- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/304 K. 2026/1744
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 109
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-i
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 176/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 397/2
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 72
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 154
- 5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU, m. 66/1-e
- 5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU, m. 89
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 99
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 16/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 20/11/2025
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- VEKİLLERİ
- Av.... Av.... ...
- DAVANIN KONUSU
- Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 16/09/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik, bir kısım davalılarca istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalılardan ...'ın maliki, ...'ın sürücüsü ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı ... plaka sayılı araç 22/05/2014 tarihinde müvekkile'ye çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiğini, davalı ...'ın sanık olarak yargılandığı ... 1.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasında sanığın ceza alarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, davalılar aleyhine açtıkları tazminat davasının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas - ... Karar sayılı dosyasında karara bağlanmış olup dosya istinaf aşamasında olduğunu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında aldırılan ve hükme dayanak teşkil ettirilen bilirkişi raporunda, müvekkilenin "sürekli iş göremezlik" tazminatı 244.659,68 TL olarak hesaplandığını, dava dilekçemizde fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminat talep ettiklerini, artırılan rakama göre taleplerini bozma öncesi 9.000,00 TL olarak ıslah ettiklerinden ve HMK 176/2 maddesi uyarınca tekrar ıslah talebinde bulunamadıklarından rapor'da belirtilen miktardan, hüküm altına alınan 9.000,00 TL düşüldükten sonra kalan 235.000,00 TL'sinin hüküm altına alınması için bu davayı açtıklarını, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın trafik kaydı üzerine 3. kişilere devrinin engellenmesi açısından yargılama sonuna kadar teminat aranmaksızın ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 235.000,00 TL tazminatın olay tarihi olan 22/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek faizi le birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ve içeriğini kabul etmediklerini, talebin zamanaşımına uğradığını, kaza tarihi 22.05.2014 + 8 yıl =22.05.2022 tarihinde zamanaşımı süresi dolduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, herhangi bir tazmin sorumluluğu bulunmadığını, davacının / üçüncü kişinin kusuru nedeniyle meydana gelen / artan zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, çalışmayan ve kendi kusuruyla kazaya sebebiyet veren davacının tazminat talep hakkı da bulunmadığını, taraflarınca istinaf edilmiş olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasında alınan 20.06.2023 tarihli rapor dayandığını, raporda hesaplama salt kaza tarihindeki asgari ücret parametresi esas alınarak yapılmadığını, raporda hesaplama güncel asgari ücretler dikkate alınarak, işleyecek aktif ve pasif dönem zararları 2023 yılı asgari ücreti üzerinden hesaplandığını, 2023 yılı asgari ücret verisi üzerinden hesaplanan tazminata olay tarihinden itibaren faiz talebi, faiz yürütülmesi hukuka, hakkaniyete ve adalete aykırı olduğunu, davada talebin sadece maddi tazminat olması, müşterek ve müteselsil sorumlu diğer davalının sigorta şirketi olması karşısında müvekkile ait ... plakalı aracın 3.kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi aşkın koruma tedbiri olduğu gibi sadece müvekkil yönünden ihtiyati tedbir talebinde bulunulması haksız olduğundan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu trafik kazası 22.05.2014 tarihinde meydana geldiğini, huzurdaki davaya uzamış ceza zamanaşımı olan 8 yıl uygulanacak olsa dahi 22.05.2022 tarihinde davacının talepleri için zamanaşımı süresinin dolduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla maluliyetinin kaza ile illiyet bağının kurulması ve özür olarak belirtilen maluliyetin tespiti konusunda İstanbul Adli Tıp Kurumu üçüncü ihtisas kurulundan rapor alınması gerektiğini, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar gereğince kaza anında müvekkili şirkete sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün davacı tarafların maluliyetinin meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, sürekli sakatlık tazminatı hesaplaması güncel 2918 sayılı KTK'da yer alan kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, davacıların geçici iş göremezlik süresinde geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararına ilişkin talepleri tedavi gideri kapsamında olup tedavi gideri talepleri trafik sigortası yeni genel şartları gereği teminatı dışı olduğunu, faiz başlangıcı ancak dava tarihi olarak kabul edilebileceğini ve uygulanması gereken faiz türü yasal faiz olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla kazaya karışan ...