda ceza soruşturmasında bahsi geçen “plakası belirlenemeyen "siyah aracın” tam / asli kusurlu olduğu kanaatinde olduklarını, meydana gelen kazada motosiklet üzerinde kask, dizlik ve sair güvenlik önlemlerinden hiçbirini almamış olarak seyahat eden dört kişi bulunduğunu, hafif araçlar olan motosikletler tek kişi kullanım esnasında bile hâkimiyeti güç araçlar iken kullanım amacının çok dışında dört kişi ile yüklü aracın hakimiyeti imkansız bir hal aldığını, bunun yanı sıra müteveffa 18 yaşından küçük olup ehliyeti de bulunmadığını, kusur izafesinde bu durumların göz önünde bulundurulması gerektiğini, trafik kazası tespit tutanağına da geçtiği üzere; müvekkilinin motosiklete çarpmasının ardından müteveffa sadece yola düşmüş akabinde plakası belirlenemeyen siyah araç müteveffaya çarparak metrelerce sürüklediğini, bu kazadan dolayı destekten yoksun kalma anlamında bir zarara ortaya çıkmış ise, bu zararın tarafların kusur oranlarının nazara alınarak oluşup oluşmadığının tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şahıs ve şirketi sosyoekonomik anlamda güçlü olmadığını, bu husus yargılama sırasında ortaya çıkacağını, talep edilen manevi tazminat hem kaza hem kusur oranları karşısında aşırı derecede fazla olduğunu ve BK da düzenlenen manevi tazminat müessesesinin amacı ile bağdaşmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, dava açılmasına müvekkili sebep olmadığından yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebinin reddine, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti davacı üzerinde bırakılarak karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle huzurdaki davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffanın dışında 2 farklı aracın yer aldığı sabit olup ölüme hangi aracın sebebiyet verdiğinin ve bu kapsamda illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, davanın araç sigorta ettirenine ihbarını talep ettiklerini, zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilip getirilmediğinin ispat edilmesi gerektiğini, 2 yıllık dava açma süresi geçmiş ise davanın zamanaşımı sebebiyle reddini talep ettiklerini, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın tespiti halinde davanın reddi gerektiğini, soruşturma veya ceza davasında uzlaşma yaptığının tespiti durumunda uzlaşma ile tüm hak ve alacaklarını aldığından davanın bu nedenle reddedilmesi gerektiğini, huzurdaki talep te bulunan davacı yada müteveffa, aracın işleteni, sürücüsü veya maliki ise alacaklı ve borçlu sıfatı birleşeceğinden davanın reddi gerektiğini, huzurdaki davaya ilişkin davacı talepleri sulh ile sonuçlandırılmış ise sulh ve feragat nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, kaza ile meydana gelen ölüm arasındaki illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için sayın mahkemenizce dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine sevk edilmesi gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzili gerektiğini, müvekkili şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, işbu dava tarihine kadar herhangi bir ihbar bulunmadığını, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, daha önce yapılmış ödemelerin faizi ve güncellemesi yapılarak mahsup edilmesi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla teminatın tek, zarar görenlerin birden fazla olması durumunda Karayolları Trafik Kanunu 96.madde gereğince teminatın paylaştırılması gerekli olduğunu, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında sigortacının sorumlu olmadığı hususlar tek tek sayıldığını, huzurdaki davada bu bent de sayılan durumlardan birinin varlığının tespiti halinde davanın reddi gerektiğini beyanla; Konya .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, davanın İhbarına, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olduğu görülmüştür.

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir.

Borçlar Kanunu’nda sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.

Genel yaşam deneyimleri ve hayatın olağan akışı yetişkin bir insanın kardeşe destek olması düşünülemez .Bu nedenle itirazın reddi gerekmiştir (Konya BAM 3. HD, 1990/2112, 19/10/2023 T).

