mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 5953 sayılı Kanun

5953 sayılı BASIN MESLEĞİNDE ÇALIŞANLARLA ÇALIŞTIRANLAR ARASINDAKİ MÜNASEBETLERİN TANZİMİ HAKKINDA KANUN

Kanun · Resmî Gazete 20 Haziran 1952, sayı 8140

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Madde 1 – Kanunun şümulü:

Bu Kanun, Türkiye'de yayınlanan gazete, internet haber siteleri, süreli yayınlar ile haber ve fotoğraf ajanslarının fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş Kanunu'ndaki "işçi" tanımı kapsamında olmayan kişilerle onların…

Madde 2 – İstisnalar:

Birinci maddenin kapsamına girmesine rağmen devlet kurumlarında, valiliklerde, belediyelerde, İktisadi Devlet Teşekkül ve müesseselerinde ile sermayesinin yarısından fazlası bu kuruluşlara ait şirketlerde çalışan memur…

Madde 3 – Bildirilmesi lazımgelen hususlar:

Bu kanun kapsamındaki basın kuruluşlarını açan, işleten, devralan, kapatan veya faaliyet konusunu değiştirenlerin gerekli bilgileri ilgili makama bildirme yükümlülüğü vardır. Bildirimler, işlem tarihinden itibaren bir…

Madde 4 – Yazılı mukavele ve terfi esası:

Gazeteci ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunludur. Sözleşmede işin türü, ücret ve kıdemin belirtilmesi gerek으며, bu konulardaki değişikliklerin de sözleşmeye eklenmesi şarttır. Ayrıca…

Madde 5 – Feshin ihbarı:

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinde uyulması gereken bildirim süreleri bu kanunda belirlenen sürelere tabidir. İşveren veya gazeteci, 6 ncı ve 7 nci maddelerdeki bildirim sürelerine denk gelen ücret tutarındaki…

Madde 6 – Akdin işveren tarafından feshi ve kıdem tazminatı:

İşveren tarafından yapılan fesihlerde gazetecilerin kıdem tazminatı haklarını, bildirim sürelerini ve ödeme yöntemlerini düzenleyen maddedir. Tazminat hesabında gazetecinin mesleğe ilk giriş tarihi esas alınır.

Madde 7 – Akdin gazeteci tarafından feshi:

Gazeteciler, iş sözleşmelerini en az bir ay önceden işverene yazılı bildirimde bulunarak her zaman feshedebilirler.

Madde 8 – Müddetlerin artırılması:

Önceki maddelerde belirlenen ihbar süreleri en alt sınırdır ve taraflar arasındaki sözleşme ile bu süreler artırılabilir.

Madde 9 – Mülkiye amirine bildirilecek hususlar:

İş sözleşmesinin kurulması veya sona ermesi durumunda yapılacak bildirimlerin usulünü düzenleyen maddedir. Sözleşmenin yapıldığını işveren, feshedildiğini ise fesheden taraf yetkili mercilere bildirmekle yükümlüdür.

Madde 10 – Tecrübe müddeti:

Mesleğe ilk kez başlayan gazeteciler için tecrübe süresi en fazla üç aydır. Bu süre zarfında taraflar, ihbar süresine uymadan ve tazminat ödemeden iş sözleşmesini feshedebilirler. Tecrübe süresi tamamlandığında…

Madde 11 – İhbar mühletini beklemeksizin fesih hakkı ve tazminat:

Görevindeki belirgin değişiklikler şeref ve manevi çıkarlarını etkileyen gazeteciye, ihbar süresini beklemeden sözleşmesini feshetme hakkı tanır. Benzer şekilde, yayın kuruluşunun itibarına ağır ihmal veya kasıtla…

Madde 12 – Akdin tatbik edilmediği hallerde fesih:

Gazetecilerin hastalık sebebiyle iş sözleşmeleri normal şartlarda feshedilemez; ancak hastalık altı ayı aşarsa tazminat ödenerek fesih yoluna gidilebilir. Hastalığı nedeniyle işten çıkarılan gazeteci, en geç bir yıl…

Madde 13 – Rekabet memnuiyeti:

Gazeteciler, iş sözleşmelerinde aksine bir karar yer almadığı sürece basınla ilgili olsun ya da olmasın başka işlerde çalışabilirler. İş sözleşmesinin sona ermesinden sonrası için gazetecinin mesleğini yapmasını…

Madde 14 – Ücret:

Belirlenen ücretler her ay peşin ödenir ve ek ücretlerin sigorta primlerinin yatırılması zorunludur. İlgili bakanlıklar, belirlenen kriterlere göre ödemelerin banka hesabı üzerinden yapılmasını zorunlu tutmaya…

Madde 15 – Mukavele dışı yazılar:

Gazeteciler, sözleşmede yer almayan ancak işveren tarafından verilen işler, sipariş edilen veya yayınlanması kabul edilen yazılar için ek ücrete hak kazanır. Bu ek ücretlerin sigorta primlerinin ödenmesi zorunludur.

