mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Danıştay 13. Daire E. 2024/1615 K. 2026/167

Karar tarihi: 20 Ocak 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/1615 E. , 2026/167 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1615 Karar No:2026/167 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirkete "izin almadan veya güncelleme yapmadan, ana girdilerde veya ürün ambalajında değişiklik yaparak ürünleri piyasaya arz ettiği"nden bahisle 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendi uyarınca toplam 1.185.605,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı (Türün ve Alkol Dairesi Başkanlığı) işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesi kapsamında davacı şirket tarafından... tarih ve... sayılı Ocak ayı bildirimleri incelenerek 30.068 paket Calbor Red 1000, 7.860 paket Calbor 02 1000, 35.400 paket Calbor 02 100, 13.000 paket Wintor Red 1000 ve 147.776 paket Wintor Red 100 markalı sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretilerek piyasaya arz edildiğinin anlaşıldığı, ... tarih ve ... sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı yazısıyla, "... Etiket Yönetmeliğinin geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasından hareketle, ithalat izni ve/veya piyasaya arz uygunluk belgesi verilmiş mamulat çeşitlerinden bu madde hükmü kapsamına giren güncelleme iznine yönelik başvuruların, en geç 31/12/2021 tarihine kadar BakanlığImıza yapılması, madde hükümleri kapsamına girmesine rağmen başvurusu yapılmayan mamulat çeşitlerine ait piyasaya arz uygunluk belgelerinin iptal edilmiş sayılacağı, anılan tarih itibarıyla ilgili hükme uygun olmayan mamulat çeşitleri piyasaya arz edilemeyeceğinden gerekli önlemin alınması ..." hususlarının davacı şirkete tebliğ edildiği, Calbor Red 1000, Calbor 02 1000, Wintor Red 1000 marka ve ayırt edici ibareli ürünler için en son 28/05/2021 tarihinde, Calbor 02 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için en son 01/06/2020 tarihinde, Wintor Red 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için ise en son 21/04/2020 tarihinde piyasaya arz uygunluk belgesi verildiği, anılan Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında yapılan güncelleme başvurusunun henüz sonuçlanmadığı, dolayısıyla söz konusu ürünlere ait güncellemelerin satış tarihi itibarıyla gerçekleştirilmediğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirketin savunmasının istenildiği, davacı şirketin 21/04/2022 tarihli savunma dilekçesinin yerinde görülmemesi üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığının dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemiyle güncelleme başvurusu sonuçlanmadığı halde mevcut piyasaya arz izinleri ile 31/12/2021 tarihinden sonra piyasaya arzı mümkün olmayan 5 (beş) çeşit ürünü 2022 Ocak ayında piyasaya arz ettiğinden bahisle davacı şirkete 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendi uyarınca her bir ürün için ayrı ayrı 237.121,00-TL olmak üzere toplam 1.185.605,00-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, Davacı şirket tarafından 11/02/2022 tarihli yazısı ekinde yer alan 2022 yılı Ocak ayına ilişkin üretici firma mamul ambarı faaliyet raporu ile 30.068 paket Calbor Red 1000, 7.860 paket Calbor 02 1000, 35.400 paket Calbor 02 100, 13.000 paket Wintor Red 1000 ve 147.776 paket Wintor Red 100 marka sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretilerek Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında yapılan güncelleme başvurusu sonuçlanmadan piyasaya arz edildiğinin sabit olduğu, bu kapsamda dava konusu idari para cezasının dayanağı 4733 sayılı Kanun’un 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendi hükmü