- Ana sayfa
- Yargı kararı
Danıştay 8. Daire E. 2024/3741 K. 2026/1116
Karar tarihi: 25 Şubat 2026
Atıf yapılan maddeler
- 1136 sayılı AVUKATLIK KANUNU, m. 74
- 1136 sayılı AVUKATLIK KANUNU, m. 5/1-a
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 45
- 1136 sayılı AVUKATLIK KANUNU, m. 153/1
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 49
Karar metni
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/3741 E. , 2026/1116 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/3741
Karar No : 2026/1116
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Barosu
İSTEMİN KONUSU : (Kapatılan) ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Barosuna kayıtlı avukat olan davacı tarafından, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan hakkında kesinleşmiş mahkumiyet bulunduğundan bahisle meslekten çıkarılmasına ve tedbiren işten yasaklanmasına dair Afyonkarahisar Barosu Disiplin Kurulu kararının kesinleşmesi üzerine, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a ve 74. maddesi gereğince ruhsatnamesinin geri alınarak adının bir daha yazılmamak üzere baro levhasından silinmesine ilişkin Afyonkarahisar Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde sayılan ve avukatlık mesleğini icraya engel teşkil eden terör örgütüne üyelik suçundan dolayı yapılan ceza yargılaması sonucunda verilen hapis cezasının kanun yollarından geçerek kesinleştiği, ardından Afyonkarahisar Barosu Disiplin Kurulu tarafından verilen meslekten çıkarma disiplin cezasının Türkiye Barolar Birliği ve akabinde Adalet Bakanlığı tarafından onanmak suretiyle kesinleştiği anlaşıldığından, aktarılan ceza yargılaması ve avukatlık disiplin hukuku süreci neticesinde bağlı yetki içerisinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, meslekten çıkarılmasına ve tedbiren işten yasaklanmasına dair Afyonkarahisar Barosu Disiplin Kurulu kararına karşı ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında açtığı iptal davasının halen kesinleşmediği, bu halde baro disiplin kurulu karının kesinleşmesinden söz edilemeyeceği, öte yandan "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan kesinleşmiş mahkumiyetine yönelik olarak Anayasa Mahkemesi nezdinde bulunduğu hak ihlali başvurusunun kabulüne ilişkin 12/07/2023 tarih ve 2018/23403 sayılı karar gereği ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nce yeniden yapılan yargılama neticesinde ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile 1yıl 6 ay 22 gün hapis cezası verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu karara yönelik temyiz yargılamasının Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden derdest olduğu, hali hazırda hakkında verilmiş kesinleşmiş bir ceza mahkumiyeti kararının bulunduğundan bahsedilemeyeceği, bu husus gözardı edilerek eksik inceleme yoluyla verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma yapılmamıştır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Barosunda avukat olarak görev yapan davacı hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında açılan ceza davasında, anılan Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili maddeleri uyarınca neticeten 9 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Ağır Ceza Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden kurulan hüküm uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin ... tarih ve E: ..., K:... sayılı kararı ile düzeltilerek onanması üzerine kesinleştiği, bunun üzerine davacının kayıtlı olduğu Afyonkarahisar Barosu Displin Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 136/1 ve 153/1 maddeleri gereğince "meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına" ve "tedbiren işten yasaklamasına" karar verildiği, bu kararın Türkiye Barolar Birliği' Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanması üzerine, Afyonkarahisar Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a ve 74. maddesi gereğince ruhsatnamesinin geri alınarak adının bir daha yazılmamak üzere baro levhasından silinmesine karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5/1-a bendinde, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : a) Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak","Levhadan ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme" başlıklı 71. maddesinin birinci fıkrasında; "Levhadan silme ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararını avukatın veya avukatlık ortaklığının kayıtlı olduğu baronun yönetim kurulu verir.", "Levhadan silinmeyi gerektiren haller" başlıklı 72. maddesinde; "Aşağıdaki hallerde avukatın adı levhadan silinir: a) Avukatlığa kabul için bu kanunun aradığı şartların sonradan kaybedilmiş olması, ...", "Bir daha yazılmamak üzere levhadan silinme" başlıklı 74. maddesinin birinci fıkrasında ise, anılan Kanun'un 5/1-a bendinde yazılı suçlardan kesin olarak hüküm giyenlerin ruhsatnamesinin baro yönetim kurulunca geri alınarak iptal ve adları bir daha yazılmamak üzere levhadan silineceği, "Disiplin cezaları" başlıklı 135. maddesinin birinci fıkrasının 