Anlatılan somut olay ve diğer hususlar dikkate alındığında; müteveffanın davacıların çocuğu olduğu, alınan kusur ve aktüerya bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmekle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

1-Davacı ......'un talep etmiş olduğu 1.123.104,23 TL olarak belirlenen DESTEKTEN YOKSUN KALMA tazminatının davalı sigorta şirketinden (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 21/06/2024 temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalılar ...... ve ......'den kaza tarihi olan 06/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ......'a verilmesine,

2-Davacı ......'un talep etmiş olduğu 1.003.502,60 TL olarak belirlenen DESTEKTEN YOKSUN KALMA tazminatının davalı sigorta şirketinden (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 21/06/2024 temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalılar ...... ve ...... .'den kaza tarihi olan 06/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ......'a verilmesine,

3-Davacı ......'un davalılar ...... ve ...... .'den talep ettiği 150.000,00 TL manevi tazminatın FERGAT NEDENİYLE REDDİNE,

4-Davacı ......'un davalılar ...... ve ...... .'den talep ettiği 150.000,00 TL manevi tazminatın FERGAT NEDENİYLE REDDİNE" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükmedilen tazminat miktarının gerçek zarar ve tam tazmin ilkelerine aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda müteveffanın genç yaşı, mesleki gelişim potansiyeli ve emsal kazanç durumları araştırılmadan gelirinin maktu olarak asgari ücret üzerinden eksik hesaplandığını, Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi raporu ile müteveffanın kusursuz olduğunun belirlendiğini, buna rağmen destek payları ve yetiştirme gideri indirimlerinde müvekkilleri aleyhine yüksek oranlar uygulanarak tazminatın düşürüldüğünü, kazaya karışan aracın ticari bir işletmeye ait olması sebebiyle TTK hükümleri uyarınca avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize karar verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca yargılama sürecinde manevi tazminat yönünden taraflar arasında akdedilen ve kesin hüküm sağlayan sulh protokolünde davalı tarafça açıkça vekalet ücreti talep edilmeyeceği taahhüt edilmesine rağmen mahkemece HMK'nın 313. maddesine aykırı olarak davalılar lehine 90.000,00 TL fahiş manevi tazminat vekalet ücretine hükmedilmesinin emredici usul kurallarını ihlal edildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalılar ...... ile ...... . vekili istinaf dilekçesinde özetle; ceza soruşturmasında bahsi geçen ve müteveffayı metrelerce sürükleyerek ölümüne doğrudan sebebiyet veren plakası belirlenemeyen siyah aracın sürücüsüne yalnızca %20 kusur verilmesinin kabul edilemeyeceğini, dosyasının akıbeti beklenmeden eksik incelemeyle karar verildiğini, müvekkilinin hızı 70 km/s olan yolda 60 km/s ile nizami seyrettiğini ve müvekkilinin hafif çarpmasının ardından müteveffanın sadece yola düştüğünü ve hayattayken hareket ettiğini, ölüm sonucunun arkadan gelen siyah aracın sürüklemesiyle meydana gelmesi sebebiyle müvekkilinin eylemi ile ölüm sonucu arasındaki nedensellik (illiyet) bağının kesildiğini, müteveffanın ise henüz 18 yaşından küçük ve ehliyetsiz olmasına rağmen yağmurlu havada tek kişilik motosiklete kask, dizlik gibi hiçbir güvenlik önlemi almaksızın kendisi dahil 4 kişi bindirdiğini, bu ağır tedbirsizliğin motosikletin hakimiyetini imkansız kılarak kazaya sebebiyet verdiğini ve müteveffanın asli kusurlu olduğunu, mahkemece kimliği belirsiz sürücünün kusurunun da müvekkiline yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu, esasa ilişkin olarak ise müvekkili şirkete ait ...... plakalı aracın ...... nezdinde İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı içeren Kasko Poliçesi bulunduğunu, sigorta şirketinin limitler dahilinde zarardan sorumlu olduğunu ve davanın sigorta şirketine ihbar edilmiş olmasına rağmen sorumlulukların adil dağıtılmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...... istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece, kazada müteveffanın dışında iki farklı aracın yer aldığını ve ölüme hangi aracın sebebiyet verdiğinin, dolayısıyla illiyet bağının tespiti ile Konya .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması taleplerinin reddedildiğini, ATK raporunda ölümün hangi araçtan kaynaklandığının açıkça belirtilmediğini ve klasik otopsi yaptırılmaksızın karar verildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müteveffanın ehliyetsiz ve kasksız şekilde motosiklet kullanması nedeniyle Türk Borçlar Kanunu uyarınca yapılması gereken müterafik kusur indiriminin gözetilmediğini, kaza tarihindeki 1.800.000,00 TL olan poliçe limitinin gerekçeli kararda açıkça belirtilmeyerek müvekkili şirketin yargılama gideri ve vekalet ücretinden limit aşar şekilde sorumlu tutulduğunu, hükme esas alınan aktüer raporunda hatalı şekilde %10 iskontolama yöntemi kullanıldığını, oysa Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, kazanın iş kazası olup olmadığının araştırılmadığını ve iş kazası ise SGK tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin rücuen tenzil edilmediğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, dava tarihine kadar herhangi bir ihbar bulunmadığından faizin ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faiz olarak işletilmesi gerektiğini, ayrıca zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediğini, zamanaşımı, derdestlik, uzlaşma, alacaklı ve borçlu sıfatının birleşmesi, sulh/feragat, husumet yokluğu ve ZMMS Genel Şartları'ndaki teminat dışı hallerin mahkemece incelenmeksizin eksik araştırmayla karar verildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