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ekte bir örneğini ibraz ettiğimiz poliçe ile sigortalı olduğunu teyit ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, mezkur kazada davacının müterafik kusuru mevcut olduğunu, tazminat hesabından müterafik kusur indirim yapılması gerektiğini, haksız davanın reddini, SGK tarafından davacıya bağlanan gelirlerin tespitini, kusur ve maluliyet oranının tespiti açısından en yakın adli tıp kurumundan rapor alınmasını, davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilinine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın zamanaşımına uğramasından dolayı reddine karar verilmesi gerektiğini, yargılama devam ederken aynı dava konusuna ilişkin açılacak ikinci bir davanın, derdestlik sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, tarafları ve konusu aynı olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas - ...Karar sayılı dosyası, henüz İstinaf kanun yolu aşamasında olması sebebiyle kesinleşmemiş olduğunu, hukuk mahkemesinin, önündeki davanın esasına girebilmesi için aynı davanın, daha önceden açılmış veya halen görülmekte olmaması gerektiğini, kısmî dava niteliğinde bir ek dava açılması mümkün olmadığını, davacı yanın tam ve ağır kusuru nedeni ile gerçekleşen trafik kazası sonucunda meydana geldiği iddia edilen maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin... Caddesini takiben Hastane istikametinden ... Kavşağına doğru seyir halinde iken, davacı birden önüne çıktığını ve müvekkilinin tüm önlem ve tedbirleri almasına, davacıyı gördüğünde fren ve kornaya basmış olmasına rağmen trafik kazasına engel olamadığını, ... 1.Asliye Ceza Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını ve müvekkilin hakkında verilen adli para cezasına ilişkin hükmün açıklanması geri bırakılmış, dosya 13.01.2016 tarihinde kesinleştiğini, davacının zararı ve maddi olayın özellikleri ile kusur durumu konusunda Adli Tıp Kurumu’nun ilgili ihtisas dairelerinden yapılacak tetkik ile rapor aldırılması ve davanın bu yolla aydınlatılması hukuki bir gereklilik olduğunu, tazminat istemleri haksız olduğunu, davacı yan sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 235.000 TL talep ettiklerini, davacı yan herhangi bir işte çalışmadığını, çalışma gücünün kaybedilmesi ve ekonomik geleceğinin sarsılması yönünde talep ettiği sözde zararların haksız olduğunu, haksız tazminatlara ilişkin olay tarihi üzerinden faiz istemi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile ATK raporu birlikte değerlendirilmek suretiyle; "1- Açılan davanın KABULÜNE, 2- 235.000,00 TL kalıcı maluliyet tazminatın Davalılardan Müştereken Ve Müteselsilen Alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 3- Davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 07/06/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 22/05/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine," dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının zamanaşımına uğramış talepleri hüküm altına alındığını, kısmi davada zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım için kesildiğini, henüz açılmayan saklı tutulan bölüm için zamanaşımının işlemeye devam edeceğini, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava edilmeyen kısım yönünden zamanaşımının kesildiğinin varsayılması açıkça usul ve yasa hükümlerine ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, herhangi bir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla sigorta şirketi yönünden faiz başlangıcının hatalı olduğunu, hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı da fazla olduğunu, davacının SGK genel sağlık sigortası kapsamında aynı tedaviyi görme imkanı varken Özel Hastanede tedavi olması ile zararı bizzat davacı/zarar gören arttırdığından bu zarardan müvekkilin yasal ve hukuki olarak sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, kusura itirazlarını aynen tekrarla kazanın tamamen davacının kusuru ile meydana geldiğini, kabul edilen miktara göre hesaplanan vekalet ücretinin de fazla olduğunu, müvekkilin sebep olmadığı yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu, bu nedenlerle kararın icrasının geri bırakılmasına, öncelikle ilk incelemede usul ve yasa hükümlerine aykırı ... plaklı araç üzerine konulan tedbirin kaldırılmasına; ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 20.11.2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararın müvekkil lehine kaldırılmasına, kaldırılan kararın yerine geçmek üzere davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava konusu trafik kazası 22.05.2014 tarihinde meydana geldiğini, kısmi davada zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım için kesilecek olup ıslah edilmeyen kısım için zamanaşımı işlemeye devam edeceğini, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E.ve ... K. sayılı dava dosyasındaki davası kısmi dava olarak ikame edilmiş olup ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde dava edilmeyen kısım yönünden zamanaşımının kesildiğinin varsayılmasının açıkça usul ve yasa hükümlerine ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, davadan önce müvekkil şirket