5. bendinde, "Meslekten çıkarma; avukatlık ruhsatnamesinin geri alınarak avukatın adının baro levhasından silinmesi ve avukatlık unvanının kaldırılmasıdır."; "Cezaların uygulanma şekli" başlıklı 136. maddesinin birinci fıkrasında; "Bu kanunun avukatların hak ve ödevleri ile ilgili altıncı kısmında yazılı esaslara uymayanlar hakkında ilk defasında en az kınama, tekrarında, davranışın ağırlığına göre, para veya işten çıkarma cezası ve 5. maddenin (a) bendinde yazılı bir suçtan kesin olarak hüküm giyme halinde meslekten çıkarma cezası uygulanır.", "İşten yasaklanma" başlıklı 153. maddesinin birinci fıkrasında; "Hakkında meslekten çıkarma cezasını gerektirebilecek mahiyette bir işten dolayı kovuşturma yapılmakta olan avukat disiplin kurulu karariyle, tedbir mahiyetinde işten yasaklanabilir.", "İşten yasaklanmanın zorunlu olduğu haller" başlıklı 154. maddesinde, "Haklarında meslekten çıkarma cezası verilen (...) avukatların işten yasaklanmaları zorunludur. Yukarıdaki fıkrada belirtilen işten yasaklanma sebeplerinin meydana gelmesinden itibaren iki ay içinde disiplin kurulunca haklarında işten yasaklama kararı verilmeyen avukatlar, Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulunun doğrudan vereceği kararla işten yasaklanırlar." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı avukatın 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a ve 74. maddesi gereğince ruhsatnamesinin geri alınarak adının bir daha yazılmamak üzere baro levhasından silinmesine ilişkin dava konusu işlemin sebep unsurunu aynı Kanunun 5. maddesinde sayılan ve avukatlık mesleğine engel kabul edilen bir suçtan mahkumiyet ve bu mahkumiyete ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı gereğince meslekten çıkarılmasına ve tedbiren işten yasaklanmasına dair Afyonkarahisar Barosu Disiplin Kurulu kararı oluşturmaktadır. Buna göre, dava konusu işlem ile meslekten çıkarılma ve işten yasaklanma işleminin dayanağını teşkil eden söz konusu ceza mahkemesi kararının hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürmesi önem arzetmektedir.
Öte yandan, İlgilinin meslekten çıkarılması işleminin hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ortaya çıkan ve uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan durumların res'en göz önüne alınacağı tartışmasızdır.
Olayda, dava konusu işleme esas teşkil eden "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararına yönelik olarak Anayasa Mahkemesi nezdinde bulunulan hak ihlali başvurusunun 12/07/2023 tarih ve 2018/23403 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile kabul edilmesi nedeniyle ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nce yeniden yapılan yargılama neticesinde ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile davacı hakkında 1yıl 6 ay 22 gün hapis cezası verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu karara yönelik temyiz yargılamasının Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden derdest olduğu, hali hazırda davacı hakkında hakkında verilmiş kesinleşmiş bir ceza mahkumiyetinin bulunmadığı ve dava konusu işleme esas teşkil eden ceza mahkemesi kararının kesinlik niteliğinin kalmadığı görülmektedir.
Bu durumda, Anayasa Mahkemesi hak ihlali kararı gereğince yapılan ceza yargılamasına yönelik temyiz yargılamasının derdest olması nedeniyle davacının avukatlık mesleğini icra etmesine engel bir mahkumiyet hükmünün varlığından söz etme olanağı kalmamıştır.
Her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla, hakkında kesinleşmiş mahkumiyet hükmü bulunan davacı hakkında işlemin tesis edildiği aşamada bu anlamda bir hukuka aykırılık bulunmamakta ise de; Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararı sonrasında verilen kararla birlikte ceza kovuşturmasının hali hazırda derdest olması nedeniyle ortaya çıkan ve yukarıda özetlenen yeni hukuki durum karşısında, dava konusu işlemin dayanağının hukuken ortadan kalktığı ve işlemin tesis edildiği tarihte sebep unsuru yönünden hukuka uygun işlemin hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; davacının meslekten çıkarılmasına ve tedbiren işten yasaklanmasına dair Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında açılan davada verilen davanın reddi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararı, "Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararı sonrasında verilen kararla birlikte ceza kovuşturmasının hali hazırda derdest olması nedeniyle ortaya çıkan yeni hukuki durum karşısında, dava konusu işlemin dayanağının hukuken ortadan kalktığı ve işlemin tesis edildiği tarihte sebep unsuru yönünden hukuka uygun işlemin hukuka aykırı hale geldiği" gerekçesiyle Danıştay 8. Dairesi'nin 25/02/2026 tarih ve E:2024/4141, K:2026/1115 sayılı kararı ile bozulmuştur.
Bu itibarla, değinilen yeni hukuki durum değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. (Kapatılan) ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL temyiz yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 25/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