İtiraz edenin TRH 2010 1.8 Teknik Faiz Uygulamasına yönelik itirazı ile ilgili olarak;

Her ne kadar dairemizin önceki kararlarında ve uygulamasında pmf 1931'in uygulanması yönünde uygulama bulunmakta idi ise de

Dairemizin 2024/1471 ve 2024/1331 esas sayılı dosyalarında buna yönelik verilen direnme kararlarımızın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08/04/2016 tarihli 2025/488 esas 2026/223 karar ve 2025/489 esas ve 2026/224 sayılı dosyalarıyla bozulmakla verilen ,bu bozma kararları esas alınarak, Dairemizin yerleşik uygulamasından dönülmek suretiyle ,

09.10.2020 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. Sayılı iptal kararı ile KTK 90.maddesi; “Maddi ve manevi tazminat: (2) Madde 90 – (Değişik:14/4/2016-6704/3 md.) Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun (…)(2) öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun (…)(2) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Şeklindedir. Türk Borçlar Kanunu 55.maddesi ise; “Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu kanun hükümlerine ve sorumluluk ilkelerine göre hesaplanır…” şeklinde düzenlenmiş olup, tazminat hesabına ilişkin Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu’nda açık bir hüküm bulunmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi yargılaması tamamlanmış davalarla ilgili olup, mevcut davalar bakımından Anayasa Mahkemesi kararının uygulanması geriye yürümezlik ilkesinin ihlal niteliğinde değildir.

TRH 2010 Tablosu ve %1,8 teknik faiz indirimi suretiyle hesaplama usulü ZMSS genel şartları ile getirilmiş olduğundan, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereği hesaplamada bu usulün uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Diğer taraftan Genel Şartların halen yürürlükte olduğu, iptal kararı ile sadece bazı maddelerinin iptal edildiği dikkate alınarak buna göre ZMSS genel şartlarında getirilen % 1,8 teknik faiz indirimi kısmının gerçek zarar ilkesine aykırı oluşu sebebiyle uygulanmaması gerekmektedir.

Yargıtay 17.HD. nin konuya ilişkin 2019/3292 E. 2021/1848 K. Sayılı 24.02.2021 tarihli güncel kararı uyarınca “Bu durumda mahkemece, ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellere göre (devre başı ödemeli belirli rant yöntemi, % 1,8 teknik faizle) tazminat hesabının yapılmasına ilişkin olarak KTK'nun 90. maddesinde yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, Dairemiz Yargıtayda uygulama birliğinin sağlanması yönünde tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınması için içtihat geliştirdiği ancak hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi için yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.” kararı ile

Yine Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/15277 esas, 2022/4707 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere;

Tazminat hesaplanırken bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılmasıyla hesaplamanın yapılması gerekir.