aleyhine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası ile dava açılmış ve işbu davada verilen kararın kesinleşmiş olduğunu, kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyete ilişkin olarak hükme esas alınan ... Sıtkı Koçman Üniversitesi Hastanesi raporunu imzalayan 3 hekimden 2'si adli tıp uzmanı 1 tanesi ise adli tıp araştırma görevlisi olduğunu, raporu imzalayan hekimler arasında maluliyeti konu alanda uzman hekim dahi bulunmadığını, davacının iddia ettiği maluliyeti kemik kırığı olmasına rağmen raporu düzenleyen hekimler arasında Ortopedi ve Travmatoloji alanında uzman hekim olmadığını, salt bu sebeple bile raporun hükme esas alınamayacağını, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, kusur raporuna da itiraz ettiklerini, bilirkişi raporunda yer alan hesaplama yöntemine de itiraz ettiklerini, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri tazminatı bakımından müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2025 tarih, ... E. ve ...K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, tehir-i icra taleplerinin kabulüne, başvuru masrafları ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: Yerel mahkeme kararı, dosya kapsamındaki tüm deliller, alınan uzman bilirkişi raporları ve yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda usul ve yasaya uygun olarak verilmiş olup, davalıların istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri tüm itirazlar dayanaktan yoksun olduğunu, istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2025 tarih ve ... E. – ... K. sayılı kararının onanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin olup; Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı davalılar ... ve sigorta şirketi vekillerince ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Dosyanın incelenmesinde; davalılardan ...'ın maliki, ...'ın sürücüsü ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından kaza tarihinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalı ... plaka sayılı aracın 22/05/2014 tarihinde yaya davacıya çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiği; kaza ile ilgili ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinde açılan kamu davasında sanık ...'ın katılan ...'a karşı taksirle yaralama suçunu işlediği ve kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu olduğu kanaati ile sanığın atılı suçtan neticeten 4.500,00 TL adli para cezası ile mahkumiyetine ve hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, verilen kararın 13/01/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Kaza ile ilgili ilk olarak açılan ve cismani zarardan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/04/2019 tarihli ... Esas ...Karar sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması neticesinde İzmir BAM 20. Hukuk Dairesinin 24/03/2022 tarihli...Esas... Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurularının kabulü ile kararın ortadan kaldırılmasına karar verildiği; ortadan kaldırma ilamı sonrasında Mahkemece davaya ... Esasına kayden devam olunduğu anlaşılmıştır. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 11/10/2023 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamının ve dosyasının incelenmesinde ise, davacı ve dava taraflarının iş bu dosya ile aynı taraflar olduğu; dava tarihinin 07/06/2016 olup, iş bu dava dosyası ile aynı trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olduğu; dosyada alınan kusur raporuna göre davacı yayanın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu (%62,5), davalı sürücü ...'ın ise tali kusurlu (% 37,5) oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği; maluliyet yönünden alınan rapora göre ise davacının kaza sonrası doğan yaralanması nedeniyle %32 orarında sürekli iş göremezliğinin bulunduğu, 9 ay iyileşme süresinin bulunduğu, 90 gün bakıcı ihtiyacı bulunduğunun görüş ve mütalaa olunduğu; Mahkemece bu raporlar hükme esas alınarak neticeten miktar bakımından taleple bağlı kalınarak 9.000,00 TL maddi tazminata müştereken ve müteselsilen ve kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile; ve 20.000,00 TL manevi tazminata davalılar ... ve ... aleyhine müştereken ve müteselsilen hükmedildiği, karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması neticesinde İzmir BAM 20. Hukuk Dairesinin 14/05/2025 tarihli ...Esas... Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kararın 14/05/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafların zamanaşımı yönündeki istinaf başvurularının incelenmesinde;
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 72. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. TBK'nın 72. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanaşımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir.
2918 sayılı KTK'nın 109/I. Maddesinde de "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.
Haksız fiile dayanan tazminat isteminde zamanaşımının işlemeye başlayacağı tarih, zararın ve zarar sorumlusunun öğrenildiği andır. Zararın öğrenilmesi kavramıyla kastedilen ise, haksız fiil nedeniyle oluşan bedensel zararın kapsamının öğrenilmesi olup bedensel zararın gerçekleşmesi ve bu yaralanmayla ilgili tedavinin tamamlanması ile zararın kapsamının belli olduğu kabul edilmelidir.