Madde 16 – Askerlikte ve gebelikte ücret:

Bu madde, gazetecilerin askerlik hizmeti ve kadın gazetecilerin gebelik süreçlerinde sahip oldukları ücret haklarını ve iş güvencelerini düzenler. Askerliğin türüne göre farklı ödeme koşulları belirlenmiş ve gebelik…

Madde 17 – Mahkümiyet veya yayının tatili halinde ücret:

Yaptıkları yayın nedeniyle özgürlüğü kısıtlanan gazetecilerin ücret hakları ile yayını durdurulan basın kuruluşlarında çalışanların haklarını düzenler. Belirli şartlara bağlı olarak maaş ödemelerinin devamı, zamlardan…

Madde 18 – Ölüm tazminatı:

Gazetecinin ölümü nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda, hak sahiplerine ödenecek ölüm tazminatını düzenler. Bu tazminat, gazetecinin kıdem hakkı tutarında ödenir ancak belirlenen alt sınırın altına düşemez.

Madde 19 – Haftalık izin:

Gazetecilerin haftalık dinlenme sürelerini ve belirli ailevi durumlarda hak kazandıkları ücretli olağanüstü izinleri belirleyen maddedir. Her altı günlük çalışma sonrası ücretli izin zorunlu olup, sürekli gece…

Madde 20 – Günlük gazetelerin intişar etmeyeceği günler: (Mülga)

Madde 21 – Yıllık ücretli izin:

Gazetecilerin günlük veya günlük olmayan yayınlardaki çalışma sürelerine göre hak kazandıkları yıllık ücretli izin miktarlarını ve kıdem hesaplama yöntemini belirler. Bu madde uyarınca izin hakkından vazgeçilmesi…

Madde 22 – Sendika: (Mülga)

Madde 23 – Sosyal sigorta: (Mülga)

Madde 24 – Teftiş ve murakabe:

Madde 25 – Kazançların azaltılamıyacağı:

Bu kanunun uygulanmasıyla birlikte işverenin üzerine düşen yükümlülükler, gazetecilerin ücretlerinin ve diğer haklarının düşürülmesi için neden gösterilemez.

Madde 26 – Ceza hükümleri:

Gazetecilerin işverenleri tarafından yerine getirilmesi gereken bazı yasal yükümlülüklerin ihlali durumunda uygulanacak idari para cezalarını belirler. Sözleşme yapmama veya tazminat ödememe durumlarında işverene ceza…

Madde 27

Gazetecilere ödenmesi gereken ücret, prim, ikramiye veya tazminatların belirlenen sürelerde veya yöntemlerde ödenmemesi durumunda işverene uygulanacak idari para cezasını düzenler.

Madde 28 (Mülga)

Madde 29

Gazeteciye 21 inci maddede düzenlenen yıllık iznin verilmemesi veya izin ücretinin ödenmemesi durumunda işverene yönelik cezai yaptırımlar belirlenmiştir.

Madde 30

Kanun'un 25 inci maddesine aykırı davranan işverenlere idari para cezası uygulanacağını belirleyen maddedir. Söz konusu cezaların verilmesi yetkisi ilgili yerdeki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdüründedir.

Madde Ek 1 – Çalışma Müddeti ve fazla mesai:

Gazetecilerin günlük çalışma süresi gece ve gündüz vardiyalarında sekiz saattir. Bu süreyi aşan çalışmalar ile bayram ve tatil günlerindeki çalışmalar fazla mesai sayılır ve belirlenen ek ücretlerle karşılanır. Fazla…

Madde Ek 2 (Mülga)

Madde Ek 3

Gazetecilere Ek madde 1'de belirtilen fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi veya bu miktarların altında ödenmesi durumunda, ilgili işverene idari para cezası verilir.

Madde Ek 4

Basın mesleğinde çalışanlar ile işverenler arasındaki 5953 sayılı Kanun kaynaklı hukuk uyuşmazlıkları, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu hükümlerine göre iş mahkemelerinde çözülür. Bu mahkemelere katılacak asil ve…

Madde Geçici 1

İşverenlerin, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki ay içinde çalışan gazetecilerle kanundaki esaslara göre yazılı sözleşme yapması zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işverenlere 26 ncı maddenin (a)…

Madde Geçici 2 (Mülga)

Madde Geçici 3 (Mülga)

Madde Geçici 4

Günlük gazetelerin yayınlanmasını yasaklayan bu Kanun'un 20 nci maddesinin birinci fıkrası, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 50. yıl dönümü kutlamaları kapsamında belirlenen bayram süresince uygulanmaz.

Madde 31

Bu kanunun yürürlüğe giriş tarihi, kanunun yayımlandığı tarih olarak belirlenmiştir.

Madde 32

Bu kanunun yürütülmesi sorumluluğu Bakanlar Kurulu'na verilmiştir.