mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Danıştay 4. Daire E. 2025/3899 K. 2026/566

Karar tarihi: 12 Şubat 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/3899 E. , 2026/566 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/3899 Karar No : 2026/566 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av.... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı tarafından, Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi ... Mahallesi, ... ada, ... parsel, ... Blok, ... Kat, No:... adresinde yer alan ve 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ili ve çevresinde meydana gelen depremler nedeniyle MUN43 askı koduyla ağır hasarlı olarak tespit edilen taşınmaza yönelik hak sahipliği başvurusunun "... ada - ... parsel Battalgazi'de hasarsız konutu vardır" gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davacının hak sahipliğinin ikinci hasarsız konutu olduğu gerekçesiyle reddedildiği, ikinci hasarsız konutun hak sahipliğine konu taşınmaz ile aynı yerde bulunduğu ve depremden sonra satın alındığının belirlendiği, bu durumda, 7269 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 4. fıkrasında kural altına alınan, "Kendisine veya eşine ait o yerde aynı cins müstakil hasarsız başka bir binası veya dairesi olan ailelere bina ve inşaat kredisi verilemez." hükmü ile Afet Sebebiyle Hak sahibi Olanların Tespiti Hakkındaki Yönetmeliğin 9. maddesinde yer alan, " (1) .... kendisine veya eşine ait o yerde müstakil başka konutu veya dairesi bulunanlar hak sahibi sayılmazlar ve bu gibilere yeniden konut yapılmaz ve konut kredisi verilmez. (2) Bu tespitin yapılmasında, talep ve taahhütnamelerin incelenme tarihi esas alınır." hükümleri göz önünde bulundurulduğunda; talep ve taahhütnamelerin incelenme tarihinde kendisine veya eşine ait hasarsız konutu bulunan kişilerin barınma ihtiyaçlarını giderdiklerinden dolayı hak sahibi olamayacakları kural altına alınmış olduğu davaya konu olayda ise davacının hak sahipliği başvurusunun değerlendirildiği sırada hasarsız bir konutunun bulunduğu, hak sahipliği müessesesinin amacının da afetlerden zarar gören kişilerin en temel ihtiyacı olan barınma ihtiyaçlarının giderilmesi olduğu ve davacının da bu ihtiyacının başka bir konut alınmak suretiyle giderildiği belirlendiğinden, davaya konu işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; ''..Bu durumda; dava konusu işleme dayanak teşkil eden Afet Sebebiyle Hak Sahibi Olanların Tespiti Hakkındaki Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrası Danıştay Dördüncü Dairesi'nin yukarıda bahsi geçen kararıyla iptal edildiğinden ve ayrıca bahse konu kararda afetzedenin kendisine veya eşine ait o yerde müstakil hasarsız başka bir konutunun bulunmaması koşulunun afet tarihi itibarıyla aranması gerekeceği açık ve net şekilde belirtilmiş olduğundan, davacının hak sahipliği başvurusunun talep ve taaahütnamelerin inceleme tarihi esas alınmak suretiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde ve davanın reddine yönelik istinafa konu mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun saptanmış olması, davacının doğrudan hak sahibi sayılması sonucunu doğurmayacağından, davalı idarenin işbu karar uyarınca deprem tarihi itibari ile başka hasarsız konut olup olmadığı hususunu incelemesi, ardından diğer şartlar yönüyle de değerlendirme yaparak sonucuna göre hak sahipliğinin kabulü ya da reddi yönünde işlem tesis etmesi icap ettiği sonucuna varıldığı gerekçeleriyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hak sahipliği müessesesinin bir tazmin aracı olmadığı afetzedelerin tüm zararlarının karşılanmasını içermediği, temel barınma ihtiyacının karşılanması amacını taşıdığı, davacının halihazırda barınma ihtiyacını karşılayacağı evi bulunduğu, davacıya bir de Devlet tarafından konut tahsis edilmesinin, 7269 sayılı Kanun'un barınma ihtiyacını karşılama amacına aykırı olacağı, Danıştay Dördüncü Daire kararının kesinleşmediği, davacının yerinde dönüşüm hibe ve kredi desteği talebinde bulunduğu, dilekçe tarihi itibarıyla AYDES sistemi üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacının ... numaralı başvurusunun ekte sunulan yazı ve feragat dilekçesi doğrultusunda iptal edildiği, harçtan muaf oldukları belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ:... DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel, ... Blok, ... Kat, No:... adresinde yer alan ve 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ili ve çevresinde meydana gelen depremler nedeniyle MUN43 askı koduyla ağır hasarlı olarak tespit edilen taşınmaza yönelik hak sahipliği başvurusunun "... ada - ... parsel Battalgazi'de hasarsız konutu vardır" gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı kararın iptali istemi ile bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 1 inci maddesinde; "Deprem (yer sarsıntısı), yangın, su baskını, yer kayması, kaya