Bazı hâllerde zararın öğrenilmesi, onun kapsamının değil, varlığının öğrenilmesi anlamındadır, zararın varlığı, niteliği ve esaslı unsurları hakkında bir dava açmaya, o davayı ciddi ve objektif bir şekilde desteklemeye, gerekçelerini göstermeye elverişli yeterli hâl ve şartların öğrenilmesi, zararın öğrenilmiş sayılması için yeterlidir.
Buna karşılık ortaya çıkan zarar, kendi özel yapısı içerisinde, sonradan değişme eğilimi gösteriyor, kısaca, zararı doğuran eylem veya işlemin doğurduğu sonuçlarda (zararın nitelik veya kapsamında) bir değişiklik ortaya çıkıyor ise artık “gelişen durum” ve dolayısıyla gelişen bu durumun zararın nitelik ve kapsamı üzerinde ortaya çıkardığı değişiklikler (zarardaki değişme) söz konusu olacaktır. Bu hâlde, zararın kapsamını belirleyecek husus, gelişmekte olan bu durumdur ve bu gelişme sona ermedikçe zarar henüz tamamen gerçekleşmiş olamayacağı için zamanaşımı süresi bu gelişen durumun durduğunun veya ortadan kalktığının öğrenilmesiyle birlikte işlemeye başlar (HGK’nın, 15.11.2000 tarihli ve 2000/21-1609 Esas, 2000/1699 Karar; 4. Hukuk Dairesinin 13.05.1980 tarihli ve 1980/3493 Esas, 1980/6206 Karar sayılı; 26.01.1987 tarihli ve 1986/7532 Esas, 1987/485 Karar sayılı ilâmları).
Davaya konu trafik kazası sonucunda davacı malul olacak derecede yaralanmış olup, eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 Sayılı TCK'nun TCK 89 ve 66/1-e maddelerine göre öngörülen ceza zamanaşımı süresi 8 yıldır.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 154. maddesinde zamanaşımını kesen durumlar düzenlenmiş olup, buna göre, borçlu borcu ikrar etmişse, kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse veyahut alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımı süresi kesilir. Kanunun 156. maddesi ise, zamanaşımının kesilmesi halinde yeni bir sürenin işlemesi gerektiğini açıkça belirtmiştir.
Kısmi dava, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin 1. fıkrasında ''Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.'' hükmüne, 3. fıkrasında ise; ''Dava açılırken, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmez.'' hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre; fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava açılması halinde, zamanaşımı sadece kısmi davada talep edilen kısım yönünden kesilmiş olup varsa bakiye zarar için zamanaşımı süresi kesilmez, işlemeye devam eder. Kısmi davada fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulması, zamanaşımı süresi içinde talep edilecek zarar yönünden önem taşır. Bu nedenle zamanaşımının başladığı tarihten itibaren yine aynı zamanaşımı süresi içinde, bakiye zarar için ek dava açılabileceği gibi kısmi davada talep edilen zarar miktarı ıslah yolu ile de artırılabilir.
Açıklamalardan sonra somut olaya gelince; trafik kazası 22/05/2014 tarihinde gerçekleşmiştir. Davacı tarafından maddi tazminata ilişkin açılan ilk dava olan ve kısmi dava olarak açılan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ...Esas sayılı dava dosyasının açılışı tarihi 07/06/2016'dır. İlgili davada Mahkemece verilen ilk hüküm, İzmir BAM 20. Hukuk Dairesinin 24/03/2022 tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile ortadan kaldırılmış olup; ortadan kaldırma ilamı sonrası Mahkemece davacının maluliyetinin belirlenmesi için alınan Adli Tıp Raporu da 14/06/2022 tarihlidir. Yine aynı davada davacı tarafça maddi tazminat kalemine ilişkin olarak 14/07/2022 tarihinde ise ıslah yapılmıştır. İlgili davada davalı tarafların davacının ıslah ile artırdığı tazminat miktarına ilişkin zamanaşımına yönelik istinaf itirazları İzmir BAM 20. Hukuk Dairesinin 14/05/2025 tarihli ... Esas...Karar sayılı ilamı ile "Dairemiz ortadan kaldırma kararından sonra alınan maluliyet raporu ile gerçek zararın öğrenilmesi karşısında ıslah tarihi itibariyle henüz uzayan ceza zamanaşımı süresinin dolmamış bulunduğu"ndan bahisle reddedilmiş; istinaf incelemesine konu iş bu ek dava ise 12/03/2024 tarihinde açılmıştır. Buna göre eldeki davada, somut olayın özelliğine göre davacının gerçek zararını maluliyet rapor tatirhinde öğrendiği nazara alındığında, eldeki ek davanın uzamış ceza zamanaşımı süresinde açıldığı kanaatine varılarak davalı tarafların zamanaşımı hususundaki istinaf başvuruları yerinde değildir.