gözetildiğinde, idari para cezasına konu eylemin tek bir fiil olarak ele alındığı ve izin almadan veya güncelleme yapmadan ürün arz edilmesi halinde tek bir eylemden kaynaklı olarak işlenen fiilin hukuka aykırılık unsuru ve haksızlık derecesi gözetilerek tek bir idari para cezasına hükmedilmesi gerekmekteyken, Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olarak piyasaya arz edilen Calbor Red 1000, Calbor 02 1000, Calbor 02 100, Wintor Red 1000 ve Wintor Red 100 marka ürünler bakımından ayrı ayrı idari para cezası uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacı şirket tarafından, dava konusu eylemin 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de, 4733 sayılı Kanun'un tütün mamulleri bakımından düzenlenen özel kanun olduğu gözetildiğinde, 4733 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; piyasa arz edilen ürünlerin birbirinden farklı olduğu, güncelleme başvurularının ayrı ayrı yapıldığı, her bir ürünün mevzuata uygunluğunun Bakanlıkça ayrı ayrı değerlendirilerek onayının yapılacağı hususu dikkate alındığında, güncelleme yapılmadan piyasaya arz edilen her bir ürün bakımından anılan madde hükmünün ihlal edileceği, güncellemeleri sonuçlanmayan ürünlerin dosyada mevcut faaliyet raporlarından da görüleceği üzere piyasaya arz ettiği anlaşılan davacı şirkete güncelleme yapılmadan her bir ürün için ayrı ayrı idari para cezası verilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu idari para cezasının dayanağının 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenen eyleminin tek bir fiil olarak ele alındığı, güncelleme yapmadan ürün arz edilmesi halinde tek bir eylemden kaynaklı olarak işlenen fiilin hukuka aykırılık unsuru ve haksızlık derecesi gözetilerek tek bir idari para cezası verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin istinafa konu Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, etiket değişikliği gerektiren Yönetmelik değişikliğinin belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu, satışın usulüne uygun bir şekilde fatura düzenlenerek gerçekleştirildiği, satışı yapılan ürünlerin idareden uygunluk belgesi alınan ürünler olduğu, bir tane ceza verilmesi gerekirken 4 ayrı ceza uygulandığı, piyasaya arz uygunluk belgesine dayalı olarak satış yapıldığından 4733 sayılı Kanun'un 8/1-c bendinin ihlal edildiğinden söz edilemeyeceği, 25/09/2021 ve 27/12/2021 tarihlerinde Yönetmelik değişikliğine uygun piyasaya arz uygunluk belgesi düzenlenmesi amacıyla idareye idarenin belirttiği tarihten önce başvuruda bulunulduğu, ilgili bendin ihlal edilmesinin amaçlanmadığı, idarece Yönetmelik değişikliğinin mahiyetinin ve nasıl uyum sağlanacağının piyasada faaliyet gösteren üreticilere gereği gibi aktarılamadığı, belirli olmayan ve yeterince açıklanmayan yükümlülük nedeniyle idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacının 2022 yılının Ocak ayındaki bildirimlerinden piyasaya arz uygunluk belgelerinde güncelleme yapılmadan satış yapıldığının tespit edildiği, güncelleme yapılmadan ürün arz edilerek 4733 sayılı Kanun'un 8/1-c bendinin ihlal edildiği, Yönetmeliğe uyum sağlanması gerektiğinin belge sahibi olan diğer firmalar gibi davacıya da bildirildiği, Yönetmelik düzenlemesinin belirsiz nitelikte olmadığı, hangi hüküm ve sonuçları doğuracağının davacıya önceden bildirildiği, satışa konu ürünlerin idarece onaylanmış belgeler olmasının güncelleme yapmadan satış yapıldığı sonucunu değiştirmediği, dava konusu işlemin güncelleme zorunluluğuna uyulmadığı halde ürün satışına devam edilmesinden kaynaklandığı, güncelleme başvurusunda bulunulmuş ise de uygunluk onayı verilmeden ürün satılamayacağı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Dava konusu