düşmesi, çığ, tasman ve benzeri afetlerde; yapıları ve kamu tesisleri genel hayata etkili olacak derecede zarar gören veya görmesi muhtemel olan yerlerde alınacak tedbirlerle yapılacak yardımlar hakkında bu kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 29. maddesinde; (1) Yıkılan, yanan veya ağır hasara uğrayan veya uğraması muhtemel olan binalarla imar planları gereğince kamulaştırılmasında zorunluluk bulunan yerlerdeki binalarda oturan ailelere hak sahibi olmak şartıyla konut yaptırılır veya kredi verilir. Aynı bina içinde hak sahibi ebeveyn ile birlikte oturan evli kişilerin durumu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca bu konuda hazırlanacak yönetmelik gereğince takdir ve tespit edilir. ... (4) Kendisine veya eşine ait o yerde aynı cins müstakil hasarsız başka bir binası veya dairesi olan ailelere bina ve inşaat kredisi verilemez. 7269 sayılı Kanunun 29. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 28/08/1968 tarih ve 12988 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Afet Sebebiyle Hak sahibi Olanların Tespiti Hakkındaki Yönetmeliğin 3. maddesinde; hak sahibi deyimiyle, afetzedelerin yıkılan veya ağır hasar gören binalarla olan mülkiyet ilişkilerinin ve yeniden yapılacak binalardan veya verilecek inşaat kredisinden yararlanabilme durumlarının ifade edildiği hükme bağlanmış, 4. maddesinde; afet sebebiyle kendilerine ait bulunan konutları yıkılan, yanan veya oturulamayacak derecede ağır hasar gören afetzede ailelerin hak sahibi sayılacakları ve bu ailelere yeniden konut yapılacağı veya konut kredisi verileceği kuralına yer verilmiş iken, 9. maddesinde; "(1) Yukarıdaki maddelere göre, afetten doğrudan doğruya veya dolaylı olarak zarar gördükleri tespit edilen veya zarar görmeleri muhtemel bulunan kimselerden, kendisine veya eşine ait o yerde müstakil başka konutu veya dairesi bulunanlar hak sahibi sayılmazlar ve bu gibilere yeniden konut yapılmaz ve konut kredisi verilmez. (2) Bu tespitin yapılmasında, talep ve taahhütnamelerin incelenme tarihi esas alınır. (3) Birden fazla konutu zarar görenler veya görmesi muhtemel olanlar, sadece bir konut için hak sahibi olabilirler." hükmü kural altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; her ne kadar temyize konu İdare Dava Dairesi kararında, dava konusu işleme dayanak teşkil eden Afet Sebebiyle Hak Sahibi Olanların Tespiti Hakkındaki Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasının, Dairemizin 29/05/2025 tarih ve E:2024/1151, K:2025/3488 sayılı kararı ile iptal edildiğinden ve ayrıca bahse konu kararda afetzedenin kendisine veya eşine ait o yerde müstakil hasarsız başka bir konutunun bulunmaması koşulunun afet tarihi itibarıyla aranması gerekeceği açık ve net şekilde belirtilmiş olduğundan, davacının hak sahipliği başvurusunun talep ve taaahütnamelerin inceleme tarihi esas alınmak suretiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde ve davanın reddine yönelik istinafa konu mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçeleri ile davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davalı vekili tarafından dosyaya sunulan 29.07.2025 tarihli temyiz dilekçesi ve ekleri incelendiğinde, davalı idare tarafından 06.10.2023 tarih ve 32331 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7700 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 3. maddesinin 2. fıkrasındaki ''7269 sayılı Kanun kapsamında hak sahibi olup, aynı Kanun kapsamında kredi ve konut yardımından faydalananlara, bu karar kapsamında hibe ve kredi verilmez.'' hükmünün bulunduğu, AYDES sistemi üzerinden yapılan inceleme neticesinde, davacının 169595 numaralı başvurusunun ekte sunulan yazı ve feragat dilekçesi doğrultusunda iptal edildiğinin belirlendiği yönünde beyanlarda bulunulduğu, dilekçe eki belgeler incelendiğinde ise, davacı tarafından imzalı bila tarihli ''AFAD Hak Sahipliği Feragat Taahhütnamesi'' başlıklı belge sureti, yine davacı tarafından imzalı, bila tarihli, ''Taahhütname'' başlıklı belge sureti, ilgili bir takım belgeler ve Kahramanmaraş Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'nün ... tarihli ve E-..... sayılı ''Hak Sahipliği İptali'' konulu yazısının dosyaya ibraz edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde; davalı idare vekilinin AYDES sistemi üzerinden yapılan incelemeye dayalı, davacının hak sahipliğinden feragat ettiğine ilişkin beyanları ve temyiz dilekçesi ekinde ibraz etmiş olduğu belgeler dikkate alınarak, davacının hak sahipliğinden feragat etmesine ilişkin hususların ilgili idarelerden sorulması, davacının hak sahipliği başvurusuna ilişkin güncel durumun netleştirilmesi, buna ilişkin bilgi ve belgelerin onaylı suretlerinin istenmesi, gelecek cevaplar incelendikten sonra hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin kabulüne, kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 12/02/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