mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 6216 sayılı Kanun
  4. Madde 43

DÖRDÜNCÜ KISIM – İnceleme ve Yargılama Usulleri › ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – İptal ve İtiraz Davalarına İlişkin Ortak Hükümler

6216 sayılı Kanun Madde 43 – Dosya üzerinden inceleme ve gerekçeyle bağlı olmama

ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUN · Resmî Gazete 3 Nisan 2011, sayı 27894

Sade özet

İptal davaları ve itiraz başvuruları esas olarak dosya üzerinden incelenir, fakat gerekli görüldüğünde ilgililer sözlü açıklama için çağrılabilir. Mahkeme, başvuruda sunulan gerekçelere bağlı kalmadan, taleple sınırlı olmak şartıyla farklı nedenlerle iptal kararı verebilir. Ayrıca, belirli maddelerin iptalinin diğer hükümlerin uygulanmasını imkansız kılması halinde, mahkeme tüm düzenlemenin iptaline karar verebilir.

  • Dosya üzerinden yapılan incelemelerde mahkeme, gerektiğinde ilgilileri ve konuyu bilenleri sözlü açıklama için çağırabilir (1. fıkra).
  • Cumhurbaşkanı yerine onun belirlediği görevli sözlü açıklamada bulunur (2. fıkra).
  • Mahkeme, taleple bağlı kalmak şartıyla, başvurudaki gerekçeler dışında başka gerekçelerle de Anayasaya aykırılık kararı verebilir (3. fıkra).
  • Belirli hükümlerin iptalinin diğerlerinin uygulanamamasını sağlaması durumunda mahkeme, bunu gerekçesinde belirterek düzenlemenin geri kalan kısmının veya tamamının iptaline karar verebilir (4. fıkra).

Kimleri ilgilendirir: Anayasa Mahkemesindeki iptal davaları ve itiraz başvurularının taraflarını ve süreçlerini ilgilendirir.

Kaynak: 6216 sayılı ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUN, m. 43

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Tam madde metnini göster
(1) İptal davaları ve itiraz başvurularında dosya üzerinden inceleme yapılır. Mahkeme ayrıca gerekli gördüğü hâllerde, sözlü açıklamalarda bulunmak üzere ilgilileri ve konu hakkında bilgisi olanları çağırabilir. (2) Cumhurbaşkanı adına Cumhurbaşkanının tensip edeceği görevli sözlü açıklamada bulunur. (3) Mahkemenin, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya aykırılığı hususunda ileri sürülen gerekçelere dayanma zorunluluğu yoktur. Mahkeme, taleple bağlı kalmak şartıyla başka gerekçeyle de Anayasaya aykırılık kararı verebilir. (4) Başvuru, kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün sadece belirli madde veya hükümleri aleyhine yapılmış olup da, bu madde veya hükümlerin iptali kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün diğer bazı hükümlerinin veya tamamının uygulanamaması sonucunu doğuruyorsa, keyfiyeti gerekçesinde belirtmek şartıyla Mahkeme, uygulama kabiliyeti kalmayan kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün bahis konusu öteki hükümlerinin veya tümünün iptaline karar verebilir.

Resmî kaynakta görüntüle (mevzuat.gov.tr) ↗

İlgili yargı kararları (11)

Danıştay 2. Daire

E. 2022/1741 K. 2025/6070 · 18 Aralık 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/4597 K. 2025/5068 · 6 Kasım 2025

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu

E. 2024/1951 K. 2025/1712 · 22 Eylül 2025

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu

E. 2024/1949 K. 2025/1710 · 22 Eylül 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/3396 K. 2025/3686 · 11 Eylül 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/1237 K. 2025/3644 · 10 Eylül 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/3234 K. 2025/3614 · 9 Eylül 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/2313 K. 2025/3352 · 30 Haziran 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/167 K. 2025/3306 · 26 Haziran 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/1025 K. 2025/3278 · 26 Haziran 2025

Danıştay 10. Daire

E. 2025/1544 K. 2025/3224 · 25 Haziran 2025