ANCAK DAVACI TARAFÇA SUNULAN 16/03/2026 TARİHLİ ARTIRIM DİLEKÇESİNDE

PMF 1931 Yaşam Tablosina göre davacı müvekkil ...... için 1.403.880,29 TL ve müvekkil ...... için 1.254.378,25 TL; HESAPLANDIĞI BELİRTİLEREK DAVALININ %80 KUSURUNA GÖRE -Davacı müvekkil ...... lehine 1.123.104,23 TLDavacı müvekkil ...... lehine 1.003.502,60 TL TALEP ETMESİ KARŞISINDA TRH 2010 UYGULANMASI HALİNDE BAKİYE YAŞIM SÜRESİ DAHA FAZLA HESAPLANACAĞINDAN,YAPILACAK BU HESAPLAMANIN DAVALI ALEYHİNE OLACAĞI, DAVALININ BU KAPSAMDA KAZANILMIŞ HAKKI GEREĞİNCE DAHA DÜŞÜK HESAPLAMA YAPILAN PMF 1931 İN DAVALI LEHİNE OLMASI DİKKATE VE DAVACININ PMF 1931 E GÖRE OLAN AÇIK TALEBİ ALINDIĞINDA YAPILAN HESAPLAMA SONUÇ İTİBARİYLE DOĞRUDUR

Sigorta şirketine davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığı ve temerrüde düşürülmediği ,AVANS faize hükmedilmesi gerektiği istinafı;

2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.

Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.

6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".

HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,

2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup

Somut olayda 6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı araç nedeniyle meydana gelen trafik kazasında dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine belgeler ile birlikte başvurdukları, sigorta şirketin tazminat talebini değerlendireceğini bildirilerek yasal süre içerisinde talebin karşılanmayarak sonuçsuz bırakıldığının sabit bulunduğu, bilahare eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı sigortanın istediği belgeler maluliyet tazminat talebi için Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde belirtilen belgelerden ise de dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapılmasına dair adı geçen yasanın 97. maddesinde bu belgelere yer verilmediği gibi davacının başvuru dilekçesinde eklenmesi gereken diğer tüm belgeleri ekleyerek başvuru yaptığı,davalı sigortanın cevabi ile dava tarihi arasında geçen süre de gözetildiğinde davalı sigortanın davacıya verdiği cevabın talebi karşılamadığı dolayısıyla davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşıldığı,bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği de açıktır. İstinaf itirazları yerinde değildir.

Keza Somut olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir.

Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir.

Davacının dava açmadan önce davalı sigortacıya başvuruda bulunduğu anlaşılmakla itiraz yersizdir

Avans faiz verilmesi gerektiği istinafı

Nitekim emsal 4 hd nin 2021/8357 esas 2022/2872 karar sayılı ilamında

".......Davacı vekili, meydana gelen kaza nedeniyle zararının tazmini amacıyla açtığı eldeki davada faiz türü olarak avans faizine karar verilmesini talep etmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince yasal faize hükmedilmiş, davalıya trafik sigortalı aracın şirket adına kayıtlı ve ticari faaliyet kapsamında kullanılması nedeniyle avans faizine hükmedilmesi gerektiğine dair davacının itirazı İtiraz Hakem Heyetince kabul edilerek, avans faizine hükmedilmiştir. Oysa zarara neden olan araç otomobil olup, araç ruhsatında kullanım amacı “yolcu nakli-hususu” şeklinde olduğu gibi, soruşturma aşamasındaki ifadelerden aracın hususi kullanımı sırasında zararın gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle faiz türü olarak yasal faize karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere avans faizine hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmiştir.,,,," kararı uyarınca yasal faize hükmedilmesi doğrudur

NE VAR Kİ

Teminat limitinin tüketildiği açısından

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/1. maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine; aynı maddenin 2. fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

KTK'nun 96. maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Somut olayda; Davaya konu kazada ölen kişilerin talep edebileceği maddi tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.

