mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 477 sayılı Kanun

477 sayılı DİSİPLİN MAHKEMELERİ KURULUŞU, YARGILAMA USULÜ VE DİSİPLİN SUÇ VE CEZALARI HAKKINDA KANUN

Kanun · Resmî Gazete 26 Haziran 1964, sayı 11738

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ KISIM – Disiplin Mahkemeleri Kuruluş ve Yargılama Usulü

Madde 1

Savaş zamanında disiplin mahkemelerinin hangi askeri birliklerde ve kurumlarda kurulacağını belirler. Belirli üst düzey komutanlıkların talebiyle veya Genelkurmay Başkanlığınca farklı askeri teşkilatlarda da bu…

Madde 2 – Disiplin mahkemesinin başkan ve üyeleri:

Disiplin mahkemesi, bir başkan ve iki üyeden oluşan toplam üç subayla kurulur. Astsubay, erbaş ve erlerin yargılandığı durumlarda üyelerden birinin astsubay olması gerekir.

Madde 3 – Başkan üye ve yedeklerin seçimi:

Disiplin mahkemelerinin başkan, üye ve yedekleri; ilgili komutan veya askerî kurum amiri tarafından her yılın Aralık ayında, subay ve astsubaylar arasından bir yıllığına seçilir. Seçim işlemi, birliğe veya kuruma…

Madde 4 – Başkan ve üyelerin nitelikleri:

Disiplin mahkemesi başkanı ve üyelerinde aranan nitelikler ile yargılama sürecindeki ilişki kısıtlamaları düzenlenmiştir.

Madde 5 – Kanunda yazılı nitelikte başkan ve üye bulunamaması:

Disiplin mahkemesi kuran komutan veya askeri kurum amiri, kanunda belirtilen niteliklere sahip başkan ve üye bulunmadığında veya mevcut kişilerin görev yapmasına yasal engel olduğunda seçim için en yakın kıta…

Madde 6 – Disiplin subayı ve niteliği:

Disiplin mahkemesi bulunan komutanlıklarda, askerî kurumlarda ve Millî Savunma Bakanlığı Müsteşarlığında, askerî hâkim sınıfından veya belirli kriterlere uyan diğer sınıflardan seçilen bir disiplin subayı bulunur.…

Madde 7 – Görev:

Disiplin mahkemeleri, askerlerin bu kanunda yer alan disiplin suçlarına ilişkin davaları karara bağlar. Bununla birlikte disiplin amirleri, özel kanunların verdiği yetkiyle oda veya göz hapsi cezası verebilir ya da…

Madde 8 – Kuruluş yönünden yetki:

Disiplin mahkemelerinin yetkisi, bağlı oldukları komutanlık, askeri kurum amirliği veya Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığının kadro ve kuruluşu ile sınırlıdır (1. fıkra). Bu yetki sınırları, belirlenen üst makamların…

Madde 9 – Rütbe yönünden yetki:

Bu madde, askeri disiplin mahkemelerinin rütbelere göre yargılama yetkilerini belirlemektedir. Farklı düzeydeki komutanlıklar ve askeri kurumlar bünyesindeki mahkemelerin hangi rütbedeki personelden sorumlu olduğu…

Madde 10 – Ayrı disiplin mahkemelerine tabi kişilerin birlikte işledikleri suçlarda yetki:

Farklı disiplin mahkemelerine tabi askerlerin birlikte işlediği suçlarda yetkili mahkeme veya makamın nasıl belirleneceğini düzenler. Duruma göre en yüksek rütbelinin mahkemesi, garnizon komutanı veya ortak üst komutan…

Madde 11 – Yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi ve rütbe yükselmesi halinde yetki:

Disiplin mahkemelerinin yetkisi, yargılamaya konu olan durumla ilişkinin kesilmesiyle sona ermez. Eğer sanık rütbe yükselmesi nedeniyle mevcut mahkemenin yetkisinden çıkarsa, yargılama yetkisi üst komutan veya askeri…

Madde 12 – Hüküm veya yetki uyuşmazlıkları:

Disiplin mahkemeleri arasında meydana gelen hüküm veya yetki uyuşmazlıklarının hangi mercilerce çözüleceği düzenlenmiştir. Bu uyuşmazlıklar öncelikle müşterek üst komutanlık veya askeri kurum amirliği bünyesindeki…