Calbor Red 1000, Calbor 02 1000, Wintor Red 1000 marka ve ayırt edici ibareli ürünler için en son 28/05/2021 tarihinde, Calbor 02 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için en son 01/06/2020 tarihinde, Wintor Red 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için ise en son idarenin beyanına göre 04/03/2015 (davacının beyanına göre 21/04/2020) tarihinde davalı idare tarafından davacı şirkete piyasaya arz uygunluk belgesi verilmiştir. Davacı şirket tarafından daha önce piyasaya arz uygunluk belgesi alınmış olan aktarılan tütün mamullerinden Calbor 02 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için 25/09/2021 tarihinde, Calbor Red 1000, Calbor 02 1000, Wintor Red 1000 ve Wintor Red 100 marka ve ayırt edici ibareli ürünler için ise 27/12/2021 tarihinde, 06/01/2005 tarih ve 25692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamullerinin Zararlarından Korumaya Yönelik Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği (mülga Yönetmelik) yürürlükten kaldıran 01/03/2019 tarih ve 30701 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin geçiş hükümlerine uyum sağlamak üzere davalı idareye güncelleme başvurusunda bulunulmuştur. Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, yeni Yönetmeliğin "... Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrasından hareketle, ithalat izni ve/veya piyasaya arz uygunluk belgesi verilmiş mamulat çeşitlerinden bu madde hükmü kapsamına giren güncelleme iznine yönelik başvuruların, en geç 31/12/2021 tarihine kadar Bakanlığımıza yapılması, madde hükümleri kapsamına girmesine rağmen başvurusu yapılmayan mamulat çeşitlerine ait piyasaya arz uygunluk belgelerinin iptal edilmiş sayılacağı, anılan tarih itibarıyla ilgili hükme uygun olmayan mamulat çeşitleri piyasaya arz edilemeyeceğinden gerekli önlemin alınması ..." gerektiği davacı şirketin de aralarında bulunduğu belge sahiplerine bildirilmiştir. Davacı şirketin güncelleme başvurusu, dava konusu Calbor 02 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için 08/02/2022 tarihinde; Wintor Red 1000, Wintor Red 100, Calbor Red 1000 ve Calbor 02 1000 marka ve ayırt edici ibareli ürün için ise 20/02/2022 tarihinde olumlu sonuçlandırılmıştır. Söz konusu ürünlerin 2022 yılı Ocak ayında güncelleme yapılmamış etiket ve ambalajla piyasaya arz edildiğinden bahisle 08/04/2022 tarihinde davacı şirketin savunması istenilmiştir. Davacının 21/04/2022 tarihli savunmasında, taraflarına tebliğ edilen ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminde piyasaya arz uygunluk belgesi alınmış olan mamulat çeşitleri için güncelleme iznine yönelik başvuruların en geç 31/12/2021 tarihine kadar Bakanlığa yapılması gerektiğinin belirtildiği, bu kapsamda Calbor 02 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için 25/09/2021 tarihinde, Calbor Red 1000, Calbor 02 1000, Wintor Red 1000 ve Wintor Red 100 marka ve ayırt edici ibareli ürünler için ise 27/12/2021 tarihinde güncelleme başvurusu yapıldığı, önceki piyasaya arz uygunluk belgelerinin geçerliliğini koruduğu, izin almadan veya güncelleme yapmadan, ana girdilerde veya ürün ambalajında değişiklik yaparak piyasaya ürün arzı söz konusu olmadığından idari para cezası uygulanmaması gerektiği belirtilmiştir. Davalı idarenin... tarih ve ... sayılı işlemiyle, Calbor Red 1000, Calbor 02 1000, Wintor Red 1000 marka ve ayırt edici ibareli ürünler için en son 28/05/2021 tarihinde, Calbor 02 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için en son 01/06/2020 tarihinde, Wintor Red 100 marka ve ayırt edici ibareli ürün için ise en son 04/03/2015 tarihinde piyasaya arz uygunluk belgesi verildiği, Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında 25/09/2021 ve 27/12/2021 tarihlerinde yapılan güncelleme başvurularının 08/02/2022 ve 20/02/2022 tarihlerinde sonuçlandırıldığı, güncelleme başvurusu sonuçlanmayan ve mevcut piyasaya arz izinleri ile 31/12/2021 tarihinden sonra piyasaya arzı mümkün bulunmayan "Calbor Red 1000, Calbor 02 1000, Wintor Red 1000, Calbor 02 100 ve Wintor Red 100 marka ve ayırt edici ibareli" 5 (beş) çeşit ürünün 2022 yılı Ocak ayında güncelleme yapılmadan Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olarak piyasaya ürün arz edildiği, böylelikle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendine aykırı davrandığı değerlendirilerek her bir ürün satışı için ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle davacıya toplam 1.185.605,00-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un "Cezai hükümler" başlıklı 8. maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendinde, izin almadan veya güncelleme yapmadan, ana girdilerde veya ürün ambalajında değişiklik yaparak ürünleri piyasaya arz edenlere ellibin Yeni Türk Lirasından beşyüzbin Yeni Türk Lirasına kadar idarî para cezası verileceği; "Yönetmelikler" başlıklı 9. maddesinin (B) bendinde, "Tütün ve tütün mamulleri ile alkol ve alkollü içkilerin iç ve dış ticareti, tütün mamulleri, makaron ve yaprak sigara kâğıdı üretim tesislerinin kurulmasının izin ve şartları, üretilecek tütün mamullerinin teknik özelliklerinin belirlenmesi, üretim şartını karşılamayan firma mamullerinin fiyatlandırılması, dağıtılması, satışı ve kontrolü ile bayilikler verilmesi, üretici tütünlerinin yazılı sözleşme esası veya açık artırma yöntemi ile alınıp satılması, açık artırma başlangıç fiyatının teknik olarak saptanması, Dünyada ve Türkiye'deki gelişmeler dikkate alınarak açık artırma başlangıç fiyatını tespitte kullanılan oranın yüzde elliye kadar artırılması ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu ile bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer usul ve esaslar Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir." kuralına yer verilmiştir. 01/03/2019 tarih ve 30701 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Piyasaya arz uygunluk belgelerinin güncellenmesi için başvuru" başlıklı Geçici 1. maddesinde, "Üreticiler, bu Yönetmeliğe uyum amacıyla yapacakları piyasaya arz uygunluk belgesi güncelleme başvurularını en geç 05/07/2019 tarihine kadar yapabilirler. Bu süre içinde güncelleme izni başvurusu yapılmayan piyasaya arz uygunluk belgeleri 06/07/2019 tarihi itibarıyla iptal edilmiş sayılır."; "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 2. maddesinde, "(1) Üretimi 31/12/2018 tarihinde sona ermiş olan ve üretiminde mentol ve/veya türevleri kullanılmış olan sigaralar hariç olmak üzere 06/01/2005 tarihli ve 25692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamullerinin Zararlarından Korumaya Yönelik Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olan tütün mamullerine piyasaya arz uygunluk belgesi verilmesine, güncellenmesine, bu tütün mamullerinin üretim ve ithalatına, piyasaya arzına 05/07/2019 tarihine kadar devam olunabilir. Bu tütün mamulleri 05/01/2020 tarihinden sonra piyasada bulundurulamaz. (2) Üretimi 31/12/2018 tarihinde sona eren ve üretiminde mentol ve/veya türevleri kullanılan sigaralar 05/07/2019 tarihinden sonra piyasaya arz edilemez, 05/01/2020 tarihinden sonra piyasada bulundurulamaz. (3) Bu Yönetmeliğe uyum amacıyla yapılacak ayırt edici ibarenin değiştirilmesine ilişkin başvurularda, 05/07/2019 tarihine kadar 04/11/2010 tarihli ve 27749 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 13. maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz." düzenlenmiştir. 