Somut olayda, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sebebiyet verdiği kazada birden çok kişi zarar görmüş, birden fazla davacı tarafından dava açılmış bulunmasına göre, davalı sigortacının olayda zarar görenlere karşı sorumlu olduğu teminat limitinin garame hesabı ile zarar görenlere paylaştırılması, ondan sonra davalı sigorta şirketinin davacıya garameten ödemekle yükümlü olduğu tutarın hüküm altına alınması gerekirken bu husus nazara alınıp K.T.K 96. Maddesi tartışılmadan poliçe limitini aşar şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir

Nitekim yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2015/8101 esas 2018/1633 karar sayılı ilamı

Bu halde davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğu gözetilerek 1.800.000,00 TL limitle sorumlu tutulup hesaplanan tazminatın garameten paylaştırılması konusunda hesap yapılıp kademeli hesap yapılması gerekmektedir.davalı sigortanın istinaf yerindedir

ÖTE YANDAN

Yargılama sürecinde davalı taraf ile manevi tazminat talepleri yönünden sulh olunmuş; akdedilen sulh protokolünde davalı tarafça vekalet ücreti ve yargılama gideri talep edilmeyeceği açıkça ve koşulsuz olarak taahhüt edilmiştir

BU durumda sulh anlaşması gereği manevi tazminat açısından davadan feragat nedeniyle davalılar lehine vekalet ücreti taktir edilmemesi gerekirken aksi kararda isabet yoktur

Kusura itiraz

Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda ; KGYS kayıtlarının incelenmesi neticesinde plakası tespit edilemeyen beyaz renkli SUV aracın sürücüsünün Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a maddesini ihlal ettiği olayda, diğer sürücülerin herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaati ;

Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'na sunulmuş 03/04/2024 tarihli Bilirkişi Raporu'nda ; kaza ikiye ayrılarak 1.kazada sürücü ......'in KTK'nun 56/c ve 52/a maddelerini ihlal etmekle kusurlu olduğu, 2.kazada da ilk kaza ile sol şeride düşen sürücü ......'un üzerinden geçen kimliği tespit edilmemiş sürücünün KTK'nun 52/b maddesini ihlal ettiği kanaati belirtilmiştir.

Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenmiş 15.05.2025 tarihli Rapor'da; Sürücü ......'in %80(yüzde seksen) oranında kusurlu, müteveffa sürücü ......'un kusursuz, kimliği belirsiz sürücünün de %20(yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu kanaati bildirmiştir.

Bu durumda Trafik kaza tespit tutanağı ile dosyadan aldırılan bilirkişi raporu arasındaki kusur dağılımına ilişkin çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru değildir. (Nitekim Yargıtay 17. Hd nin 2016/19917 esas 2017/10871 karar sayılı emsal ilamı)

Bu halde mahkemece, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek 3 kişilik uzman bilirkişi kurulundan kusur dağılımına ilişkin, çelişkilerin giderilmesi yönünde denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli değldir

Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, TARAFLARIN İTİRAZLARININ KABULÜ İLE istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacılar vekili ile davalılar ...... ile ...... . vekili, davalı ...... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden taraflarca yatırılan, başvurma harcı dışında kalan, istinaf karar harcının talep halinde yatıranlara iadesine,

4-İstinaf eden taraflarca istinaf aşamasında yapılan masrafların İlk Derece Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına,

5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

7-Konya ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına davalı ...... tarafından sunulan; 3.600.000,00 TL bedelli teminat mektubunun İİK 36/5 maddesi gereğince talep halinde ilgilisine iadesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK m.353 uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 30/10/2026

...

Başkan

...

e-imzalı

...

Üye

...

e-imzalı

...

Üye

...

e-imzalı

...

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.

Kaynakta görüntüle ↗