Madde 13 – İstirdat ve tazminata hüküm yetkisi:

Disiplin mahkemeleri, m. 52'de belirtilen disiplin suçlarından doğan ve iki yüz elli milyon lirayı geçmeyen geri alma (istirdat) ve maddi tazminat davalarına bakar. Hazineye ait zararların belirlenmesi ve iddianame…

Madde 14 – Disiplin suçlarının ihbar ve soruşturması:

Bir disiplin suçu işlendiğinde uygulanacak olan ihbar, bildirim ve soruşturma süreçlerini belirler. Amirlerin raporlama süreleri, ceza verme yetkileri ve disiplin hazırlık soruşturmasının yürütülme esasları…

Madde 15 – Disiplin soruşturması sonunda yapılacak işlem:

Disiplin hazırlık soruşturmasının tamamlanmasının ardından komutan veya askeri kurum amirinin yapacağı işlemleri belirler. Yapılan incelemeye göre eylemin niteliğine uygun olarak dosyanın başka mercilere gönderilmesi,…

Madde 16 – İddianameye nelerin yazılacağı:

İddianamede yer alması gereken bilgiler ile iddianamenin sanıklara nasıl tebliğ edileceğini düzenleyen maddedir. Asker olanlara tebligat amirleri aracılığıyla, diğerlerine ise Tebligat Kanunu uyarınca yapılır.…

Madde 17 – Disiplin mahkemesinin toplanması:

Disiplin mahkemesi, iddianamenin sanığa bildirilmesinin ardından, bağlı olduğu komutanın veya askerî kurum amirinin emriyle toplanır. Subay ve astsubaylar haricindeki askerlerin davalarında, bu toplama yetkisi askerî…

Madde 18 – Sanık ve tanıkların çağrılması:

Sanık ve tanıkların duruşmaya çağırma usulünü düzenleyen maddedir. Asker olan kişiler emirle, asker dışındaki kişiler ise davetiye ile çağrılır.

Madde 19 – Duruşma usulü:

Duruşmalar, karar vereceklerin huzurunda ara verilmeden gerçekleştirilir. Disiplin subayı ve tutanak katibinin bulunması zorunludur ancak zorunlu nedenlerle duruşma ertelenebilir. Sanık kural olarak hazır bulunur;…

Madde 20 – Duruşma yönetimi:

Duruşmanın yönetimi ve düzeninden başkan sorumludur. Duruşma sırasında düzeni bozan herhangi bir kişi, başkan tarafından mahkeme salonundan dışarı çıkarılır.

Madde 21 – Duruşmanın açıklığı:

Disiplin mahkemelerindeki duruşmalar kural olarak açık yapılır, ancak genel ahlak veya kamu güvenliği gerekçesiyle mahkeme tarafından tamamen veya kısmen kapalı yapılmasına karar verilebilir. Kapalı yapılan…

Madde 22 – Duruşmaya nasıl başlanacağı:

Disiplin mahkemesi duruşmasının başlangıç prosedürlerini belirleyen maddedir. Duruşmada sırasıyla yoklama alınır, sanığın hakimlere dair beyanı sorulur, tanıklar salondan çıkarılır ve kimlik tespiti sonrası iddianame…

Madde 23 – Başkan ve üyelerin davaya bakamaması ve reddi:

Disiplin mahkemesi başkanı ve üyelerinin hangi durumlar nedeniyle davaya bakamayacağını veya reddedilebileceğini düzenlemektedir. Ayrıca alt mahkemede hükme katılanların, aynı dosyanın üst mahkemedeki incelemesine…

Madde 24 – Sanığın sorgusu ve delillerin toplanması:

İddianamenin okunmasının ardından sanık sorgulanır, tanıklar dinlenir ve deliller toplanır. Mahkeme, kendi kararıyla veya yapılan başvuru üzerine tanık dinleyebilir ya da delil toplayabilir. Deliller toplandıktan sonra…

Madde 25 – Müdafi tutulması:

Sanık, soruşturmanın tüm aşamalarında bir avukat tutabilir veya avukatı yoksa mahkeme tarafından kendisine bir avukat atanabilir. Sanığın avukat tutmak için süre istemesi halinde mahkeme ona uygun bir süre tanır.