Davalı tarafların sair istinaf başvurularının değerlendirilmesinde;
1-İstinaf incelemesine konu iş bu dava, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas sayılı dava dosyasından sonra zamanaşımı süresinde açılan ek dava niteliğinde olup, HMK 114/1-i maddesinde dava şartı olarak düzenlenen "aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" kuralı iş bu dava bakımından uygulama yeri bulmamaktadır. Davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöne ilişen istinaf başvurusu yerinde değildir.
2-Yukarıda ayrıntısı ile yer verildiği üzere ceza dosyasında taraflar arasında uzlaşma gerçekleşmeyip kamu davası açıldığı ve hatta sanığın atılı suçtan neticeten 4.500,00 TL adli para cezası ile mahkumiyetine ve hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, verilen kararın 13/01/2016 tarihinde kesinleştiği sabit olmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin ceza dosyasında uzlaşma bulunup bulunmadığının Mahkemece araştırılmadığı yönündeki istinaf başvurusu da yerinde değildir.
3-Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/7-1728 esas- 2015/1036 karar sayılı kararında, aşağıdaki şu mevcuttur:“Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; kısmi davada alınan rapor ve verilen kararın eldeki ek davaya etkisinin ne olacağı ve buna göre yeniden bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. Hemen burada, kısmi dava ve ek davanın etkisi üzerinde durulmalıdır. Her dava, kural olarak iki kısımdan; tespit ve eda kısımlarından oluşur. Davanın kısmi nitelikte olması halinde önceden açılan davada kesinleşen ilamın tespit kısmı, kalan kısım hakkında açılan ikinci davanın tespit kısmı için kesin hüküm oluşturur ve kuşkusuz bağlayıcıdır. Öğreti ve yargısal uygulamada; kısmi davanın redle sonuçlanması halinde tüm alacak hakkında kesin hüküm oluşacağı kısmi dava kısmen kabul kısmen redle sonuçlanırsa her iki bölüm yönünden de kesin hüküm oluşacağı, kısmi dava tümüyle kabul edilirse de kararın tespit bölümünün açılan ek dava için kesin hüküm oluşturacağı kabul edilmiştir. Eş söyleyişle; kısmi dava sonunda davalının borcu ödemeye mahkum edilmesi veya kısmi davanın tamamen veya kısmen reddine karar verilmiş olması halinde taraflar arasındaki borç ilişkisinin varlığı ya da yokluğu da tespit edilmiş olur ki bu tespit zorunlu olarak borç ilişkisinin tümünü kapsar. Bu nedenle kısmi dava sonunda verilen ve kesinleşen kararın tespite ilişkin bölümü sonradan açılan ek dava için kesin hüküm oluşturur. Kısacası ikinci davaya bakan mahkeme, kısmi davanın davalının sorumluluğuna ilişkin bu tespit bölümüyle bağlıdır. Burada davalının haksızlığı olgusu artık tartışılamaz hale gelmiştir. Zira, kesin hüküm bulunan bir konuda mahkemenin bu yönün doğruluğunu yeniden araştırma ve inceleme konusu yapmasına hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu yön kamu düzenine ilişkin olup mahkemeler ve Yargıtayca doğrudan doğruya (resen) göz önünde tutulmalıdır....Kısmi davada alınan ve kesinleşen hükmün dayanağını teşkil eden bilirkişi raporunun kısmi dava tutarını aşan bölümünün açılan ek davada mahkemeyi bağlayacak nitelikte bir kesin delil mahiyetinde olup olmadığı konusundaki uyuşmazlığa gelince; Kural olarak, kısmi davada alınan bilirkişi raporlarının açılan ek dava yönünden kesin delil olmayacağı gerek öğretide gerek yargısal uygulamada kabul edilmiştir. Ne var ki, kısmi davada kesinleşen hükme esas alınan rapor tümüyle inceleme ve itiraz konusu yapılıp, tüm yargısal denetim yollarından geçerek toplam alacak miktarını ortaya koyacak şekilde kesinleşmiş ve taraflar yönünden yargısal denetim yolları tüketilerek usulü kazanılmış haklar gerçekleşmişse kesin delil olarak değerlendirilmesi gerekeceği de ortadadır. Bu nedenledir ki, bilirkişi raporlarının takdiri delil oldukları kural ise de somut olay özelliklerine göre kesin delil niteliği alabilecekleri de göz ardı edilmemelidir. Nitekim, somut olayda da davacı tarafından davalı aleyhine açılmış bulunan ve yukarıda ayrıntıları ile safahatı açıklanan kısmi dava taleple bağlı kalınarak sonuçlanmış; böylece davaya dayanak alınan hukuki ilişkinin varlığı saptanarak, davalının sorumluluğu da kesinleşen bu hükümle tespit edilmiştir. Bu kararın tespite ilişkin bölümünün sonradan açılan eldeki ek dava için kesin hüküm oluşturacağında kuşku bulunmamaktadır.”