27/06/2019 tarih ve 30814 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 8. maddesi ile, Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan "05/07/2019" ibareleri "05/12/2019" olarak değiştirilmiş ve aynı maddeye dördüncü fıkra olarak, "(4) Piyasaya arz edilen tütün mamullerinin birim paketinde yer alan sağlık uyarılarının, bandrol ile kısmen gizlenemeyeceği veya kapatılamayacağı ve bu uyarının bütünüyle görünür olacağı hükmüne en geç 31/12/2020 tarihine kadar uyum sağlanır." kuralı eklenmiştir. 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı 5. Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "31/12/2020" ibaresi "30/06/2021" olarak değiştirilmiştir. 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Remi Gazete'de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesi ile Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrası yayımlandığı tarihte yürürlük kazanmak üzere "(4) Bırakma bilgisi metninin görünebilir olması kaydıyla bırakma bilgisi alanı ve sınır çizgisinin kısmen kapatılması dışındaki birleşik sağlık uyarısı ihlali olan birim paketleri haiz ve ithalat izni ve/veya piyasaya arz uygunluk belgesi bulunan tütün mamullerinin; üretimine, ithalatına, piyasaya arz uygunluk belgesinin güncellenmesine ve piyasaya arzına, bu fıkranın yürürlük tarihinden itibaren en geç 6 ay sonra son verilir. Bu süre içinde bu Yönetmeliğe uyum amacıyla güncelleme izni başvurusu yapılmayan piyasaya arz uygunluk belgeleri iptal edilmiş sayılır." şeklinde değiştirilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Aktarılan Yönetmelik değişikliklerinin yürürlüğe giriş sürecine göre, 06/01/2005 tarih ve 25692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamullerinin Zararlarından Korumaya Yönelik Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 01/03/2019 tarih ve 30701 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 25. maddesiyle yürürlükten kaldırıldırıldığı, yeni Yönetmeliğin geçiş kuralları uyarınca davacının sahip olduğu piyasaya arz uygunluk belgelerinin güncellenmesi için en son 31/12/2021 tarihine kadar davalı idareye başvuruda bulunulması gerektiği görülmektedir. Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından daha önce piyasaya arz uygunluk belgesi alınmış olan aktarılan tütün mamullerine ilişkin olarak yeni Yönetmeliğin geçiş düzenlemeleri kapsamında davalı idareye 25/09/2021 ve 27/12/2021 tarihlerinde güncelleme başvurusunda bulunulduğu, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle yeni Yönetmeliğe geçiş kapsamında güncelleme iznine yönelik başvuruların, en geç 31/12/2021 tarihine kadar Bakanlığa yapılması, başvurusu yapılmayan mamulat çeşitlerine ait piyasaya arz uygunluk belgelerinin iptal edilmiş sayılacağı, anılan tarih itibarıyla ilgili hükme uygun olmayan mamulat çeşitleri piyasaya arz edilemeyeceğinden gerekli önlemin alınması gerektiğinin davacı şirkete bildirildiği, davacı tarafından 2022 yılı Ocak ayında idarece daha önce kendisine uygunluk belgesi verilen ancak yeni Yönetmelik uyarınca idarece güncellemesi yapılmayan etiket ve ambalajla piyasaya ürün arz edildiği, 08/02/2022 ve 20/02/2022 tarihlerinde davacının piyasaya arz uygunluk belgesi başvurularının olumlu sonuçlandırıldığı, 2022 yılı Ocak ayında güncelleme yapmadan Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olarak piyasaya ürün arz edildiğinden bahisle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendine aykırı davrandığı değerlendirilerek her bir ürün satışı için ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle davacıya toplam 1.185.605,00-TL idari para cezası verildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 4733 sayılı Kanun'da, idari para cezası gerektiren fiiller, izin almadan