Madde 26 – Delillerin değerlendirilmesi:

Disiplin mahkemesi, toplamış olduğu delilleri duruşma sırasında oluşan kanaatine göre değerlendirir.

Madde 27 – Duruşmanın bitmesi ve hüküm:

Duruşmalar, mahkeme kararının açıklanmasıyla sona erer. Seferberlik veya savaş hallerinde, yetkili amirin talebiyle duruşmalar belirli koşullara bağlı olarak ertelenebilir. Mahkeme tarafından beraat, mahkumiyet,…

Madde 28 – Oyların toplanması:

Disiplin mahkemelerinde kararların nasıl alınacağı ve oylama sırasının nasıl belirleneceği düzenlenmiştir. Kararlar oy birliği veya oy çokluğu ile verilir; oylar dağıldığında ise belirli bir yöntem uygulanır.

Madde 29 – Hükmün gerekçesi:

Disiplin mahkemeleri tarafından verilen hükümlerin gerekçelerinde bulunması gereken hususları belirler. Kararın mahkumiyet veya beraat olmasına göre gerekçede yer alması zorunlu olan detaylar farklılık göstermektedir.

Madde 30 – İtiraza hakkı olanlar:

Disiplin mahkemesinin kurulduğu yerdeki komutan, askeri kurum amiri veya sanığa itiraz hakkı tanınmıştır. Ayrıca, subay ve astsubay dışındaki askerler hakkında verilen hükümler için komutan veya amir, disiplin…

Madde 31 – İtiraz süresi ve inceleme mercii:

Disiplin mahkemesi kararlarına karşı, karar bildirildikten sonra üç gün içerisinde bir üst disiplin mahkemesine itiraz edilebileceği düzenlenmiştir. Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığı ve Genelkurmay Başkanlığı…

Madde 32 – İtirazın nereye yapılacağı, şekli ve sebepleri:

Disiplin mahkemesi hükümlerine karşı yapılacak itirazın nereye ve nasıl yapılacağını, ayrıca itiraz sebeplerini belirler. İtirazlar, hükmü veren mahkemenin nezdindeki komutana veya askeri kurum amirine yapılır.

Madde 33 – İtiraz halinde yerine getirmenin geri bırakılması:

Bir karara karşı itiraz edilmesi, kural olarak söz konusu kararın uygulanmasını durdurur. Ancak disiplin mahkemesi tarafından cezanın hemen uygulanmasına karar verilmişse, itiraz uygulamayı durdurmaz.

Madde 34 – İtirazın incelenmesi:

İtirazların üst disiplin mahkemesince nasıl inceleneceği ve karar süreçleri düzenlenmiştir. Disiplin subayının incelemesi ve mahkemenin kararı için ayrı ayrı belirli süreler öngörülmüştür.

Madde 35 – İtirazı inceleme merciinin kararları:

Üst disiplin mahkemesi, kendisine gelen itirazı yerinde bulursa davanın esası hakkında karar verir, aksi durumda ise itirazı reddeder. Bu aşamada verilen kararlar kesin niteliktedir.

Madde 36 – Gözetim ve teftiş:

Disiplin mahkemeleri, disiplin subaylıkları ile disiplin ceza ve tutuk evlerinin idari işlerinin gözetimi ve teftişi belirlenen mercilerce yapılır. Ancak bu denetim yetkileri yargı işlerine müdahale etmek amacıyla…

Madde 37 – Hükmün kesinleşmesi:

Disiplin mahkemeleri tarafından verilen kararlar, süresi içinde itiraz edilmediğinde veya üst disiplin mahkemesi tarafından itiraz süreci tamamlandığında kesinleşir. Kesinleşen bu kararların uygulanma zorunluluğu,…

Madde 38 – Cezaların yerine getirilmesi:

Disiplin mahkemelerinin verdiği kesinleşmiş oda hapsi ve göz hapsi cezalarının uygulanma şekillerini belirler. Uygulama esasları personelin rütbe ve statüsüne göre farklılık gösterir. Ayrıca seferberlik ve savaş…

Madde 39 – Mali hükümlerin yerine getirilmesi:

Disiplin mahkemelerinin karar verdiği geri alma (istirdat) ve tazminat işlemleri maliye dairelerine bildirilir. Söz konusu alacaklar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil…

Madde 40 – Yazılı emir:

Kesinleşmiş disiplin mahkemesi kararlarında kanuna aykırılık tespit edildiğinde, bu durumun düzeltilmesi için Askeri Yargıtay Başsavcılığına başvurulmasını sağlayan yazılı emir sürecini düzenler. Genelkurmay Başkanı…

İKİNCİ KISIM – Disiplin Suçları ve Cezaları

Madde 41 – Disiplin suç ve cezaları:

Disiplin suçları, bu kanun kapsamında oda hapsi veya göz hapsi ile cezalandırılan eylemlerdir. Cezaların süresi üç gün ile iki ay arasında olup disiplin mahkemesi bu sınırlar içinde karar verir. Seferberlik ve savaş…

Madde 42 – Cezaların toplanması:

Birden fazla cezanın birlikte uygulanması durumunda, aynı türdeki cezalar birleştirilirken farklı türdeki cezalar birbirinden bağımsız olarak yerine getirilir.

Madde 43 – Disiplin suçlarında zamanaşımı:

Disiplin suçlarıyla ilgili davalarda, suç tarihinden itibaren beş ay içerisinde hüküm kurulmazsa dava zamanaşımına uğrar. Ancak l4 ve 27 nci maddelere göre soruşturmanın veya duruşmanın tatil edildiği dönemlerde…

Madde 44 – Oda ve göz hapsinde ceza zamanaşımı:

Oda ve göz hapsi cezalarının zamanaşımı süresi, kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıldır. m. 38 uyarınca cezanın yerine getirilmesi geri bırakılmışsa, bu geri bırakma süresi boyunca zamanaşımı işlemez.

Madde 45 – Disiplin mahkemelerinden verilen cezalar ve erteleme:

Disiplin mahkemeleri tarafından verilen cezaların ertelenmesi kural olarak yasaktır. Sadece bu kanunun belirli maddelerine dayanılarak verilen cezalar için erteleme yapılabilir.

Madde 46 – Oda ve göz hapsinin kimlere verileceği:

Hangi askeri personelin oda hapsi veya göz hapsi alabileceğini belirleyen düzenlemedir.

Madde 47 – Amir ve üste saygısızlık:

Hizmet sırasında veya hizmetle ilgili durumlarda amirlere ve üstlere karşı zorunlu olan saygıyı göstermeyenlerin veya yapılan uyarıyı saygıyla kabul edip dinlemeyenlerin cezalandırılmasını düzenler.

Madde 48 – İtaatsizlik edenler:

Kast veya ihmal nedeniyle hizmet emirlerini tam uygulamayan, değiştiren veya sınırlarını aşarak itaatsizlik eden kişilere yönelik yaptırımları düzenler.

Madde 49 – Bilerek doğru söylemiyenler:

Hizmetle ilgili konularda amirinin sorularına kasten doğru cevap vermeyenler, bu durum hizmetin aksamasına yol açmamışsa oda veya göz hapsi ile cezalandırılır.

Madde 50 – Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme:

Birliğinden veya görev yerinden kaçıp altıncı gün içinde geri dönenlerle, iznini özürsüz olarak altı güne kadar geçirenlerin alacağı disiplin cezalarını belirler. Eylemin gerçekleşme şekline ve tekrarlanma durumuna…

Madde 51 – Kaçmaya kalkışanları haber vermiyenler:

Bir kaçma girişimini doğru şekilde öğrenip de önlenebilecek bir zamanda amirine bildirmeyenler, şayet kaçma gerçekleşmişse cezalandırılır.

Madde 52 – Hizmete mahsus eşyanın harabolmasına sebebiyet verenler veya kaybedenler

Hizmete ait ve değeri iki yüz elli milyon lirayı aşmayan eşyayı haklı bir sebebi olmaksızın kaybedenler veya zarar verilmesine neden olanlar için uygulanacak cezayı belirler. Bu durumda olan kişiler, eşyanın değeri de…

Madde 53 – Astına hizmetle ilgili olmıyan emir verenlerle hediye istiyen veya borç alanlar:

Astlarına hizmetle ilgisi olmayan emir verenlerin, onlardan hediye isteyenlerin veya borç alanların cezalandırılmasını düzenleyen maddedir.