Yukarıda yer verilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı da dikkate alındığında, kanun yolu denetiminden geçerek kesinleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas sayılı dava dosyasında tarafların kusur oranlarına ilişkin ve davacının davaya konu trafik kazasındaki cismani zararına ilişkin maddi tazminat miktarına ilişkin tanzim edilen ve kesinleşen hükme esas alınan bilirkişi raporlarının ilgili dosyada inceleme ve itiraz konusu yapılıp, tüm yargısal denetim yollarından geçerek toplam alacak miktarını ortaya koyacak şekilde kesinleştiği ve taraflar yönünden yargısal denetim yolları tüketilerek usulü kazanılmış hakların gerçekleştiği anlaşılmakla, davalı tarafların kazadaki kusur durumu ve aktüerya hesabına yönelik istinaf başvurularının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
4-Dava tamamen kabul edildiğinden davalı ...'ın davacı tarafça yapılan tüm yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı için takdir edilen vekalet ücretinin hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ne göre doğru hesaplanmış olmasına göre davalı ... vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu da yerinde değildir.
5-Trafik sigortasında 2918 sayılı kanunun 99. maddesi gereğince sigortacı başvurudan itibaren 8 iş günü içinde zararı gidermelidir. Zarar gidermeyen sigortacı 8 iş gününün dolmasından sonra temerrüte düşer. Sigortacıya başvuru olmadığı takdirde ise Yargıtay uygulamasında şekillendiği üzere sigortacının temerrütü dava tarihinde başlar. Somut olayda ise davalı sigorta şirketine davacı tarafça yapılan 26/08/2014 tarihli başvurunun 10/09/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketince davacının tazminat taleplerine yönelik olarak herhangi bir ödemede bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
İstinaf incelemesine konu iş bu dosyada, Mahkemece davalı sigorta şirketi yönünden hükmedilen tazminatın faiz başlangıcının davacının Sigorta şirketine başvuru tebliğ tarihi olan 10/09/2014 tarihinden 8 iş günü sonrası olması gerekirken, ilk dava tarihi olan 07/06/2016 tarihi olarak belirlenmesi hatalı olmuş ise de bu hususta yalnızca davalı ... vekilinin açıkça istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmakla istinafa gelen tarafın sıfatına göre bu husus kaldırma nedeni yapılmamış; eleştirilmekle yetinilmiştir.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 397/2. maddesi “İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder.” hükmünü içermekte olup, tedbir kararı devam ettiği ve karar kesinleşmediği sürece tedbir nihai karar kesinleşinceye kadar devam eder.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile Mahkemece araç üzerine konan ihtiyati tedbirin kaldırılmasını istemiş ise de bu hususta mahkemece açık bir karar verilmediğinden tedbirin kaldırılmayarak kesinleşene kadar devamının öngörüldüğü açıktır.
Açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının yerinde olmadığı ve davalı ... vekilinin araç üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin, HMK 397/2 maddesi uyarınca tedbirin etkisi nihai kararın kesinleşmesi ile sona ereceğinden bu aşamada yerinde olmadığı anlaşılmaktadır
Açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2025 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı davalı ... ve davalı ... ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusuna yönelik, alınması gerekli 16.052,85 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 4.013,22 TL'nin mahsubu ile bakiye 12.039,63 TL eksik harcın davalı ...'dan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davalı ... ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusuna yönelik, alınması gerekli 16.052,85 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 4.015,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 12.037,85 TL eksik harcın davalı ... ... Sigorta Anonim Şirketinden tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.16/09/2026
...
Başkan...
Üye...
Üye...
Katip...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