veya güncelleme yapmadan, ana girdilerde veya ürün ambalajında değişiklik yaparak ürünleri piyasaya arz etmek olarak tanımlanmıştır. Tütün mamulü bakımından kanunda belirtilen güncelleme yapmama fiili ancak ürünün ana girdileri veya ürün ambalajı bakımından söz konusu olabilir. Kanunda güncellemenin bir tanımına yer verilmemiş, güncellemenin kapsamı ve çerçevesinin belirlenmesi ikincil düzenlemelere bırakılmıştır. Güncelleme işleminin tanımına Yönetmelikte de yer verilmemiş olmakla birlikte, söz konusu işlemin mahiyet itibarıyla ürünün ana girdileri ve/veya ambalajının güncel halinin Bakanlığın en son yaptığı düzenlemelere uygun olması anlamına geldiği açıktır. Somut olay aktarılan çerçevede irdelendiğinde, yeni Yönetmeliğin geçiş kuralları uyarınca davacının sahip olduğu piyasaya arz uygunluk belgelerinin güncellenmesi için en son 31/12/2021 tarihine kadar davalı idareye başvuruda bulunulması gerektiği, bu hususun Bakanlığın Yönetmeliğe uyum kapsamında davacıya tebliğ edilen ...tarih ve ... sayılı işleminde de vurgulandığı, anılan işlemde, başvurusu yapılmayan mamulat çeşitlerine ait piyasaya arz uygunluk belgelerinin iptal edilmiş sayılacağının da belirtildiği, anılan yazıda 31/12/2021 tarihi itibarıyla ilgili hükme uygun olmayan mamulat çeşitleri piyasaya arz edilemeyeceğinden gerekli önlemin alınması gerektiğinin belirtildiği ancak piyasaya arz uygunluk belgesine sahip olanların 31/12/2021 tarihine kadar piyasaya arz uygunluk belgelerinin güncellenmesini idareden talep etmeleri dışında hangi önlemleri almaları gerektiğinin belirtilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının 25/09/2021 ve 27/12/2021 tarihlerinde güncelleme başvurusunda bulunmakla Yönetmeliğin öngördüğü ve idarenin talep ettiği "piyasaya arz uygunluk belgelerinin güncellenmesi için en son 31/12/2021 tarihine kadar davalı idareye başvuruda bulunulması gerektiği"ne ilişkin yükümlülüğünü yerine getirdiği, böylece başvurusu yapılmayan mamulat çeşitlerine ait piyasaya arz uygunluk belgelerinin iptal edilmiş sayılacağına dair sonucun davacı bakımından söz konusu olmadığı, 23/12/2021 tarih ve 3869540 sayılı işlemde "ilgili hükme uygun olmayan mamulat çeşitlerinin piyasaya arz edilemeyeceği" ve "gerekli önlemin alınması gerektiği" belirtilmiş ise de, 31/12/2021 tarihine kadar piyasaya arz uygunluk belgelerinin güncellenmesini idareden talep etmeleri dışında hangi önlemleri almaları gerektiğinin belirtilmediği, idarece öngörülen yükümlülüklere uygun olarak 31/12/2021 tarihine kadar piyasaya arz uygunluk belgelerinin güncellenmesine ilişkin başvuru yapan davacının halihazırda geçerli olan belgelere dayalı olarak idareden alınan izinle süregiden sarmalık kıyılmış tütün mamulü ticaretine ilişkin faaliyeti kapsamında gerçekleştirilen 2022 yılının Ocak ayında ticari esaslara uygun şekilde gerçekleştirilen satış işlemlerinin güncelleme yapılmadan piyasaya ürün arz edilmesi olarak değerlendirilemeyeceği, aksi yönde bir değerlendirmenin davacının usulüne uygun ticari faaliyetinin kanunda öngörülmeyen ve ölçülü olmayan bir şekilde kısıtlanması anlamına geleceği göz önünde bulundurulduğunda, anılan ürünler için piyasaya arz uygunluk belgelerine sahip davacı tarafından 2022 yılı Ocak ayında gerçekleştirilen satışlar hakkında güncelleme yapılmadan Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olarak piyasaya ürün arz edildiğinden bahisle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendine aykırı davranıldığı değerlendirilerek her bir ürün satışı için ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle toplam 1.185.605,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/01/2026 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