Madde 54 – Astlarını gözetim görevinde ihmal ve kusuru olanlar:

Astlarını denetleme görevini ihmal edenlerin veya astlarının işlediği suçları bildirmeyenlerin on beş güne kadar oda veya göz hapsi cezasına çarptırılacağını düzenleyen maddedir.

Madde 55 – Astına söven, hakaret eden ve kötü davrananlar:

Astına söven, hakaret eden veya askeri usul, kural ve nizamların dışında kötü davrananlara verilecek disiplin cezasını belirler.

Madde 56 – Nöbet talimatına aykırı hareket edenler:

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde nöbet görevini yerine getirirken nöbet yerini terk eden veya nöbet talimatına aykırı davranan kişilerin, hizmette aksamaya veya maddi zarara yol açmaması durumunda alacakları ceza…

Madde 57 – Hoşnutsuzluk yaratanlar:

Arkadaşları arasında sözlü veya fiili davranışlarla hoşnutsuzluk çıkaranların cezai yaptırımını düzenleyen maddedir.

Madde 58 – Sarhoşluk ve yasak edilen yerlere girmek:

Resmi üniforma ile yasaklanan yerlere girenlerin veya belirgin şekilde sarhoş olanların oda veya göz hapsi ile cezalandırılmasını düzenler. Bu fiilin görev başında işlenmesi halinde ceza süresi artırılır.

Madde 59 – Kumar oynıyanlar:

Kumar oynayan kişilere, bir aya kadar oda veya göz hapsi cezası verilir.

Madde 60 – Meslek kuruluşlarına, izin verilmeyen derneklere, spor kulüplerinin faal üyeliklerine girenler:

Meslek kuruluşlarına, Milli Savunma Bakanlığının listesinde yer almayan derneklere veya spor kulüplerine faal üye olarak katılanların cezasını belirler.

Madde 61 – Yasak edilen kitap ve saireyi okuyan veya bulunduranlar:

Genelkurmay Başkanlığı tarafından yasaklandığı bildirilen kitap, dergi ve her türlü yazıyı okuyan veya bulunduran askeri öğrencilere, erlere ve erbaşlara yönelik cezai yaptırımı düzenler.

Madde 61/A – Yasak edilen cihaz ve aletleri bulunduran veya kullananlar:

Birliklerde, karargahlarda, kurumlarda veya görev sırasında kullanımı emirle yasaklanmış olan veri kaydeden, depolayan veya ileten cihazların bulundurulması veya kullanılması disiplin suçu sayılır.

Madde 62 – Disiplin cezalarının etkisi:

Disiplin mahkemeleri tarafından verilen oda ve göz hapsi cezalarının sonuçları, kişinin askeri statüsüne göre değişmektedir. Bu cezalar belirli personel gruplarında terhis tarihinin ötelenmesine, diğerlerinde ise…

Madde 63

Disiplin mahkemelerinde, bu kanunda aksi belirtilmedikçe Askeri Ceza Kanunu ile Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Buna karşılık, Türk Ceza Kanunu'nun belli bölümleri ve…

Madde 64 – Uygulanmıyacak kanun hükümleri:

Disiplin mahkemelerinin kurulup fiilen göreve başladığı tarihten itibaren, Askeri Ceza Kanunu'nun bu kanundaki suçlara ilişkin hükümleri ile diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kalkar.

Madde Geçici 1

Kanun kapsamında kurulacak disiplin mahkemelerinin kuruluş süreci ve göreve başlama tarihlerinin nasıl belirleneceği düzenlenmiştir.

Madde Geçici 2

Disiplin mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte, askeri savcılık ve mahkemelerdeki süregelen ancak disiplin mahkemelerinin yetkisinde olan dosyaların devri düzenlenmiştir. İlgili dosyalar görevsizlik kararıyla…

Madde 65 – Kanunun yürürlüğe girişi:

Kanunun kuruluşla ilgili hükümleri yayınlandığı tarihte, diğer hükümleri ise disiplin mahkemelerinin kurulup fiilen göreve başladığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 66

Bu kanunun yürütülmesine ilişkin işlemleri Milli Savunma Bakanı yapar.